Nút giao Rừng Sác: Định nghĩa mới về hạ tầng giao thông Việt Nam
Nút giao Rừng Sác là công trình hạ tầng giao thông đa tầng phức hợp, kết nối đường Rừng Sác với cao tốc Bến Lức - Long Thành, gồm hệ thống cầu vượt, hầm chui và các nhánh rẽ hiện đại, được thiết kế theo tiêu chuẩn tương đương những nút giao tại Singapore và Hàn Quốc, với mục tiêu phá thế độc đạo của Cần Giờ và mở lối phát triển kinh tế biển cho khu vực phía Nam TP.HCM.
Điểm quan trọng nhất của nút giao Rừng Sác không phải ở con số gần 3.000 tỷ đồng, mà ở thông điệp: Việt Nam đã bước vào giai đoạn thiết kế và thi công các công trình giao thông đa tầng đạt tiêu chuẩn quốc tế. Đây là nút giao đầu tiên trong nước được nâng tầm lên chuẩn này, thay vì chỉ xử lý nút giao đồng mức hoặc một hai tầng như trước. Công trình được khởi công ngày 1/7, đúng dịp kỷ niệm 50 năm Sài Gòn – Gia Định mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, cho thấy nó được xem như biểu tượng chính trị – kỹ thuật mới của TP.HCM.
Thiết kế đa tầng như Singapore, Hàn Quốc: Điều gì làm nên "tiêu chuẩn quốc tế"?
Nếu trước đây, nút giao ở Việt Nam thường dừng lại ở vài nhánh rẽ đơn giản, thì nút giao Rừng Sác đã thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận. Dự án được thiết kế theo mô hình giao thông đa tầng phức hợp, hướng tới tiêu chuẩn hạ tầng tương đương các công trình hiện đại tại Singapore và Hàn Quốc."Điểm đặc biệt của dự án là việc áp dụng tiêu chuẩn thiết kế tương đương các công trình hiện đại tại Singapore và Hàn Quốc, biến đây thành nút giao đầu tiên tại Việt Nam đạt chuẩn quốc tế".
Cụ thể, toàn bộ nút giao gồm 2 hầm chui với tổng chiều dài khoảng 470 m kết hợp vòng xuyến đảo nổi, 4 nhánh cầu vượt lên xuống độc lập, mỗi nhánh một làn xe, cùng việc mở rộng 2 đoạn cầu cạn hiện hữu trên cao tốc Bến Lức - Long Thành. Nhánh từ đường đầu cầu Cần Giờ đến đường Rừng Sác được thiết kế 6 làn xe, tốc độ 80 km/h, còn nhánh từ đường Rừng Sác về phà Bình Khánh có 4 làn, tốc độ 60 km/h. Đây không chỉ là giao thông đa tầng về mặt kết cấu, mà còn là sự tích hợp của hệ thống giao thông thông minh (ITS), trạm kiểm tra tải trọng xe tự động, chiếu sáng và thoát nước đồng bộ.
Công trường nghìn tỷ: Cách một nút giao được "lắp ráp" giữa vùng đất yếu ven biển
Những ngày đầu tháng 9, công trường nút giao Rừng Sác – Bến Lức – Long Thành tại xã Bình Khánh đang hoạt động với cường độ cao: xử lý nền đất yếu, mở đường công vụ, chuẩn bị cho các hạng mục kết cấu chính. Sau lễ khởi công ngày 1/7, hàng trăm thiết bị, máy móc đã được huy động để san lấp mặt bằng, đóng cọc, làm móng cầu vượt, đẩy nhanh giai đoạn đầu của dự án. Đây không chỉ là câu chuyện về tiến độ, mà còn là bài kiểm tra năng lực tổ chức thi công hạ tầng giao thông phức tạp trên vùng đất ven biển, nền yếu, chịu tác động thủy triều.
Tổng mức đầu tư 2.969 tỷ đồng được bố trí toàn bộ từ ngân sách TP.HCM, trong đó 994 tỷ dành cho bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; hơn 1.568 tỷ cho chi phí xây dựng, phần còn lại là thiết bị, quản lý và dự phòng. Thành phố thu hồi hơn 214.400 m2 đất của 98 hộ dân và tổ chức, đồng thời đã chuẩn bị 78 nền tại khu dân cư Bà Xán để bố trí tái định cư. Cách dự án xử lý bài toán giải phóng mặt bằng – từ khảo sát giá độc lập đến sẵn sàng nguồn vốn – cho thấy một cách làm hạ tầng đoàn bài hơn, thay vì “vừa làm vừa chờ” như nhiều dự án trước.
Phá thế độc đạo Cần Giờ: Ý nghĩa kinh tế – xã hội lớn hơn một nút giao
Hiện nay, người dân Cần Giờ chỉ có một tuyến đường Rừng Sác để vào trung tâm TP.HCM và chưa có kết nối trực tiếp với cao tốc. Điều này tạo ra thế “độc đạo”: mọi luồng hàng hóa, khách du lịch, người lao động đều phải phụ thuộc vào một tuyến đường và phà Bình Khánh, vốn thường xuyên ùn tắc dịp cao điểm. Nút giao Rừng Sác được kỳ vọng sẽ xóa bỏ thế độc đạo này, giúp Cần Giờ bước ra khỏi tình trạng bị cô lập tương đối với trục phát triển chính của vùng.
Khi hoàn thành, nút giao sẽ kết nối trực tiếp đường Rừng Sác với cao tốc Bến Lức - Long Thành, tăng khả năng kết nối Cần Giờ với trung tâm TP.HCM và các tỉnh Đông, Tây Nam Bộ, đồng thời rút ngắn thời gian di chuyển và cải thiện năng lực lưu thông liên vùng. Về dài hạn, đây sẽ là mắt xích quan trọng trong mạng lưới kết nối Cần Giờ với cầu Cần Giờ, cảng trung chuyển quốc tế, các dự án đô thị biển và hành lang logistics ven biển. Dự án được kỳ vọng mở ra cánh cửa phát triển kinh tế – xã hội cho khu vực phía Nam TP.HCM, biến Cần Giờ thành cực tăng trưởng mới thay vì “vùng xa” ngay cạnh đô thị lớn.
Từ công trình biểu tượng đến chuẩn mực mới của hạ tầng giao thông
Theo kế hoạch, toàn bộ cụm nút giao sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác đồng bộ trong năm 2028. Vấn đề không chỉ là cán đích đúng hạn, mà là liệu Việt Nam có biến nút giao Rừng Sác thành chuẩn mực mới cho các công trình hạ tầng giao thông sau này hay không. Một khi đã dám “chơi lớn” với giao thông đa tầng đạt tiêu chuẩn quốc tế, khó có lý do để quay lại mô hình nút giao lạc hậu, thiếu tính liên thông.
Nút giao Rừng Sác là phép thử: nếu dự án hoàn thành đúng tiến độ, vận hành ổn định, giảm ùn tắc và kích hoạt kinh tế biển Cần Giờ như kỳ vọng, nó sẽ là lập luận thuyết phục nhất cho việc tiếp tục đầu tư các nút giao đa tầng tương tự trên những cao tốc chiến lược. Ngược lại, nếu chậm trễ, đội vốn, hoặc khai thác kém hiệu quả, nó sẽ trở thành ví dụ cảnh báo. Ở thời điểm này, lựa chọn thuộc về cách TP.HCM và các nhà thầu duy trì kỷ luật dự án – bởi đây không chỉ là một nút giao, mà là phép thử niềm tin vào năng lực làm hạ tầng mới của Việt Nam.
