Bước ngoặt: Từ chiến lược đi chậm sang tăng tốc mở rộng
Chiến lược mở rộng của AEON tại Việt Nam là việc tập đoàn bán lẻ Nhật Bản chuyển từ nhịp độ tăng trưởng thận trọng với chỉ 8 trung tâm thương mại sau hơn một thập kỷ sang giai đoạn tăng tốc, dành 60% vốn đầu tư ASEAN cho thị trường gần 100 triệu dân này, mở liên tiếp các trung tâm thương mại mới ở cả đô thị lớn và tỉnh thứ cấp, với mục tiêu gấp ba quy mô kinh doanh và doanh thu vào năm 2030. Điểm đáng nói không phải là AEON mở thêm vài địa điểm, mà là họ đang thay đổi triết lý hiện diện tại Việt Nam. Suốt từ khi chính thức có mặt từ 2013 và khai trương trung tâm thương mại đầu tiên năm 2014, tập đoàn này đi con đường “đi chậm để chắc”, tập trung chủ yếu vào Hà Nội và TP.HCM. Việc chỉ vận hành 8 trung tâm thương mại tới hết 2025 cho thấy mức độ thận trọng hiếm thấy trong bối cảnh các đối thủ nội – ngoại đua nhau phủ sóng toàn quốc. Năm 2026 trở thành năm bản lề: AEON quyết định mở mới đồng thời 4 trung tâm thương mại – tại Đà Nẵng Thanh Khê (đã khai trương), Hải Dương, Thanh Hóa và Hạ Long – với tốc độ mở rộng được chính lãnh đạo đánh giá là nhanh nhất trong 12 năm hoạt động tại Việt Nam. Về bản chất, đây là tuyên bố công khai rằng Việt Nam không còn là “thị trường thử nghiệm”, mà đã trở thành cứ điểm tăng trưởng ưu tiên trong chiến lược khu vực của AEON.
Vì sao AEON đặt cược 60% vốn ASEAN vào Việt Nam?
Nếu phải nêu một lý do cốt lõi, đó là AEON tin rằng sức mua và đà tăng thu nhập của người Việt đang tiến gần nhóm thị trường phát triển. Lãnh đạo AEONMALL Việt Nam cho biết sức mua tại Việt Nam đã đạt khoảng 80% so với Nhật Bản, trong khi thu nhập người dân tăng trung bình 7% mỗi năm – tức khoảng 5 năm lại tăng gấp đôi. Trong ngôn ngữ bán lẻ, đó là tín hiệu rất rõ: thị trường đã đủ “dày” để nâng cấp từ giai đoạn thăm dò sang giai đoạn đầu tư tấn công. Không dừng ở sức mua, AEON còn nhìn thấy vai trò của các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM – được họ xếp vào nhóm “mega city”, với lượng khách đến trung tâm thương mại thuộc hàng cao nhất châu Á và thậm chí vượt cả một số trung tâm tại Nhật. Khi các điểm hiện hữu đã chứng minh được hiệu quả lưu lượng và doanh thu, việc dồn vốn là bước hợp lý. Trong kế hoạch 2026-2030, AEON dự kiến phân bổ khoảng 60% tổng vốn đầu tư tại khu vực ASEAN cho Việt Nam, với mục tiêu nâng quy mô kinh doanh lên gấp 3 lần hiện tại. Đây là con số hiếm gặp trong ngành, cho thấy Việt Nam không còn là một “thị trường trong danh sách”, mà là ưu tiên hàng đầu toàn cầu trong giai đoạn quản trị trung hạn đến tháng 3/2031. Quan trọng hơn, AEON không chỉ đặt mục tiêu tăng trưởng chung chung, mà tính toán cụ thể: họ muốn nâng số trung tâm thương mại tại Việt Nam lên 30 cơ sở vào năm tài chính 2030, gấp khoảng ba lần hiện tại, và đặt mốc doanh thu hoạt động khoảng 120 tỷ yên với lợi nhuận dự kiến tăng khoảng 4 lần so với hiện tại. Đây là kiểu mục tiêu “có số đo”, phản ánh sự tự tin rằng thị trường bán lẻ hiện đại tại Việt Nam còn nhiều khoảng trống để lấp đầy.
