Hợp tác hạ tầng Mỹ Việt bước vào giai đoạn mang tính chiến lược
Hợp tác hạ tầng Mỹ Việt là quá trình hai bên cùng chuẩn bị, tài trợ và kết nối doanh nghiệp cho các dự án năng lượng, hạ tầng số, trung tâm dữ liệu, giao thông và logistics, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển hạ tầng chiến lược của Việt Nam, đồng thời tạo không gian mở rộng hiện diện công nghệ, thiết bị và dịch vụ của Mỹ trong khu vực. Chiều 21/9 tại New York, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp ông Thomas R. Hardy, Quyền Giám đốc Cơ quan Thương mại và Phát triển Mỹ (USTDA), đặt chính thức đề nghị hỗ trợ chuẩn bị đầu tư các dự án năng lượng, lưới điện, trung tâm dữ liệu và logistics tại Việt Nam. Đây không chỉ là một cuộc tiếp khách ngoại giao, mà là dấu mốc cho thấy Việt Nam chủ động coi hạ tầng chiến lược là trục mới của Đối tác Chiến lược Toàn diện với Mỹ, thay vì chỉ tập trung vào thương mại hàng hóa như trước.
USTDA Việt Nam: Từ hỗ trợ kỹ thuật đến vai trò "mở đường"
Điểm đáng chú ý trong hợp tác hạ tầng Mỹ Việt là cách Việt Nam muốn USTDA trở thành lực lượng “mở đường” ngay từ khâu chuẩn bị dự án. USTDA vốn được thiết kế như cơ quan hỗ trợ chuẩn bị và phát triển dự án hạ tầng tại các thị trường mới nổi, thông qua nghiên cứu khả thi, hỗ trợ kỹ thuật và kết nối doanh nghiệp Mỹ với các dự án cụ thể ở nước sở tại. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao quá trình hợp tác lâu dài của USTDA với Việt Nam trong các dự án năng lượng, lưới điện, hàng không, đô thị thông minh và hạ tầng số, coi đây là kênh giúp Việt Nam tiếp cận công nghệ, kinh nghiệm quản lý và giải pháp tiên tiến của Mỹ. Về phía Mỹ, ông Thomas R. Hardy khẳng định USTDA coi Việt Nam là đối tác quan trọng tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và muốn tiếp tục đồng hành với các dự án chất lượng cao, có tác động lan tỏa.
Năng lượng và trung tâm dữ liệu Việt Nam: trục mới của cạnh tranh khu vực
Khi Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với nhu cầu lớn về hạ tầng chiến lược, năng lượng, giao thông, logistics, chuyển đổi số và công nghệ cao, việc ưu tiên dự án năng lượng và trung tâm dữ liệu Việt Nam thể hiện rõ một lựa chọn chiến lược. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị USTDA cùng các bộ, ngành và doanh nghiệp Việt Nam chọn một số dự án có tính lan tỏa cao để tập trung hỗ trợ, trước hết là năng lượng, lưới điện, hạ tầng số, trung tâm dữ liệu, hàng không, cảng biển, logistics và giao thông hiện đại. Đây là các lĩnh vực vừa quyết định năng lực hấp thụ vốn và công nghệ, vừa là nền tảng cho cạnh tranh khu vực trong chuỗi giá trị số và sản xuất xanh. Việc USTDA cam kết dùng các công cụ như nghiên cứu khả thi, dự án thí điểm và kết nối thương mại để đưa các dự án năng lượng Việt Nam và trung tâm dữ liệu Việt Nam từ ý tưởng đến mức đủ điều kiện thu hút vốn cho thấy Mỹ nhìn thấy tiềm năng dài hạn của thị trường này.
Hạ tầng số, AI và chuyển đổi xanh: nâng nội hàm Đối tác Chiến lược Toàn diện
Điểm tiến bộ của đợt trao đổi này nằm ở việc Việt Nam không chỉ nói về điện và đường, mà còn nhấn mạnh các lĩnh vực mới có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao như trí tuệ nhân tạo (AI), hạ tầng số an toàn, lưới điện thông minh, an ninh năng lượng và giải pháp phục vụ chuyển đổi xanh. Đây là cách Việt Nam gửi tín hiệu rằng hợp tác hạ tầng Mỹ Việt sẽ đi thẳng vào phần giá trị cao nhất của chuỗi công nghệ, chứ không dừng lại ở mức mua sắm thiết bị. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam coi trọng Đối tác Chiến lược Toàn diện với Mỹ, muốn kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ tiếp tục là động lực đưa quan hệ hai nước phát triển thực chất, hiệu quả, bền vững. Ông Hardy trả lời bằng cam kết USTDA sẽ phối hợp chặt chẽ với cơ quan Việt Nam để xác định dự án phù hợp, cụ thể, khả thi, có tác động lan tỏa, đồng thời kết nối nhu cầu phát triển của Việt Nam với công nghệ, nguồn lực và doanh nghiệp Mỹ.
Kết luận: Hạ tầng chiến lược như phép thử của tầm nhìn chung
Nếu trước đây hợp tác Mỹ Việt được nhìn chủ yếu qua lăng kính thương mại và an ninh, thì làn sóng hợp tác hạ tầng chiến lược hiện nay cho thấy hai bên đang dịch chuyển sang tầm nhìn dài hạn hơn: cùng định hình trật tự kinh tế số và năng lượng mới ở Đông Nam Á. Việt Nam đề nghị USTDA đóng vai trò “mở đường” từ khâu chuẩn bị dự án để sớm tiếp cận tiêu chuẩn, công nghệ, kinh nghiệm quản lý và nguồn lực của Mỹ – đó là cách một nền kinh tế mới nổi dùng quan hệ đối tác để rút ngắn khoảng cách phát triển. Về phần mình, USTDA công khai mong muốn đồng hành với Việt Nam trong các dự án chất lượng cao, vừa đáp ứng ưu tiên phát triển, vừa tạo cơ hội cho doanh nghiệp Mỹ tham gia sâu hơn vào thị trường. Nếu các dự án năng lượng, hạ tầng số và logistics được triển khai đúng như định hướng, hợp tác hạ tầng Mỹ Việt sẽ trở thành điểm tựa quan trọng cho năng lực cạnh tranh khu vực của Việt Nam trong thập niên tới.
