Dự án tồn đọng Hồ Chí Minh: không còn là chuyện riêng của một địa phương
Chiến lược tháo gỡ dự án tồn đọng Hồ Chí Minh là cách thành phố rà soát toàn bộ các công trình hạ tầng chậm tiến độ, xử lý dứt điểm vướng mắc về thủ tục, đất đai và vật liệu, đồng thời gắn trách nhiệm từng sở ngành với mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công và tăng trưởng kinh tế đô thị. UBND TP Hồ Chí Minh vừa ban hành văn bản triển khai Nghị quyết 312/NQ-CP, nhấn mạnh nhiệm vụ tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng và thúc đẩy tiến độ đầu tư công. Thành phố yêu cầu các sở, ngành, địa phương khẩn trương rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các dự án kéo dài. Đây không chỉ là động thái kỹ thuật mà là tuyên bố chính trị: công trình phải chạy, không thể để vốn nằm im vì thủ tục chậm.
Đầu tư công ở TP Hồ Chí Minh: mục tiêu lớn buộc cải cách mạnh
Điểm đáng chú ý là TP Hồ Chí Minh đặt đầu tư công vào nhóm ba mục tiêu kinh tế trọng tâm: giải ngân toàn bộ kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026, tăng trưởng GRDP 10,2% và tổng thu ngân sách trên địa bàn đạt trên 1 triệu tỷ đồng. Với các con số này, nếu bộ máy không thay đổi cách làm, mọi khẩu hiệu về hạ tầng chỉ là lời hứa. Thành phố giao Sở Tài chính, Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Ban Quản lý dự án giao thông tập trung đẩy nhanh các dự án trọng điểm, đôn đốc chủ đầu tư, nhà thầu thi công đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng và an toàn vận hành. Quan điểm thể hiện rõ: muốn đẩy nhanh tiến độ dự án, phải vừa gỡ thủ tục, vừa siết trách nhiệm thi công, không để bất kỳ mắt xích nào trở thành điểm nghẽn.
Hà Nội và cơ chế làn xanh: bài học cho xử lý dự án chậm triển khai
Trong khi TP Hồ Chí Minh tập trung vào đầu tư công, Hà Nội lại chọn cơ chế làn xanh để xử lý 258 dự án sử dụng vốn ngoài ngân sách chậm triển khai. Trong tổng số 300 dự án loại này, 13 dự án đã chấm dứt đầu tư hoặc được đưa khỏi danh sách chậm triển khai, cho thấy thành phố sẵn sàng loại bỏ những dự án không còn khả năng cứu vãn. Đối với nhóm 191 dự án ngoài ngân sách chậm triển khai, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Sở Tài chính đã xác định hướng xử lý cho 110 dự án, còn 81 dự án tiếp tục rà soát. Cơ chế làn xanh ở đây không phải ưu ái nhà đầu tư, mà là ưu tiên xử lý thủ tục, buộc các sở ngành giám sát, đôn đốc và báo cáo hằng tuần. Hà Nội gửi một thông điệp rõ ràng: nếu nhà đầu tư không phối hợp, dự án sẽ bị chấm dứt và thu hồi theo quy định.
Gỡ nút thắt đất đai, vật liệu: điều kiện để làn xanh thực sự thông suốt
Dù là TP Hồ Chí Minh hay Hà Nội, mọi nỗ lực đẩy nhanh tiến độ dự án đều sẽ vấp phải hai nút thắt: đất đai và nguồn vật liệu xây dựng. TP Hồ Chí Minh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường đẩy nhanh đo đạc, lập hồ sơ địa chính, bảo đảm dữ liệu đất đai đầy đủ, chính xác và đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia. Đồng thời, sở này phải rà soát trữ lượng khoáng sản làm vật liệu xây dựng, chịu trách nhiệm về tính chính xác số liệu để thành phố báo cáo Bộ Công Thương điều phối nguồn cung. Hà Nội cũng yêu cầu các nhà đầu tư khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, giải phóng mặt bằng, phấn đấu hoàn thành thủ tục trước 15/12/2026 và đưa dự án vào sử dụng trước tháng 10/2028. Nếu không xử lý triệt để khâu đất đai và vật liệu, mọi cơ chế làn xanh sẽ chỉ là ưu tiên trên giấy, không biến thành tiến độ ngoài công trường.
Từ rà soát đến trách nhiệm cá nhân: vì sao chiến lược này đáng kỳ vọng
Điểm chung trong cách làm của hai đô thị lớn là chuyển từ xử lý theo phong trào sang gắn trách nhiệm cụ thể. Hà Nội yêu cầu phân công cán bộ trực tiếp chịu trách nhiệm từng dự án chậm triển khai, bảo đảm nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ hiệu quả. TP Hồ Chí Minh thì yêu cầu các sở ngành thường xuyên rà soát, cập nhật giá vật liệu, chỉ số giá xây dựng sát thị trường, đồng thời xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, không để vướng mắc kéo dài ảnh hưởng tiến độ. Theo lãnh đạo Hà Nội, việc xử lý các dự án tồn đọng có ý nghĩa quan trọng trong khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn lực, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Thủ đô. Còn với TP Hồ Chí Minh, việc khơi thông đầu tư công được kỳ vọng nâng hiệu quả sử dụng vốn và tạo động lực tăng trưởng những tháng cuối năm. Nếu các cam kết này được thực thi đến cùng, cơ chế làn xanh và chiến dịch gỡ dự án tồn đọng sẽ không chỉ là khẩu hiệu, mà là bước ngoặt trong quản trị hạ tầng đô thị.
