Họp phụ huynh không còn bị ấn định ba lần mỗi năm
Thông tư 81 là quy định mới về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, đặt ra cách thức linh hoạt hơn cho việc họp phụ huynh và phối hợp giữa gia đình với nhà trường. Văn bản có hiệu lực từ ngày 15/11/2026, thay thế Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT. Điểm đáng chú ý là các lớp không còn phải tổ chức họp toàn thể phụ huynh đủ ba lần mỗi năm học như trước, gồm đầu năm, cuối học kỳ I và cuối năm. Cuộc họp đầu năm vẫn được duy trì để trao đổi tình hình học tập, thống nhất cách phối hợp và bầu ban đại diện; những cuộc họp tiếp theo được tổ chức khi cần thiết. Đây không phải là lệnh cắt giảm họp xuống còn một lần, mà là trao quyền chủ động theo nhu cầu thực tế. Cách làm này hợp lý hơn nếu nhà trường vẫn bảo đảm phụ huynh được thông tin và có cơ hội nêu ý kiến.
Việc trao đổi cũng không phải phụ thuộc vào họp trực tiếp: gia đình và giáo viên có thể liên lạc qua các kênh phù hợp, nhưng phụ huynh không bị buộc dùng ứng dụng hay nền tảng số có thu phí. Việc tham gia hoặc không tham gia hỗ trợ cũng không được dùng làm lý do để học sinh bị phân biệt đối xử hay chịu bất lợi. Đây là giới hạn quan trọng: sự linh hoạt về hình thức liên lạc không thể trở thành cách gây áp lực đóng góp.
Quỹ phụ huynh phải đúng mục đích, không biến thành nguồn thu bắt buộc
Thông tư 81 nhấn mạnh Ban đại diện cha mẹ học sinh không được thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ hoạt động. Vì vậy, ban đại diện cần rà soát các khoản đã dự kiến hoặc đã thu, phân biệt rõ phần việc thuộc trách nhiệm của trường với hoạt động hỗ trợ phù hợp của phụ huynh. Những khoản hỗ trợ không được dùng để sửa chữa trường lớp, mua sắm thiết bị thuộc trách nhiệm nhà trường hoặc chi thưởng, tặng quà cho giáo viên và cán bộ quản lý. Đây là thay đổi đáng kể đối với cách hình thành và sử dụng quỹ phụ huynh: tinh thần tự nguyện phải được thực hiện trên thực tế, không chỉ ghi trong thông báo. Nhà trường cũng cần hướng dẫn rõ ranh giới trách nhiệm để ban đại diện không trở thành một kênh thu tiền thay cho trường.
Một số trường đã yêu cầu giáo viên chủ nhiệm làm việc trực tiếp với ban chi hội từng lớp để rà soát khoản thu; nếu đã thu khoản chưa phù hợp thì yêu cầu hoàn trả. Đây là bước xử lý cần thiết, nhưng không nên dừng ở việc hoàn tiền: quy trình đề xuất, công khai và tiếp nhận phản ánh cũng phải rõ ràng để sai lệch không lặp lại. Có trường cho biết năm học 2026–2027 không tổ chức thu quỹ ban đại diện ở cấp lớp và cấp trường, nên không phát sinh khoản chi từ quỹ này. Mỗi trường có thể tổ chức phối hợp khác nhau, nhưng nguyên tắc tuân thủ và không tạo áp lực phải giống nhau.
Nhà trường cần minh bạch, phụ huynh có quyền hỏi rõ
Khi quy định có hiệu lực, nhà trường cần rà soát lại cơ chế phối hợp, hướng dẫn ban đại diện thực hiện đúng nguyên tắc không thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ. Với các khoản thu trường học thuộc hoạt động của nhà trường, nội dung và mức thu cần được rà soát, công khai từ đầu năm học qua cuộc họp cha mẹ học sinh và các kênh thông tin chính thức. Minh bạch không nên chỉ là thông báo một con số: phụ huynh cần được biết khoản đóng góp nhằm làm gì, ai quản lý, căn cứ nào để thu và cách công khai thu chi. Đó là cách thiết thực để thực hiện quyền giám sát, đồng thời giảm nguy cơ khoản tự nguyện bị hiểu thành nghĩa vụ.
Phụ huynh nên chủ động hỏi về mục đích, cách quản lý và căn cứ của từng khoản đóng góp, đồng thời đề nghị làm rõ nếu khoản thu chưa được giải thích hoặc có dấu hiệu bắt buộc. Một trường được nêu trong nguồn cho biết công khai thu chi định kỳ ba lần mỗi năm, vào tháng 9, tháng 1 năm sau và tháng 5; đây là ví dụ về cách duy trì thông tin đều đặn, không phải lịch bắt buộc áp dụng cho mọi nơi. Ban đại diện được thành lập trước ngày 15/11/2026 vẫn tiếp tục hoạt động đến hết nhiệm kỳ. Kết luận quan trọng là Thông tư 81 không chỉ thay lịch họp: hiệu quả của quy định phụ thuộc vào việc nhà trường công khai, ban đại diện làm đúng vai trò và phụ huynh được quyền giám sát mà không chịu sức ép.
