Hai cây cầu sông Hồng và tham vọng tái định hình giao thông Hà Nội
Các dự án cầu sông Hồng như cầu Trần Hưng Đạo và những cây cầu mới đang được hoạch định là những dự án giao thông trọng điểm, vừa giải bài toán ùn tắc nội đô, vừa mở trục kết nối mới giữa trung tâm Hà Nội và phía Đông, đồng thời tạo hình ảnh hạ tầng hiện đại mà thành phố muốn trình diễn trước thềm APEC 2027 thông qua chiến lược xây dựng hạ tầng Hà Nội đồng bộ và dài hạn. Cầu Trần Hưng Đạo là ví dụ tiêu biểu cho cách Hà Nội dùng các công trình PPP quy mô lớn để bù đắp thiếu hụt kết nối qua sông, thay vì chỉ nâng cấp cầu cũ. Nhưng đây không phải cuộc chơi thuần kỹ thuật: nó là tuyên bố chính trị – kinh tế về một thủ đô muốn bước vào chu kỳ phát triển mới, với hạ tầng xứng tầm vị thế khu vực.
Cầu Trần Hưng Đạo: 40% khối lượng, vượt qua giai đoạn khó nhất dưới lòng sông
Điểm nhấn lớn nhất trong bức tranh cầu sông Hồng hiện nay là tiến độ cầu Trần Hưng Đạo, một dự án giao thông theo hình thức PPP có quy mô đầu tư lớn thứ hai trên địa bàn Hà Nội. Công trình chính thức khởi công ngày 9/10/2025, và sau gần một năm thi công đã cán mốc xấp xỉ 40% khối lượng. Toàn tuyến dài 4,18 km, với phần cầu chính 870 m chia thành 6 nhịp, các cầu dẫn khoảng 1.150 m. Đáng nói hơn, 128 cọc khoan nhồi cùng 7 bệ trụ cầu chính đã cơ bản hoàn thành, riêng 5 trụ giữa dòng sông Hồng đạt khoảng 90% khối lượng. Chính việc “vượt sông” thành công ở giai đoạn móng và trụ cho thấy năng lực tổ chức thi công của Hà Nội đã khác trước: công trường phải chạy đua với lũ tiểu mãn để không bị nước đẩy lùi tiến độ, đúng như nhận xét rằng sức người phải chạy đua với thiên nhiên để vượt qua mốc nước.
Từ thi công dưới lòng sông đến vòm thép vô cực: bước ngoặt kỹ thuật và thẩm mỹ
Sau khi xử lý nền móng, dự án đang chuyển sang giai đoạn lắp đặt hệ dầm, sàn và vòm thép – phần việc mang tính trình diễn công nghệ không kém hiệu quả giao thông. Các đốt dầm dọc chủ đầu tiên đã được lai dắt, lắp dựng thành công, mở đường cho việc đưa hơn 26.275 tấn thép kết cấu từ nhà máy ra công trường để tổ hợp trên hệ đà giáo đặt trên các hệ nổi chuyên dụng. Thiết kế vòm thép uốn lượn liên tục qua 6 nhịp, giao thoa tạo hình biểu tượng vô cực “Infinity Hanoi – Sự thịnh vượng vĩnh cửu trên sông Hồng”, buộc nhà thầu phải kiểm soát chặt chẽ hình học kết cấu. Dầm dọc chủ được lắp với độ nghiêng 33 độ, các mối nối tại đỉnh vòm phải hạn chế sai số tọa độ, cao độ và góc nghiêng. Việc dùng mô hình BIM và quét laser 3D cho thấy hạ tầng Hà Nội không còn là những công trình “mộc” mà đang bước sang thời kỳ giám sát sức khỏe kết cấu bằng cảm biến thời gian thực.
Tiến độ, mục tiêu APEC 2027 và tác động kinh tế – xã hội
Tham vọng hoàn thành trước APEC 2027 đặt lên vai cầu Trần Hưng Đạo một áp lực tiến độ rất cụ thể: hệ dầm và vòm giữa hai trụ TC3–TC4 phải lắp xong trước ngày 31/12/2026, đầu năm 2027 tiếp tục thi công nhịp vòm TC4–TC5 để hoàn thiện toàn bộ hệ thống nhịp vòm. Dự án đặt mục tiêu hoàn thành vào quý II/2027, với công trường duy trì tới 28 mũi thi công, khoảng 700 người và hơn 120 thiết bị hoạt động ngày đêm. Khi đưa vào khai thác, cầu được kỳ vọng sẽ chia sẻ lưu lượng với cầu Long Biên, Chương Dương, Vĩnh Tuy, Thanh Trì, tăng khả năng kết nối giữa trung tâm và phía Đông thành phố. Điều đó không chỉ tiết kiệm giờ đi lại mà còn tái định giá quỹ đất ven sông, tạo điều kiện cho các dải đô thị mới, đường đi bộ, làn xe đạp và đài vọng cảnh gắn với chuỗi công viên ven bờ. Nói cách khác, mỗi dự án cầu sông Hồng là một cú hích cho không gian kinh tế – xã hội bên kia bờ, chứ không chỉ là vài phút rút ngắn hành trình.
Hà Nội và cuộc chiến hạ tầng dài hơi vượt qua biến động chi phí
Trong bối cảnh giá xăng dầu và chi phí xây dựng thường xuyên biến động, quyết tâm duy trì nhịp triển khai các dự án giao thông lớn ở sông Hồng cho thấy Hà Nội đã chọn con đường khó nhưng cần thiết. Cầu Trần Hưng Đạo – với tổng đầu tư 16.200 tỷ đồng được nhắc đến như một trong những dự án giao thông trọng điểm của thành phố – không thể tách rời khỏi kế hoạch nâng cấp hạ tầng giao thông Hà Nội toàn diện, nơi mỗi cây cầu mới qua sông là một mảnh ghép trong mạng lưới kết nối xuyên tâm, xuyên vùng. Thay vì chỉ tập trung vào đường bộ trong nội đô, thành phố di chuyển trọng tâm sang các trục sông, coi hạ tầng ven và qua sông như không gian mở để giãn dân, giãn giao thông và tạo tài sản cảnh quan. Nếu mục tiêu hoàn thành trước APEC 2027 được giữ vững, Hà Nội sẽ bước vào kỳ hội nghị không chỉ với những bài diễn văn về tăng trưởng, mà còn với những cây cầu thành hình, cho thấy sự nghiêm túc trong việc biến chiến lược hạ tầng thành công trình cụ thể.
