Cầu Trần Hưng Đạo: từ bản vẽ đến 40% khối lượng sau 9 tháng
Cầu Trần Hưng Đạo là cây cầu vượt sông Hồng nối khu phố cổ với Long Biên, được thiết kế vòm vô cực, sử dụng hàng chục nghìn tấn kết cấu thép lắp dựng trên hệ nổi giữa dòng, hướng tới vừa giải tỏa áp lực giao thông vừa tạo điểm nhấn cảnh quan và không gian công cộng mới cho Hà Nội. Dự án cầu Trần Hưng Đạo được khởi công từ tháng 12/2025, với tổng mức đầu tư gần 8.000 tỷ đồng. Sau 9 tháng, công trình đã hoàn thành gần 40% khối lượng tổng thể, thành quả của 700 công nhân, kỹ sư làm việc liên tục 24 giờ mỗi ngày trên công trường sông Hồng. Đây không chỉ là một “siêu” cầu về quy mô, mà còn là phép thử năng lực tổ chức thi công hạ tầng đô thị trong điều kiện thủy văn phức tạp, khi thành phố Hà Nội đã hoàn thành giải phóng mặt bằng để dành trọn hành lang cho cây cầu mới.
Chiến dịch lắp dựng thép trên sông Hồng: 26.000 tấn và bài toán trên không
Từ ngày 31/8, dự án bước vào giai đoạn được xem là khó nhất: cẩu lắp hơn 26.000 tấn kết cấu thép ngay trên mặt nước sông Hồng. Đốt dầm dọc chủ đầu tiên, bốn đốt với tổng trọng lượng gần 100 tấn, đã được cẩu lắp vào nhịp giữa hai trụ chính giữa sông, đánh dấu cột mốc chuyển từ thi công dưới nước sang thi công trên không. Theo mô tả, đây là các cấu kiện nặng được lắp đặt hoàn toàn trên hệ nổi, trong điều kiện dòng chảy bất định, đòi hỏi kiểm soát nghiêm ngặt từng milimet toạ độ và cao độ. Câu chuyện “lắp dựng thép sông Hồng” không chỉ là chuyện máy móc cẩu lắp, mà là chuỗi tính toán kéo dài từ nhà máy đến công trường: kết cấu chế tạo tại 10 nhà máy, vận chuyển bằng đường bộ và đường thủy với từng hành trình được cân nhắc tải trọng, kích thước, tuyến và thời điểm.
Vòm vô cực: tham vọng kiến trúc và thách thức kỹ thuật
Điểm khiến cầu Trần Hưng Đạo khác biệt là hệ vòm vô cực kéo dài qua 6 nhịp trên sông Hồng. Hệ thống vòm thép được tạo nên từ những đường cong uốn lượn liên tục, giao thoa tại các vị trí hợp long để tạo hình biểu tượng vô cực (∞) lấy cảm hứng từ dòng chảy sông Hồng. Nhưng vòm vô cực không chỉ là biểu tượng; nó là bài toán hình học phức tạp: trụ chính nghiêng 33 độ so với phương ngang, dầm dọc chủ phải được lắp đặt theo đúng góc nghiêng đó, mọi sai số nhỏ đều có nguy cơ tạo ra ứng suất cưỡng bức nội tại, làm suy giảm khả năng chịu lực dài hạn. Chuẩn bị cho khoảnh khắc hợp long vòm, dự án dùng mô hình thông tin công trình (BIM) kết hợp quét Laser 3D để kiểm tra chéo toạ độ từ nhà máy đến công trường, đồng thời tích hợp hệ thống quan trắc sức khỏe kết cấu để thu thập dữ liệu độ võng, biến dạng, ứng suất theo thời gian thực.
24 giờ trên công trường: con người phía sau những con số
Đằng sau 40% khối lượng là 9 tháng công trường không ngủ. Trong cao điểm vượt lũ tiểu mãn tháng 5–6, Ban quản lý dự án huy động 28 mũi thi công với 700 nhân sự, vận hành 3 ca, 4 kíp, cả ngày lẫn đêm để kịp dựng xong trụ trước khi nước sông dâng. Hệ thống thi công nổi và vòng vây cọc ván thép được tổ chức nhằm tạo không gian ổn định cho các hạng mục móng sâu dưới nước. Mỗi ca làm là những giờ đứng giữa khoảng không, khi hơi lạnh phả lên từ mặt nước mùa đông, hay sức nóng hắt lên từ bê tông và thép mùa hè. Những câu hỏi về gia đình phải lùi lại sau mục tiêu tiến độ; nhưng đổi lại, mỗi đêm hợp long, mỗi lần cẩu lắp thành công một đốt dầm, là một lần hình hài cây cầu “bước ra” khỏi bản vẽ ngay trong tâm trí những người công trường.
Đích đến APEC 2027: hơn một cây cầu giao thông
Lý do khiến tiến độ cầu Trần Hưng Đạo trở nên “nhạy cảm” là mục tiêu kép đặt ra: hoàn thành trước thềm sự kiện APEC 2027 và sớm đưa vào khai thác để san sẻ áp lực giao thông với cầu Chương Dương, Vĩnh Tuy. Nếu kịp về đích, cây cầu không chỉ là tuyến nối phố cổ – Long Biên, mà còn là không gian công cộng hiếm có: trục đi bộ rộng, làn riêng cho xe đạp, các đài vọng cảnh ngắm sông kết nối liền mạch với hệ công viên ven bờ. Ở góc nhìn đô thị, đây là lời tuyên bố rằng Hà Nội muốn bước ra khỏi tư duy “cầu chỉ để đi lại”, tiến tới mô hình hạ tầng vừa phục vụ giao thông, vừa mở không gian văn hóa, du lịch và kinh tế đêm. Điều kiện là chiến dịch lắp dựng thép trên không phải được kiểm soát chặt, để vòm vô cực không biến thành “bài học đắt giá” mà trở thành biểu tượng mới của thành phố bên sông Hồng.
