Nút giao Rừng Sác 3.000 tỷ: Bước ngoặt hạ tầng và kinh tế biển

Nút giao Rừng Sác: Từ định nghĩa hạ tầng đến tham vọng kinh tế biển

Nút giao Rừng Sác là công trình giao thông đa tầng phức hợp, kết nối trực tiếp đường Rừng Sác với cao tốc Bến Lức Long Thành bằng hệ thống cầu vượt, hầm chui, vòng xuyến và giao thông thông minh, nhằm giảm ùn tắc trên trục hiện hữu và mở lối phát triển kinh tế biển cho khu vực Cần Giờ gắn với trung tâm TP.HCM và các tỉnh Đông, Tây Nam Bộ. Nhìn vào quy mô và cách thiết kế, có thể nói đây là một bước ngoặt của hạ tầng giao thông TP.HCM: thay vì những nút giao phẳng dễ quá tải, thành phố chọn mô hình nhiều tầng theo chuẩn các đô thị phát triển. Dù dự án 3.000 tỷ còn đang ở giai đoạn đầu, nó đã đặt ra kỳ vọng về một mạng lưới kết nối mới cho vùng ven biển – nơi lâu nay bị kìm hãm bởi bottleneck phà Bình Khánh và tuyến Rừng Sác độc đạo.

Thiết kế đa tầng: 2 hầm chui, 4 cầu vượt và tiêu chuẩn Singapore, Hàn Quốc

Điểm đáng bàn nhất của nút giao Rừng Sác là triết lý thiết kế đa tầng thay vì mở rộng mặt đường truyền thống. Theo Người Quan Sát, nút giao gần 3.000 tỷ đồng này được thiết kế với 2 hầm chui dài tổng cộng khoảng 470 m, kết hợp vòng xuyến đảo nổi, 4 nhánh cầu vượt độc lập và các đoạn cầu cạn mở rộng phục vụ giai đoạn 2 cao tốc Bến Lức Long Thành. Nhánh từ đầu cầu Cần Giờ đến đường Rừng Sác quy mô 6 làn xe với tốc độ thiết kế 80 km/h, nhánh từ Rừng Sác về phà Bình Khánh có 4 làn xe tốc độ 60 km/h. Việc tích hợp hệ thống giao thông thông minh, trạm kiểm tra tải trọng tự động, chiếu sáng và thoát nước cho thấy TP.HCM muốn nút giao này tiệm cận chuẩn hạ tầng Singapore, Hàn Quốc, thay vì chấp nhận mặt bằng thấp của khu vực.

Tiến độ thi công: Đồng loạt mũi thi công, nền đất yếu là phép thử

Với một công trình đặt trên vùng đất yếu, tiến độ không thể chỉ đo bằng số tháng trên giấy mà phải nhìn vào cách tổ chức thi công. Những ngày đầu tháng 9, tại xã Bình Khánh, các nhà thầu đang tập trung xử lý nền đất yếu, mở đường công vụ và chuẩn bị thi công kết cấu chính của nút giao Rừng Sác – Bến Lức Long Thành. Việc triển khai đồng loạt nhiều mũi thi công là lựa chọn bắt buộc nếu TP.HCM muốn tránh đi vào vết xe đổ chậm trễ thường thấy ở các dự án hạ tầng giao thông TP.HCM trước đây. Dù thông tin về mốc hoàn thành còn có sự chênh lệch (dự kiến tháng 7/2027 trên địa phương, trong khi hồ sơ EPC nhắm mốc 2028 hoàn thành đồng bộ), điều rõ ràng là thành phố đang đẩy nhanh giai đoạn chuẩn bị – xử lý nền, giải phóng mặt bằng – để không mất thời gian khi bước vào thi công phần kết cấu phức tạp.

Giải phóng mặt bằng và tái định cư: Thách thức xã hội của dự án 3.000 tỷ

Không có hạ tầng lớn nào mà không chạm vào đời sống người dân, và nút giao Rừng Sác là một ví dụ điển hình. Xã Bình Khánh dự kiến thu hồi hơn 214.400 m2 đất của 98 hộ dân và tổ chức, từ đất ở, đất nông nghiệp, đất nuôi trồng thủy sản đến nhà ở và công trình phụ trợ. Chính quyền đã lấy ý kiến người dân về phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, đồng thời tiếp nhận 78 nền đất tại Khu dân cư Bà Xán để bố trí cho các trường hợp giải tỏa trắng, đủ điều kiện bồi thường và không còn nơi ở khác. Việc thuê đơn vị tư vấn độc lập khảo sát giá đất dựa trên giao dịch thực tế cho thấy nỗ lực hạn chế khiếu nại, nhưng thành công hay thất bại sẽ phụ thuộc vào mức độ công khai, đối thoại và tốc độ chi trả. Nếu khâu này bị ách tắc, mọi tham vọng về tiến độ lẫn chuẩn quốc tế của thiết kế đa tầng đều có thể bị kéo lùi.

Tác động kinh tế: Nút giao Rừng Sác như mắt xích của không gian biển mới

Ý nghĩa lớn nhất của nút giao Rừng Sác không nằm ở con số 3.000 tỷ, mà ở việc nó tái cấu trúc không gian kinh tế ven biển phía Nam thành phố. Khi hoàn thành và kết nối trực tiếp đường Rừng Sác với cao tốc Bến Lức Long Thành, Cần Giờ sẽ thoát khỏi cảnh phụ thuộc vào tuyến độc đạo qua phà Bình Khánh, mở ra cơ hội gắn kết với các cực phát triển Đông, Tây Nam Bộ. Nút giao này được kỳ vọng trở thành mắt xích trong chuỗi hạ tầng phục vụ các dự án tương lai như cầu Cần Giờ, cảng trung chuyển quốc tế, khu đô thị lấn biển và thậm chí là tuyến đường sắt tốc độ cao. Nếu TP.HCM giữ được tiến độ và chất lượng như thiết kế đề ra, nút giao Rừng Sác sẽ không chỉ giảm ùn tắc mà còn kích hoạt một cực tăng trưởng mới về logistics, du lịch sinh thái và đô thị biển – điều mà hệ thống giao thông TP.HCM lâu nay chưa làm được cho Cần Giờ.