Cầu dài nhất Việt Nam không chỉ là kỷ lục mà là bước ngoặt chiến lược
Cầu vượt biển Hòn Khoai là tuyến đường giao thông dài khoảng 18,5km, xây dựng theo tiêu chuẩn cầu vượt biển 4 làn xe, nối điểm cuối cao tốc Cà Mau – Đất Mũi với cụm đảo Hòn Khoai, được kỳ vọng trở thành cầu vượt biển dài nhất Việt Nam và mắt xích quan trọng mở ra không gian kinh tế biển tại vùng cực Nam. Góc nhìn chiến lược ở đây khá rõ: nếu coi hạ tầng là “đường ống” dẫn dòng vốn và cơ hội, thì cầu dài nhất Việt Nam không phải để ghi danh vào bảng xếp hạng, mà để kéo Cà Mau thoát khỏi thế bị cô lập cuối đất nước. Việc dự án được xếp vào nhóm công trình giao thông trọng điểm của Cà Mau cho thấy địa phương đang chủ động chọn hạ tầng làm nền tảng tái cấu trúc kinh tế, thay vì chờ đợi những dòng đầu tư thụ động. Theo Binh đoàn 12, dự án có tổng chiều rộng mặt cầu 16,5m, vận tốc thiết kế 80km/h và mục tiêu hoàn thành vào cuối năm 2028 – một khung thời gian tham vọng cho một công trình phần lớn nằm giữa biển.
Thi công giữa biển: 2.000 nhân sự, gần 1.000 thiết bị và cuộc chạy đua với thời tiết
Nếu chỉ nhìn vào phối cảnh, ít ai hình dung cầu vượt biển Hòn Khoai đang được thi công trong một “ca làm việc” khắc nghiệt đến vậy. Để giữ tiến độ cho cầu dài nhất Việt Nam, các nhà thầu đã huy động hơn 2.000 kỹ sư, công nhân cùng hơn 1.000 thiết bị, tổ chức nhiều mũi thi công tăng ca cả ngày lẫn đêm, tranh thủ từng khoảng biển êm. Trong tổng thể các dự án hạ tầng Cà Mau, khoảng 2.500–3.000 nhân sự và hơn 1.000 thiết bị được bố trí cho cao tốc Cà Mau – Đất Mũi và tuyến ra đảo Hòn Khoai, cho thấy mức độ ưu tiên đặc biệt. Theo Binh đoàn 12, riêng dự án đường ra đảo Hòn Khoai đã huy động hơn 1.000 kỹ sư, công nhân và 220 thiết bị, chia làm 6 mũi thi công liên tục – đây không chỉ là bài toán tổ chức lao động, mà là sự lựa chọn đánh đổi giữa chi phí và tốc độ để kịp tạo ra trục kết nối mới trước khi cơ hội đầu tư dịch chuyển sang nơi khác. "To cope with the harsh conditions, contractors have mobilized more than 1,000 pieces of equipment and over 2,000 engineers and workers, organizing multiple construction teams to work extended shifts day and night."
Địa chất yếu, sóng gió mạnh và bài toán vật liệu: mặt trái của giấc mơ kinh tế biển cực Nam
Cây cầu mơ mở cửa không gian kinh tế biển cực Nam lại được đặt lên nền địa chất và thời tiết gần như đối nghịch với mọi tiêu chí thi công thuận lợi. Phần lớn tuyến nằm trên biển, lòng biển xuất hiện nhiều hố xoáy, nền đất rất yếu, khiến gần 500 trụ cầu phải dùng cọc khoan nhồi và cọc ống thép, đóng sâu 80–110m vào lòng đất. Công nhân chỉ có thể làm khoảng 4–5 tháng mỗi năm vì sóng lớn, gió mạnh mùa mưa bão thường xuyên cắt ngang, hạn chế việc đưa máy móc, vật liệu ra công trường. Bên cạnh yếu tố thời tiết, nguồn cát, đá xa khu vực đầm lầy đất liền buộc chủ đầu tư phải tính toán chuỗi cung ứng vật liệu phức tạp hơn, kéo chi phí và rủi ro lên cao. Thay vì né tránh, Binh đoàn 12 đầu tư 4 thiết bị thi công trên biển công nghệ cao, mỗi thiết bị trị giá khoảng 1.000 tỉ đồng, đồng thời phát triển công nghệ thi công trụ cầu trên biển – một bước đi cho thấy Việt Nam đang chọn đối mặt với địa chất phức tạp để tự nâng chuẩn năng lực thi công công trình khẩu độ lớn.
