Chậm tiến độ và bỏ hoang: hai dấu hiệu của đầu tư công kém hiệu quả
Lãng phí đầu tư công xảy ra khi công trình được xây dựng hoặc đưa vào vận hành mà không bảo đảm tiến độ, điều kiện sử dụng và giá trị phục vụ người dân như mục tiêu đặt ra. Tại Quảng Ngãi, bốn trường nội trú còn hạng mục dang dở và một khu thể thao bỏ hoang cho thấy vấn đề không dừng ở khâu thi công: trách nhiệm thực hiện và khả năng đưa công trình vào phục vụ cộng đồng đều cần được giám sát đến cùng. Ngày 20.10, UBND tỉnh phê bình Ban Quản lý dự án đầu tư Tây Quảng Ngãi cùng các nhà thầu vì chậm tiến độ bốn dự án trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học – THCS giai đoạn 1. Đây là lời nhắc cần thiết, nhưng hiệu quả chỉ được chứng minh bằng việc hoàn thành công trình, xử lý trách nhiệm cụ thể và bảo đảm người dân, học sinh được hưởng lợi.
Trường đã đón học sinh nhưng nhiều hạng mục còn dang dở
Trước đó, sau khi kiểm tra các dự án trường học biên giới và công trình trọng điểm phía tây tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu hoàn thành toàn bộ trường trước ngày 15.10, đồng thời xử lý các hạng mục phụ trợ và bảo đảm an toàn cho học sinh. Nhưng báo cáo ngày 15.10 cho thấy các trường tại Dục Nông, Sa Loong, Rờ Kơi và Mô Rai vẫn còn nhiều phần việc chưa hoàn tất, dù đã vận hành trong năm học 2026–2027. Tình trạng trường nội trú chậm tiến độ vì vậy không chỉ là sai lệch trên lịch thi công: nó ảnh hưởng đến việc hoàn thiện cơ sở vật chất cũng như điều kiện học tập, sinh hoạt nội trú. Tỉnh yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu kiểm điểm, khẩn trương khắc phục, hoàn thành dứt điểm các hạng mục còn lại. Nếu chỉ gia hạn hoặc nhắc nhở mà không gắn trách nhiệm với kết quả, mệnh lệnh đẩy nhanh tiến độ khó tạo chuyển biến.
Khu thể thao xây từ năm 2018 vẫn chưa thể sử dụng
Ở xã Tịnh Phong cũ, câu chuyện đã đi xa hơn chậm tiến độ: công trình dang dở bị bỏ hoang nhiều năm. Khu thể thao nằm trong chương trình xây dựng nông thôn mới, được triển khai từ năm 2018; một số hạng mục như hàng rào, cổng, khán đài và nhà vệ sinh đã được thi công, nhưng dự án chưa thể đưa vào sử dụng do vướng mặt bằng. Phần diện tích thu hồi, bồi thường là 11.846,6 m², ảnh hưởng đến 13 hộ gia đình, cá nhân và một tổ chức. Tranh chấp về phương án bồi thường đã được đưa ra tòa; chính quyền cho biết đang hoàn thiện phương án để tiếp tục triển khai. Tuy nhiên, trong lúc chờ tháo gỡ, cỏ dại phủ khuôn viên, nhiều hạng mục xuống cấp, còn khán đài được dùng chứa rơm rạ. Khu thể thao bỏ hoang cho thấy giải quyết mặt bằng muộn màng có thể biến công trình đã xây thành tài sản không phục vụ được cộng đồng.
Trách nhiệm phải đi cùng thời hạn và kết quả sử dụng
Tỉnh yêu cầu Ban Quản lý dự án đầu tư Tây Quảng Ngãi báo cáo kết quả kiểm điểm, trách nhiệm, biện pháp xử lý và tiến độ hoàn thành từng trường trước ngày 25.10; việc tham mưu xử lý trách nhiệm phải hoàn tất trước ngày 10.11. Các mốc này cần được nhìn nhận như cam kết có thể kiểm tra, không phải thủ tục khép lại hồ sơ. Với khu thể thao, Chủ tịch UBND xã Thọ Phong cho biết địa phương đang hoàn thiện phương án bồi thường để tiếp tục dự án, tránh bỏ hoang và lãng phí. Hai trường hợp đặt ra cùng một yêu cầu: xác định rõ ai chịu trách nhiệm khi tiến độ trượt, vướng mắc kéo dài hoặc công trình không được khai thác. Quảng Ngãi cần theo dõi không chỉ ngày hoàn thành trên giấy, mà cả mức độ an toàn, đồng bộ và khả năng phục vụ thực tế. Công trình công chỉ có ý nghĩa khi hoàn tất đúng trách nhiệm và được sử dụng.
