Cầu vượt biển dài nhất Việt Nam: Ý nghĩa vượt xa một công trình kỷ lục
Cầu vượt biển Hòn Khoai là dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn được xây dựng theo tiêu chuẩn cầu vượt biển, nối đất liền khu vực Đất Mũi với cụm đảo Hòn Khoai, dài khoảng 18,5km, quy mô 4 làn xe, vận tốc thiết kế 80km/h và bề rộng mặt cầu 16,5m, giữ vai trò mắt xích chiến lược trong không gian kinh tế biển cực Nam. Điểm quan trọng của dự án không phải chỉ để lập kỷ lục cầu vượt biển Việt Nam, mà là tái cấu trúc cách miền cực Nam kết nối với biển và thế giới. Khi hoàn thành, tuyến này sẽ xóa trạng thái “ốc đảo” của Hòn Khoai, biến vùng ven biển Cà Mau từ vị trí cuối cùng trên bản đồ giao thông thành cửa ngõ mới bước ra đại dương. Tổng mức đầu tư hơn 25.700 tỷ đồng cho thấy đây không phải là công trình xây dựng lớn mang tính trang trí mà là lựa chọn chiến lược nhằm mở rộng không gian phát triển, gắn giao thông với kinh tế biển và quốc phòng, an ninh.
Quy mô thi công: hơn 2.000 nhân sự cho một đại công trường giữa biển
Nhìn vào lực lượng được huy động, cầu vượt biển Hòn Khoai cho thấy tham vọng bứt tốc hạ tầng vùng cực Nam. Khoảng 2.500–3.000 cán bộ, công nhân viên cùng hơn 1.000 thiết bị đang được bố trí cho các dự án cao tốc Cà Mau – Đất Mũi và đường ra đảo Hòn Khoai, biến khu vực Đất Mũi thành đại công trường liên hoàn. Riêng tuyến kết nối đảo Hòn Khoai, Binh đoàn 12 huy động hơn 1.000 kỹ sư, công nhân và 220 thiết bị, tổ chức 6 mũi thi công liên tục, cho thấy quyết tâm rút ngắn thời gian trong điều kiện khắc nghiệt: phần lớn tuyến trên biển, đất liền là đầm lầy, xa nguồn vật liệu, chịu tác động mưa bão, sóng lớn, gió mạnh. Theo thiết kế, tuyến có gần 500 trụ, sử dụng kết hợp móng cọc khoan nhồi và cọc ống thép; những khu vực nước sâu dùng cọc ống thép, hệ dầm bê tông cốt thép và thép liên hợp, nhịp thông thuyền bằng kết cấu vòm thép khẩu độ 150m, đáp ứng khai thác tuyến hàng hải. Đây là cấu hình cho thấy Việt Nam đang dần làm chủ công nghệ cầu vượt biển thay vì chỉ xây cầu trên sông, kênh.
So với siêu cầu Hong Kong–Zhuhai–Macao: chúng ta đang chọn hướng đi nào?
Để đánh giá đúng tầm dự án cầu vượt biển Việt Nam ở Hòn Khoai, cần đặt cạnh chuẩn thế giới. Cầu Hong Kong – Zhuhai – Macao (HZMB) dài 55km, gấp khoảng 20 lần chiều dài cầu Cổng Vàng tại San Francisco, và được xem là một trong những công trình hạ tầng vượt biển lớn nhất hiện nay. HZMB không chỉ là một cây cầu, mà là tổ hợp “cầu – đảo – hầm”, trong đó đoạn hầm dưới biển dài 6,7km, sâu tới khoảng 46m, được ghép từ 33 đốt hầm khổng lồ, mỗi đốt nặng khoảng 80.000 tấn. Hai đảo nhân tạo được tạo bằng 120 khối trụ thép, mỗi trụ đường kính khoảng 22m, cao gần 50m và nặng tới 500 tấn. So với cấu trúc cầu – đảo – hầm phức tạp đó, tuyến Hòn Khoai dài 18,5km với giải pháp cầu liên tục trên móng cọc giữa biển. Sự khác biệt không phải để so hơn – kém, mà cho thấy Việt Nam đang lựa chọn mô hình phù hợp nguồn lực và điều kiện tự nhiên, đồng thời học hỏi cách tổ chức không gian “đa tầng” giữa cầu, cảng, đảo mà HZMB đã chứng minh.
Kết nối đảo Hòn Khoai: mở cửa một cực kinh tế biển mới cho miền Nam
Điểm mạnh nhất của dự án không nằm ở thông số kỹ thuật, mà ở cách nó bẻ cong bản đồ kinh tế miền Nam. Điểm đầu tuyến đường ra đảo Hòn Khoai kết nối với cao tốc Cà Mau – Đất Mũi và đường Hồ Chí Minh tại khu vực Đất Mũi; điểm cuối nằm ở phía Đông đảo Hòn Khoai, tạo nên hành lang giao thông liên tục từ đất liền đến cụm đảo. Khi cao tốc, cầu vượt biển và Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai cùng đi vào hoạt động, một hệ thống kết nối mới sẽ hình thành, đưa trục giao thông từ đất liền đến thẳng không gian biển cực Nam. Theo nguồn tin, "khi ba dự án hoàn thành, một hệ thống kết nối mới sẽ được hình thành, đưa trục giao thông từ đất liền tới khu vực Hòn Khoai và tiếp cận trực tiếp không gian biển tại cực Nam đất nước". Tuyến giao thông trực tiếp ra đảo sẽ mở rộng khả năng tổ chức không gian phát triển, thay vì để Hòn Khoai tồn tại như một vùng tách biệt. Đó là bước chuyển từ tư duy “bảo tồn xa xôi” sang “phát triển gắn với bảo vệ”, nơi cư dân, doanh nghiệp có thể tiếp cận đảo cho logistics, dịch vụ cảng và kinh tế biển mà vẫn kết hợp nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.
Tác động kinh tế – giao thông: vì sao cầu vượt biển Hòn Khoai là bước đi đúng thời điểm?
Dự án cầu vượt biển Hòn Khoai xuất hiện đúng lúc Việt Nam đặt ưu tiên phát triển kinh tế biển đi đôi với bảo đảm quốc phòng, an ninh. Việc triển khai đồng thời với cao tốc Cà Mau – Đất Mũi và Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai cho thấy quyết tâm xây dựng chuỗi hạ tầng liên kết từ đường bộ đến đường biển, thay vì đầu tư rời rạc. Khi cầu vượt biển kết nối với cao tốc và cảng, năng lực tiếp cận khu vực đảo được nâng lên đáng kể, tạo điều kiện phát triển logistics, dịch vụ cảng, kinh tế biển và giao thương quốc tế. Thay vì chỉ là vùng cuối tuyến đường Hồ Chí Minh, cực Nam có thể trở thành điểm xuất phát cho hàng hóa, du lịch và dịch vụ biển. Về phía người dân Cà Mau và các tỉnh lân cận, lợi ích rất cụ thể: thời gian di chuyển ra đảo rút ngắn, hoạt động dịch vụ – du lịch được tổ chức bài bản, việc làm mới xuất hiện từ chính các dự án hạ tầng giao thông và không gian kinh tế biển. Nếu tiến độ đúng kế hoạch và chất lượng được đặt lên hàng đầu như yêu cầu của lãnh đạo Chính phủ, cầu vượt biển Hòn Khoai sẽ là minh chứng rằng đầu tư hạ tầng bài bản có thể đổi vị thế cả một vùng, chứ không chỉ tạo thêm một tuyến đường.