Mắt xích hạ tầng mới cho kinh tế biển cực Nam và đời sống người dân
Điểm đáng chú ý nhất của cầu vượt biển Hòn Khoai không nằm ở chiều dài mà ở vai trò trong mạng lưới hạ tầng mới của Cà Mau. Tuyến cầu kết nối trực tiếp với cao tốc Cà Mau – Đất Mũi và đường Hồ Chí Minh tại Đất Mũi, tạo nên hành lang giao thông liên tục từ đất liền ra phía Đông đảo Hòn Khoai. Khi cầu vượt biển Hòn Khoai vận hành cùng cao tốc và cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai, khu vực này sẽ có chuỗi hạ tầng liên kết từ đường bộ đến đường biển, mở thêm hướng kết nối cho cực Nam, thay vì chỉ là điểm cuối bản đồ. Điều này không chỉ có ý nghĩa với nhà đầu tư hay ngành logistics: đường sá thông suốt giúp người dân Cà Mau tiếp cận dịch vụ, việc làm và thị trường rộng hơn, giảm chi phí vận chuyển nông – thủy sản, và tạo cơ hội để hình thành các dịch vụ du lịch biển, dịch vụ cảng, kinh tế biển gắn với giao thương quốc tế. Efforts to resolve construction bottlenecks and keep the projects on schedule are expected to provide a major boost to Cà Mau, opening up new transport links to attract investment and strengthen regional connectivity.
Vì sao phải gấp rút hoàn thành và câu hỏi đặt ra cho quản trị hạ tầng
Việc cầu vượt biển Hòn Khoai được triển khai đồng thời với cao tốc Cà Mau – Đất Mũi và cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai cho thấy một tư duy hệ thống: nếu thiếu một mắt xích, cả chuỗi hạ tầng sẽ mất hiệu quả. Ở góc độ rộng hơn, ba dự án tạo thành “tam giác” chiến lược cho kinh tế biển cực Nam, đồng thời gắn với yêu cầu quốc phòng, an ninh và khẳng định chủ quyền biển đảo. Chính vì tầm vóc đó, áp lực tiến độ là có thật. Dự án được xác định phải hoàn thành vào cuối năm 2028, song buổi làm việc với lãnh đạo Chính phủ đã nhấn mạnh yêu cầu đặt chất lượng công trình lên hàng đầu, không đánh đổi an toàn để lấy tốc độ. Câu hỏi quan trọng đặt ra là: Cà Mau có đủ cơ chế phối hợp, giám sát và huy động nguồn lực để không chỉ “kịp tiến độ” mà còn vận hành hiệu quả chuỗi hạ tầng sau khi hoàn thành? Nếu cầu dài nhất Việt Nam chỉ dừng ở vai trò biểu tượng, mà không được gắn với quy hoạch dịch vụ, du lịch, công nghiệp hỗ trợ, thì lợi thế kinh tế biển cực Nam sẽ bị bỏ lỡ. Ngược lại, nếu tỉnh chủ động kết nối hạ tầng với chính sách thu hút đầu tư và đào tạo nhân lực, cầu vượt biển Hòn Khoai có thể trở thành bước ngoặt đưa Cà Mau ra khỏi vùng trũng phát triển hạ tầng hiện nay.
