Giải phóng mặt bằng: điểm nghẽn được biến thành động lực tăng trưởng
Giải phóng mặt bằng Quảng Ninh là quá trình thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để tạo quỹ đất sạch cho 22 dự án trọng điểm, qua đó bảo đảm tiến độ thi công, giải ngân vốn đầu tư công và mở rộng không gian phát triển đô thị, công nghiệp, giao thông của địa phương trong giai đoạn nước rút hoàn thành các chỉ tiêu kinh tế – xã hội. Thành phố Quảng Ninh đang tập trung xử lý các vướng mắc về mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư nhằm tạo điều kiện triển khai các công trình trọng điểm, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công 2026. Hưởng ứng đợt thi đua “90 ngày đêm tăng tốc, bứt phá hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ năm 2026”, chính quyền coi giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ chính trị trung tâm, không chỉ là khâu kỹ thuật hành chính. Cách tiếp cận này cho thấy tỉnh lựa chọn đối mặt trực diện với điểm nghẽn lâu năm thay vì chấp nhận dự án chậm tiến độ vì thiếu mặt bằng sạch.
Chiến lược giải ngân vốn đầu tư công gắn với kỷ luật tiến độ
Điểm đáng chú ý trong các dự án trọng điểm Quảng Ninh là sự gắn kết chặt chẽ giữa giải phóng mặt bằng và kế hoạch vốn đầu tư công 2026. Theo báo cáo, địa phương đang thực hiện giải phóng mặt bằng cho 22 dự án với tổng diện tích trên 9.400 ha; đến nay đã hoàn thành hơn 6.300 ha, trong đó 12 dự án cơ bản hoàn thành bàn giao mặt bằng. Phần việc còn lại vẫn rất lớn: 3.356,67 ha liên quan 4.473 trường hợp phải xử lý trong những tháng cuối năm. Thành phố yêu cầu lập tiến độ theo tuần cho từng dự án, đặc biệt với khu đô thị Hạ Long Xanh, các khu công nghiệp Bắc Tiền Phong, Sông Khoai, Đông Triều, Quốc lộ 4B và đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh. Theo kế hoạch điều chỉnh, tổng vốn đầu tư công đạt 36.060 tỷ đồng; trong quý IV, Quảng Ninh phấn đấu giải ngân thêm để đưa tổng vốn giải ngân cả năm lên khoảng 29.206 tỷ đồng, tương đương 150% kế hoạch Thủ tướng giao. Câu chuyện ở đây không chỉ là con số, mà là kỷ luật tiến độ: dự án nào chậm do nguyên nhân chủ quan sẽ bị xem xét trách nhiệm, tạo áp lực tích cực lên bộ máy thực thi.
Nhà ở xã hội Quảng Ninh: vượt chỉ tiêu nhưng vẫn phải lo chất lượng sống
Trong khi nhiều địa phương còn loay hoay với bài toán an cư cho người thu nhập thấp, nhà ở xã hội Quảng Ninh đang đi trước một bước và tạo nền tảng xã hội cho làn sóng đầu tư mới. Địa phương hiện có 21 dự án nhà ở xã hội với quy mô khoảng 24.913 căn, vượt chỉ tiêu 17.588 căn được Chính phủ giao đến năm 2030. Bên cạnh đó là một dự án nhà ở dành cho lực lượng vũ trang với khoảng 620 căn và một dự án nhà lưu trú công nhân khoảng 384 căn. Thành phố đã hướng dẫn 13 chủ đầu tư hoàn thiện thủ tục pháp lý để tiếp cận gói tín dụng ưu đãi 120.000 tỷ đồng, dự kiến đến cuối năm sẽ có ba dự án nhà ở xã hội với tổng cộng 1.238 căn hoàn thành cất nóc. Song song, Quảng Ninh thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê để đa dạng nguồn cung, đáp ứng nhu cầu chỗ ở của người dân và người lao động. Tuy nhiên, vượt chỉ tiêu về số lượng mới là bước đầu; thách thức tiếp theo là bảo đảm chất lượng không gian sống, kết nối hạ tầng và dịch vụ đô thị, nếu không muốn nhà ở xã hội trở thành những "ốc đảo" tách rời khỏi dòng chảy phát triển.
FDI chất lượng cao: cơ hội và sức ép cải thiện hạ tầng, nhân lực
Quảng Ninh đang tìm sức bật mới từ dòng vốn FDI chất lượng cao, và điều này gắn chặt với việc giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất cho các khu công nghiệp, logistics. Mối quan tâm ngày càng lớn từ nhà đầu tư nước ngoài mở ra chu kỳ thu hút FDI mới, nhưng cũng đặt ra yêu cầu nâng chất hạ tầng phụ trợ và giải quyết cơn khát nhân lực. Tín hiệu mở rộng sản xuất xuất hiện từ đầu năm khi một doanh nghiệp điện tử thông báo tuyển thêm hơn 2.000 lao động cho giai đoạn mới tại khu công nghiệp Đông Mai, cho thấy sức hút của môi trường đầu tư địa phương. Các chương trình kết nối cung – cầu lao động và ngày hội việc làm xuống tận cấp phường, xã đã giúp nhà máy chủ động nguồn nhân lực. Đáng nói hơn, Quảng Ninh không còn thụ động chờ nhà đầu tư mà chủ động xúc tiến theo chiều sâu, tiếp cận trực tiếp các tập đoàn đa quốc gia và mượn "sức bật" từ mạng lưới doanh nghiệp FDI hiện hữu. Theo lãnh đạo Ban Quản lý khu kinh tế tỉnh, địa phương xác định lấy chất lượng môi trường đầu tư và hiệu quả phục vụ doanh nghiệp làm thước đo cạnh tranh. Đây là hướng đi đúng, nhưng muốn FDI thực sự tạo chuỗi giá trị tại chỗ, tỉnh phải song hành nâng cấp hạ tầng đô thị, nhà ở công nhân và chất lượng đào tạo nghề.
Kết luận: tăng tốc phải đi cùng đối thoại và năng lực hấp thụ
Nhìn tổng thể, chiến lược tăng tốc giải phóng mặt bằng Quảng Ninh cho 22 dự án trọng điểm, gắn với mục tiêu giải ngân 29.206 tỷ đồng vốn đầu tư công 2026, đang tạo ra một "cửa sổ cơ hội" hiếm có cho địa phương. Việc xử lý hồ sơ phức tạp thông qua tuyên truyền, đối thoại, chi trả bồi thường và bố trí tái định cư cho thấy chính quyền chọn cách thuyết phục người dân trước khi dùng biện pháp cưỡng chế. Song song, việc vượt xa chỉ tiêu nhà ở xã hội và chuẩn bị quỹ đất, hạ tầng cho FDI chất lượng cao cho thấy tầm nhìn phát triển không chỉ dựa vào vốn ngân sách. Tuy vậy, chặng đường phía trước đòi hỏi Quảng Ninh duy trì một cam kết hành động thực chất: tiến độ phải đi cùng chất lượng, tăng trưởng phải đi cùng năng lực hấp thụ của kinh tế địa phương. Nếu giữ được kỷ luật thực thi, đối thoại xã hội và cải thiện liên tục môi trường đầu tư, Quảng Ninh có cơ sở để biến các dự án trọng điểm hôm nay thành động lực phát triển dài hạn, thay vì những công trình dở dang trên giấy.
