Thái Lan tăng nhập khẩu rau quả và thực phẩm chế biến từ Việt Nam

Nhập khẩu nông sản Thái Lan từ Việt Nam: xu hướng nổi bật mới

Nhập khẩu nông sản Thái Lan từ Việt Nam là xu hướng ngày càng rõ nét, thể hiện qua việc nhiều loại trái cây tươi, rau quả cấp đông, trái cây sấy và nước ép cô đặc của Việt Nam được các doanh nghiệp Thái sử dụng cho bán lẻ, chế biến thực phẩm và phục vụ ngành du lịch, qua đó làm phong phú thêm nguồn cung nội địa và củng cố quan hệ thương mại giữa hai bên. Quan điểm đáng nêu ở đây là: nếu Thái Lan – vốn là “cường quốc” nông sản trong khu vực – phải tăng nhập hàng Việt để bù đắp cho sản xuất nội địa, thì vị thế nông sản Việt Nam đã khác xa so với một thập kỷ trước. Mấu chốt không phải ở số lượng, mà ở chất lượng hiện diện: thanh long Việt Nam chiếm chỗ trên quầy siêu thị Thái, rau quả cấp đông và trái cây sấy bước vào dây chuyền chế biến thực phẩm, còn nước ép cô đặc len vào chuỗi nhà hàng, khách sạn du lịch. Hàng Việt không còn đứng bên lề mà đang trở thành một phần cấu trúc thị trường nông sản Thái.

Thanh long Việt Nam và rau quả cấp đông: những “mũi nhọn” trên kệ hàng Thái

Trong bức tranh nhập khẩu nông sản Thái Lan, thanh long Việt Nam đang nổi lên như mặt hàng biểu tượng. Các cơ quan chuyên môn nhận định thanh long Việt Nam có lợi thế tại những hệ thống phân phối lớn ở Thái nhờ nguồn cung quanh năm, màu sắc bắt mắt và giá thành hợp lý. Nói thẳng: thanh long Việt Nam đang cho thấy cách một loại quả từng bị coi là “đặc sản vùng biên” có thể bước vào phân khúc bán lẻ hiện đại và giữ vị trí ổn định. Song song đó, rau quả cấp đông và trái cây sấy tạo nên mặt trận thứ hai, phục vụ các nhà máy chế biến thực phẩm, nhà hàng và khách sạn du lịch. Xoài, chuối cấp đông, mít và thanh long sấy cùng nước vải, dứa, acerola cô đặc đang được Thái Lan dùng làm nguyên liệu. Đây là bước tiến quan trọng: Việt Nam không chỉ bán nguyên liệu thô, mà đã tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị thông qua sản phẩm sơ chế và chế biến – một cơ hội lớn để nâng biên lợi nhuận thay vì phụ thuộc vào trái cây tươi dễ biến động.

Quan hệ thương mại Việt Nam Thái Lan: hàng Việt hiện diện ngày càng rõ nét

Nhập khẩu nông sản chỉ là một phần trong bức tranh thương mại Việt Nam Thái Lan, nhưng nó cho thấy xu hướng chung: hàng Việt ngày càng hiện diện mạnh tại thị trường này. 8 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước tăng trên 30%, trong đó xuất khẩu của Việt Nam tăng gần 33%. Nhóm máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện dẫn đầu về tăng trưởng, nhưng nông sản – dù có những mặt hàng giảm – vẫn đóng vai trò bổ sung quan trọng cho thị trường Thái. Điểm đáng chú ý: dù giá trị nhập khẩu rau, hoa, củ, quả và sản phẩm chế biến của Thái từ thế giới giảm, thị phần của Việt Nam trong “chiếc bánh” này lại tăng. Điều này phản ánh hai tầng ý nghĩa. Thứ nhất, hàng Việt đang xử lý tốt cạnh tranh khu vực khi phải đối đầu trực tiếp với nguồn cung từ Trung Quốc, Lào và Mỹ. Thứ hai, sự mở rộng hiện diện của cả nông sản lẫn hàng công nghiệp cho thấy quan hệ thương mại không còn đơn thuần một chiều, mà đang chuyển sang trạng thái bổ sung lẫn nhau giữa hai nền kinh tế.

Vì sao cơ hội nông sản Việt Nam đang mở rộng tại Thái Lan?

Cơ hội của nông sản Việt Nam tại Thái Lan không đến từ ngẫu nhiên, mà từ những yếu tố cấu trúc của thị trường Thái. Dù là nước xuất khẩu nông sản lớn, Thái vẫn phải nhập rau quả để phục vụ tiêu dùng trong nước, du lịch và chế biến. Thời tiết thuận lợi trong niên vụ 2025–2026 đã làm nguồn cung nội địa dồi dào, khiến nhu cầu nhập khẩu một số sản phẩm cùng phân khúc giảm. Đồng thời, áp lực nợ hộ gia đình và chi phí sinh hoạt buộc người tiêu dùng Thái thắt chặt chi tiêu, ưu tiên sản phẩm nội địa giá cạnh tranh thay vì thực phẩm nhập khẩu trung và cao cấp. Trong bối cảnh đó, nông sản Việt Nam vẫn tăng thị phần bởi cung cấp những mặt hàng Thái chưa có lợi thế sản xuất quy mô lớn, hoặc có thời điểm thu hoạch nghịch mùa như thanh long. Khoảng cách địa lý gần, nhiều tuyến vận tải và chi phí logistics thấp giúp hàng Việt dễ tiếp cận thị trường. Nói cách khác, Việt Nam không cạnh tranh trực diện trên mọi phân khúc, mà chọn “đánh vào khoảng trống” – đó là chiến lược khôn ngoan trong một thị trường vừa giàu tiềm năng vừa gay gắt.

Doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam phải làm gì để nắm bắt cơ hội?

Nếu coi nhập khẩu nông sản Thái Lan là làn sóng mới, thì câu hỏi thực tế là: doanh nghiệp Việt Nam phải làm gì để không bị hụt cơ hội. Lợi thế về khác biệt mùa vụ, khoảng cách gần và chi phí logistics thấp chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ nằm ở năng lực đáp ứng tiêu chuẩn Thái – thị trường tuy thân thuộc nhưng không dễ tính. Các chuyên gia đã cảnh báo rõ: sự tương đồng về sản phẩm giữa hai nước khiến cạnh tranh gay gắt hơn; doanh nghiệp Việt phải nâng chất lượng, tuân thủ kiểm dịch thực vật và chấp nhận những rào cản kỹ thuật nếu muốn bám trụ lâu dài. Bên cạnh đó, cần chiến lược sản phẩm rõ ràng: tập trung vào các mặt hàng như thanh long Việt Nam, nhãn, vải, bưởi, sầu riêng đông lạnh – những sản phẩm có câu chuyện mùa vụ và khác biệt rõ. Cuối cùng, đầu tư vào chuỗi lạnh, chuẩn hóa quy trình chế biến rau quả cấp đông và trái cây sấy sẽ giúp Việt Nam dịch chuyển từ vai trò “nhà cung cấp nguyên liệu” sang “đối tác chế biến”, vị thế cao hơn trong chuỗi giá trị. Kết lại, Thái Lan đang mở cánh cửa lớn cho nông sản Việt Nam, nhưng đó không phải cánh cửa dành cho những doanh nghiệp xuất khẩu tùy tiện. Ai đi kịp và đi đúng chuẩn sẽ là người hưởng lợi lâu dài từ một thị trường vừa hấp dẫn vừa khó tính.