Chiến lược bán lẻ Nhật Bản: multi-format, hạ tầng và logistics
AEON không đơn giản mang nguyên một mô hình trung tâm thương mại khổng lồ của Nhật sang Việt Nam rồi áp dụng đồng loạt. Chiến lược bán lẻ Nhật Bản của họ ở đây mang tính “multi-format”: kết hợp linh hoạt giữa trung tâm thương mại, cửa hàng quy mô lớn, siêu thị vừa và nhỏ tùy mật độ dân số, sức mua và hạ tầng từng địa bàn. Song song với việc tăng tốc “trung tâm thương mại 2026”, AEON còn đặt kế hoạch mở rộng hệ thống siêu thị từ 40 lên tới 300 điểm, đẩy mạnh thương mại điện tử cùng kênh vật lý, và mở thêm dịch vụ thanh toán, cho vay, rạp chiếu phim. Điểm thú vị là tư duy hạ tầng: đại diện AEON nhiều lần nhấn mạnh cần đẩy mạnh kết nối giao thông, logistics, chia sẻ sớm thông tin quy hoạch, quỹ đất và dự án tại địa phương. Họ hình dung mô hình liên kết vùng theo chuỗi – nối từ vùng sản xuất, nhà cung cấp địa phương qua hệ thống logistics với chuỗi lạnh tới mạng lưới phân phối ở các thành phố. Nếu mô hình này vận hành tốt, lợi ích không chỉ nằm ở phía AEON. Thị trường nội địa được mở rộng, tiêu chuẩn chất lượng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt được nâng lên, đồng thời sản phẩm nội địa có cơ hội đi vào hệ thống bán lẻ rộng lớn của AEON trên toàn châu Á. Việc AEONMALL Việt Nam tăng vốn điều lệ thêm gần 500 tỷ đồng gần đây cho thấy chiến lược không dừng ở lời nói. Đó là động thái tài chính hỗ trợ cho kế hoạch đầu tư hạ tầng bán lẻ dài hạn, từ mặt bằng trung tâm thương mại đến hệ thống logistics. Trong bối cảnh nhiều nhà bán lẻ chỉ tập trung vào mở điểm bán, cách AEON đồng thời yêu cầu chính quyền cải thiện tính dự đoán của thủ tục hành chính và kết nối giao thông cho thấy họ xem hạ tầng là nhân tố quyết định, không phải “phần phụ” của bán lẻ hiện đại.
Mở rộng ngoài đô thị lớn: Thanh Hóa, Hạ Long, Hải Dương trở thành chiến trường chính
Không phải ngẫu nhiên AEON chọn Thanh Hóa, Hạ Long, Hải Dương thay vì tiếp tục dày đặc hóa Hà Nội và TP.HCM. Sau giai đoạn đầu chủ yếu đầu tư ở các đô thị lớn, chi phí đất và xây dựng tăng, thị trường dần được phủ rộng, AEON bắt đầu chuyển hướng sang các tỉnh có dư địa phát triển. Chiến lược là chọn những khu vực có tiềm năng tăng trưởng: Thanh Hóa là địa phương đông dân, hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện, hoạt động đầu tư, kinh doanh sôi động; Hạ Long ngoài lợi thế du lịch từ vịnh, những năm gần đây còn phát triển mạnh về công nghiệp, logistics và nhà ở. Theo dự kiến, AEON Mall Thanh Hóa sẽ có quy mô đất khoảng 105.000 m² với hơn 130 gian hàng, trong đó hơn 60% là thương hiệu lần đầu xuất hiện tại địa phương, tạo thêm lựa chọn mua sắm, ẩm thực, giải trí cho người dân. AEON Mall Hạ Long được phát triển theo mô hình “một điểm đến”, diện tích sàn khoảng 130.000 m², kỳ vọng thu hút khoảng 7 triệu lượt khách mỗi năm, trong khi Thanh Hóa được kỳ vọng đạt khoảng 10 triệu lượt – tương đương lưu lượng của một trung tâm lớn ở Hà Đông. Ở phía Bắc, sự cải thiện giao thông 10 năm qua đã nối Hà Nội với Hải Phòng, Quảng Ninh, Hải Dương và nhiều tỉnh khác, khiến một trung tâm thương mại không còn chỉ phục vụ người dân sống quanh dự án, mà có thể trở thành điểm mua sắm, vui chơi của cả một khu vực. Trong câu chuyện “AEON Việt Nam mở rộng”, việc tiến ra ngoài đô thị lớn không chỉ là mở thêm điểm bán mà là mở cánh cửa tiêu dùng hiện đại cho hàng triệu người sống ở các tỉnh trung tâm, vốn trước đây ít được các nhà bán lẻ ngoại ưu tiên.
