Hai thay đổi lớn về các khoản thu
Quy định giáo dục mới về các khoản thu là những quy tắc có hiệu lực từ giữa tháng 11/2026, cấm ban đại diện cha mẹ học sinh giữ tiền hỗ trợ và cấm trường thu tiền người học cho hoạt động giáo dục tăng cường. Điểm đáng chú ý không phải là mọi khoản thu trong trường đều bị xóa bỏ, mà là hai hình thức thu cụ thể được siết lại theo hai văn bản riêng.
Từ ngày 15/11, Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT thay thế quy định trước đó về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh; cùng ngày, Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT về hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động theo nhu cầu người học cũng có hiệu lực. Đây là phản ứng cần thiết trước những khoản đóng góp mang danh nghĩa tự nguyện nhưng có thể tạo áp lực cho gia đình. Một lớp ở Hà Nội từng chi hết 26 triệu đồng trong chưa đầy hai tháng cho các hoạt động đầu năm, Tết Trung thu và sinh nhật học sinh, khiến phụ huynh bức xúc.
Quỹ phụ huynh: không thu, không giữ, không ép đóng
Từ ngày 15/11, ban đại diện cha mẹ học sinh và các thành viên không được thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ hoạt động. Quy định này đồng nghĩa quỹ phụ huynh, quỹ lớp hay quỹ trường do ban đại diện trực tiếp thu và giữ phải chấm dứt. Ban đại diện cũng không được đặt khoản đóng góp bắt buộc, ấn định mức bình quân, mức tối thiểu hoặc thời hạn hỗ trợ; việc gây áp lực để phụ huynh đóng góp cũng bị cấm.
Phụ huynh vẫn có thể tự nguyện hỗ trợ một hoạt động phù hợp, nhưng không đưa tiền qua ban đại diện. Hai cách được phép là cung cấp trực tiếp hàng hóa, dịch vụ cần thiết hoặc thanh toán thẳng cho đơn vị cung cấp. Nếu hỗ trợ không đủ, ban đại diện phải thu hẹp hoặc điều chỉnh cách tổ chức, không được yêu cầu gia đình đóng bù. Khoản hỗ trợ cũng không được dùng để sửa chữa, mua sắm thiết bị cho trường lớp, trả thù lao giáo viên hay chi cho việc thuộc trách nhiệm nhà trường. Ranh giới này giúp sự tự nguyện có ý nghĩa thực chất, thay vì trở thành nghĩa vụ trên danh nghĩa.
Học tăng cường miễn phí không đồng nghĩa mọi lớp học đều miễn phí
Theo Thông tư 85, nhà trường không được thu tiền người học đối với hoạt động giáo dục tăng cường. Hoạt động này diễn ra ngoài thời lượng chính khóa, trong kế hoạch dạy học hai buổi mỗi ngày hoặc theo lộ trình triển khai ở cơ sở chưa đủ điều kiện; nội dung có thể gồm giáo dục toàn diện, khoa học công nghệ và năng lực số, STEM, trải nghiệm, ngoại ngữ và kỹ năng. Vì vậy, trường không thể đổi tên một hoạt động thuộc diện tăng cường thành khoản thu bắt buộc để chuyển chi phí sang phụ huynh.
Nhưng cần phân biệt học tăng cường với hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học, trong đó có nhiều môn liên kết. Hoạt động theo nhu cầu được tổ chức trên cơ sở tự nguyện, nhằm đáp ứng sở thích, năng khiếu hoặc định hướng cá nhân; cơ sở giáo dục được thu kinh phí theo quy định, còn trường công lập phải tuân theo mức do UBND cấp tỉnh quyết định. Nói cách khác, quy định cấm thu tiền cho phần tăng cường không tự động xóa mọi khoản thu của lớp liên kết. Phụ huynh nên yêu cầu nhà trường nêu rõ loại hoạt động, căn cứ thu và tính tự nguyện trước khi đăng ký.
Phụ huynh nên kiểm tra căn cứ của từng khoản thu
Khi nhận thông báo đóng tiền, phụ huynh nên hỏi khoản thu thuộc hoạt động nào, ai đứng ra thu và văn bản nào cho phép. Nếu là hỗ trợ hoạt động của ban đại diện, tiền không được chuyển vào quỹ do ban quản lý; nếu là học tăng cường, nhà trường không được thu tiền người học; nếu là môn liên kết theo nhu cầu, cần xác nhận việc tham gia tự nguyện và mức thu có căn cứ. Cách kiểm tra theo từng khoản sẽ hữu ích hơn việc cho rằng từ tháng 11 mọi khoản thu trường học đều bị cấm.
Các thay đổi về ban đại diện và hoạt động giáo dục tăng cường cùng có hiệu lực từ ngày 15/11/2026, trong khi một số chính sách giáo dục khác cũng bắt đầu áp dụng trong tháng 11. Nhà trường cần rà soát quy trình thu, thông báo và tổ chức hoạt động; ban phụ huynh cần ngừng thu giữ tiền và tránh mọi hình thức gây sức ép. Kết luận rõ ràng là: quỹ phụ huynh do ban đại diện quản lý phải dừng, học tăng cường không được thu tiền, còn học liên kết theo nhu cầu vẫn là nhóm riêng với điều kiện thu và tham gia riêng.
