Hạ tầng giao thông Ninh Bình: Cuộc đua với mặt bằng để hiện thực hóa quy hoạch
Hai dự án đường tỉnh 477 Ninh Bình, cầu Hoàng Long và tuyến kết nối đường tỉnh 479 với cầu vượt sông Bội là những công trình hạ tầng then chốt được tỉnh triển khai nhằm tăng cường kết nối giao thông Ninh Bình, mở rộng không gian phát triển kinh tế – xã hội và cụ thể hóa quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050, trong đó giải phóng mặt bằng được xác định là yếu tố quyết định tiến độ thi công. Điểm đáng chú ý là Ninh Bình không còn tiếp cận hạ tầng giao thông như những dự án đơn lẻ, mà coi đây là trục phát triển vùng, kết nối với Phú Thọ và các tỉnh miền núi Tây Bắc thông qua quốc lộ 12B. Cách tiếp cận này đúng hướng, nhưng cũng đặt ra áp lực lớn về thu hồi đất, tái định cư và sự đồng thuận xã hội. Nếu mặt bằng không được xử lý nhanh, lợi thế quy hoạch sẽ bị bào mòn bởi chậm tiến độ và chi phí cơ hội ngày càng tăng.
Đường tỉnh 477 và cầu Hoàng Long: Quy mô lớn, áp lực lớn từ 3.182 hộ dân
Dự án xây dựng, nâng cấp, mở rộng đường tỉnh 477 (ĐT.477) đoạn từ Km1+500 đến tuyến tránh quốc lộ 12B, cùng cầu Hoàng Long và đường dẫn trên tuyến ĐT.477C được HĐND tỉnh quyết định chủ trương đầu tư ngày 22/6/2025, UBND tỉnh phê duyệt ngày 31/12/2025. Tuyến dài khoảng 27,9km, đi qua 9 xã Gia Vân, Đại Hoàng, Gia Viễn, Gia Hưng, Gia Tường, Gia Lâm, Phú Sơn, Nho Quan và Gia Phong, với tuyến chính 22,37km quy mô 4 làn xe, nền đường rộng 43m, tốc độ thiết kế 80km/h. Tuyến nhánh 1 dài khoảng 3km, xây dựng cầu Hoàng Long dài 699,8m, rộng 20,5m cùng đường dẫn hai đầu cầu; tuyến nhánh 2 dài khoảng 2,6km được nâng cấp theo quy mô đường cấp III đồng bằng, 2 làn xe. Quy mô này đi kèm phạm vi thu hồi khoảng 132,1ha đất, trong đó 74,1ha đất nông nghiệp, 5,3ha đất dân cư và 52,7ha các loại đất khác, ảnh hưởng đến 3.182 hộ dân, 336 hộ phải bố trí tái định cư. Câu chuyện không chỉ là con số diện tích mà là sinh kế và tâm lý người dân. Khi 74,1ha đất nông nghiệp bị thu hồi, nỗi lo mất đất sản xuất là có thật. Chính vì vậy, việc tỉnh xác định giải phóng mặt bằng là “khâu then chốt, quyết định tiến độ triển khai dự án” không phải khẩu hiệu, mà là nhận diện đúng điểm nghẽn.
Gia Hưng: Mặt bằng hoàn thành 100% cho thấy công thức đồng thuận hiệu quả
Trên tuyến đường tỉnh 477 Ninh Bình, xã Gia Hưng là minh chứng rõ ràng cho thấy nếu làm đúng cách, giải phóng mặt bằng không phải là “cuộc chiến” mà là quá trình thuyết phục. Dự án đi qua địa bàn dài khoảng 2,76km, phạm vi giải phóng mặt bằng khoảng 18,33ha, ảnh hưởng đến 480 hộ dân và 2 tổ chức. Đến nay, xã đã hoàn thành giải phóng mặt bằng toàn bộ 2,76km tuyến, đạt 100%, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư với tổng kinh phí hơn 60,764 tỷ đồng. Theo lãnh đạo xã, kết quả này có được nhờ kiểm kê kỹ đất đai, xác định nguồn gốc đất, công khai phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và đối thoại trực tiếp với người dân. Câu chuyện gia đình ông Nguyễn Văn Tiến ở thôn Lương Sơn, có 60m² đất ở thuộc diện thu hồi, được bồi thường 3,18 tỷ đồng và chủ động bàn giao đất sau khi được giải thích rõ chủ trương, cho thấy khi quyền lợi hợp pháp được bảo đảm, người dân sẵn sàng đồng hành với dự án. Gia Hưng vì thế trở thành “bài học thực tế” cho các địa phương khác trên tuyến: minh bạch, lắng nghe và xử lý từng trường hợp cụ thể là cách duy nhất để khơi thông mặt bằng và giữ được niềm tin xã hội.