Tác động tới người tiêu dùng và doanh nghiệp Việt, và ý nghĩa dài hạn
Với người tiêu dùng, làn sóng trung tâm thương mại 2026 của AEON mang đến nhiều thay đổi rất cụ thể. Các dự án mới như Thanh Hóa, Hạ Long được thiết kế như những điểm hội tụ mua sắm – giải trí – ẩm thực – phong cách sống, với hàng trăm gian hàng, nhiều thương hiệu lần đầu xuất hiện tại địa phương. Điều này tạo ra lựa chọn đa dạng hơn, chuẩn dịch vụ cao hơn và trải nghiệm mua sắm mới cho người dân ở các tỉnh vốn quen với chợ truyền thống hoặc siêu thị đơn lẻ. Với doanh nghiệp Việt, chiến lược đầu tư hạ tầng bán lẻ và logistics của AEON mở thêm cánh cửa quan trọng. Mô hình liên kết vùng theo chuỗi giúp hàng hóa từ nhà cung cấp địa phương đi qua hệ thống logistics, chuỗi lạnh tới mạng lưới phân phối trong nước, đồng thời có cơ hội đi xa hơn qua hệ thống AEON ở châu Á. Nếu biết tận dụng, nông sản, thực phẩm, hàng tiêu dùng Việt có thể bước vào sân chơi tiêu chuẩn cao và mở rộng thị trường mà không phải tự xây hệ thống phân phối tốn kém. Dĩ nhiên, AEON vẫn là người chơi nhỏ nếu chỉ so với doanh thu của các “đại gia” bán lẻ khác, nhưng lợi thế của họ nằm ở tầm nhìn dài hạn và khả năng kiên trì. Khi tập đoàn đặt mục tiêu gấp ba số lượng trung tâm thương mại lên 30 và gấp ba doanh thu, đồng thời tuyên bố Việt Nam là cứ điểm ưu tiên nhận 60% vốn đầu tư ASEAN, thông điệp rất rõ: cuộc đua bán lẻ hiện đại tại Việt Nam đang bước sang giai đoạn mới, nơi các nhà bán lẻ không chỉ cạnh tranh mặt bằng và giá, mà còn cạnh tranh hạ tầng, logistics và khả năng kết nối chuỗi cung ứng. Kết luận, AEON đang đặt cược lớn vào Việt Nam vì họ tin rằng thị trường đã đi qua thời kỳ “tiềm năng trên giấy” để bước vào giai đoạn tiêu dùng đủ mạnh, hạ tầng đủ tốt và cơ hội khu vực đủ hấp dẫn. Đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp Việt, đây vừa là cơ hội mở rộng lựa chọn và thị trường, vừa là lời nhắc rằng chuẩn cạnh tranh sẽ ngày càng khắt khe hơn trong hệ sinh thái bán lẻ hiện đại.