Dự án kết nối đường tỉnh 479 với cầu vượt sông Bội: Điều chỉnh tiến độ để không đánh mất hiệu quả đầu tư
Song song với ĐT.477, Ninh Bình đang triển khai dự án xây dựng đường nối đường tỉnh 479 với cầu vượt sông Bội (giai đoạn 1), tổng mức đầu tư 54,679 tỷ đồng từ 100% ngân sách tỉnh, thực hiện tại các xã Gia Lâm và Gia Tường. Chiều 12/10, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 3735/QĐ-UBND phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư, kéo dài thời gian thực hiện đến ngày 30/6/2027. Việc gia hạn không nên được hiểu là “chậm trễ”, mà là động thái cần thiết để cập nhật tiến độ, tạo cơ sở pháp lý cho chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ, thủ tục và tiếp tục triển khai dự án đúng quy định về đầu tư công. Tỉnh giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 làm chủ đầu tư, yêu cầu quản lý chặt hợp đồng xây dựng, đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm chất lượng và hiệu quả đầu tư, đồng thời ngăn ngừa thất thoát, lãng phí và nợ đọng xây dựng cơ bản. Nếu ĐT.477 và cầu Hoàng Long là trục lớn, thì tuyến nối ĐT.479 với cầu vượt sông Bội là “mắt xích” quan trọng để hoàn thiện mạng lưới kết nối giao thông Ninh Bình, giúp luồng hàng hóa và người dân di chuyển thông suốt hơn giữa các vùng trong tỉnh.
Kết nối giao thông Ninh Bình: Lợi ích vùng chỉ đến khi mặt bằng đi trước một bước
Khi hoàn thành, tuyến ĐT.477, cầu Hoàng Long và đường dẫn ĐT.477C được kỳ vọng nâng cao năng lực kết nối giao thông, tạo thuận lợi cho đi lại, vận chuyển hàng hóa, mở rộng không gian phát triển kinh tế – xã hội của Ninh Bình và các địa phương lân cận. Cùng với đó, tuyến nối đường tỉnh 479 với cầu vượt sông Bội sẽ bổ sung thêm một hướng kết nối, giúp mạng lưới giao thông trong tỉnh bớt phụ thuộc vào một vài trục chính. Tuy nhiên, lợi ích kết nối vùng chỉ trở thành hiện thực nếu giải phóng mặt bằng tiếp tục được coi là “chìa khóa” và được xử lý chủ động, thay vì phản ứng bị động trước vướng mắc. Những gì đã làm được ở Gia Hưng cho thấy mô hình phối hợp giữa chính quyền, chủ đầu tư và người dân hoàn toàn có thể nhân rộng. Quan điểm cần được khẳng định rõ: hạ tầng giao thông không chỉ là câu chuyện bê tông và nhựa đường, mà là hợp đồng xã hội giữa Nhà nước và người dân. Khi quyền lợi được bảo đảm, thông tin minh bạch và đối thoại được duy trì, các dự án đường tỉnh 477 Ninh Bình, cầu Hoàng Long và tuyến nối 479 – sông Bội sẽ không chỉ rút ngắn quãng đường di chuyển, mà còn rút ngắn khoảng cách niềm tin, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế vùng bền vững.
