Nút giao Rừng Sác: cú “lột xác” hạ tầng giao thông mang tầm quốc tế
Nút giao Rừng Sác là công trình giao thông đa tầng phức hợp đầu tiên tại Việt Nam, kết nối đường Rừng Sác với cao tốc Bến Lức – Long Thành, được xây dựng theo tiêu chuẩn quốc tế tương đương các nút giao hiện đại ở Singapore và Hàn Quốc, với mục tiêu xóa bỏ thế phụ thuộc qua sông bằng phà và mở ra một cửa ngõ chiến lược cho Cần Giờ hội nhập sâu vào mạng lưới cao tốc khu vực. Điểm khiến nút giao Rừng Sác xứng đáng được gọi là “công trình giao thông Việt Nam đẳng cấp quốc tế” nằm ở quy mô đầu tư gần 3.000 tỷ đồng và cách tiếp cận bài bản: từ thiết kế đến tổ chức thi công đều hướng tới tiêu chuẩn của những đô thị phát triển hàng đầu châu Á. Công trình không chỉ giải quyết một điểm nghẽn giao thông, mà còn đặt câu hỏi trực diện: bao lâu nữa việc đi lại ở vùng ven đô, vùng sinh thái đặc biệt như Cần Giờ mới thôi cảnh lụy phà, chờ đợi và bị gián đoạn bởi thời tiết?
Tiêu chuẩn quốc tế trong một nút giao 3.000 tỷ đồng
Nếu trước đây các nút giao ở Việt Nam chủ yếu dừng ở mức cầu vượt và vòng xoay đơn tầng, thì nút giao Rừng Sác đã đi thẳng lên chuẩn mới: mô hình đa tầng phức hợp theo tiêu chuẩn quốc tế. Dự án được đầu tư từ ngân sách TP.HCM với tổng mức 2.969 tỷ đồng, tức gần 3.000 tỷ đồng, một con số cho thấy quyết tâm nâng cấp hạ tầng lên tầm khu vực. Về mặt kỹ thuật, công trình gồm nhánh nối từ đầu cầu Cần Giờ đến đường Rừng Sác, quy mô 6 làn xe, tốc độ thiết kế 80 km/h; nhánh nối từ đường Rừng Sác về phía phà Bình Khánh với 4 làn xe, tốc độ 60 km/h. Hai đoạn cầu cạn hiện hữu được mở rộng để đáp ứng giai đoạn 2 của cao tốc Bến Lức – Long Thành, kèm 4 nhánh lên xuống cầu cạn độc lập, mỗi nhánh một làn xe. Đồng thời, hai hầm chui dài tổng khoảng 470 m, đảo xuyến nổi, hệ thống giao thông thông minh (ITS), trạm kiểm soát tải trọng tự động và mạng lưới thoát nước, chiếu sáng hiện đại biến nút giao này thành một cấu trúc giao thông hoàn chỉnh chứ không chỉ là vài hạng mục rời rạc.
Vai trò của Vingroup và cách tổ chức thi công “kiểu Singapore, Hàn Quốc”
Điều đáng chú ý trong dự án 3.000 tỷ đồng này là cách tổ chức thi công mang hơi hướng những công trình lớn ở Singapore và Hàn Quốc. Liên danh đứng đầu bởi Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng SGC thuộc hệ sinh thái Vingroup đảm nhiệm vai trò tổng thầu EPC, huy động đồng thời nhiều mũi thi công, từ xử lý nền đất yếu, mở đường công vụ đến triển khai các cấu kiện chính trên công trường. Những ngày đầu tháng 9, khu vực nút giao trên tuyến Rừng Sác – cao tốc Bến Lức – Long Thành chứng kiến nhịp độ thi công khẩn trương với xe ben, máy đào, xe ủi và lực lượng kỹ sư, công nhân hoạt động liên tục. Ở phía ngoài hàng rào công trường, chính quyền xã Bình Khánh tổ chức hội nghị lấy ý kiến cộng đồng về dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho 98 hộ dân và tổ chức bị ảnh hưởng trên diện tích hơn 214.400 m² đất bị thu hồi. Phó Chủ tịch UBND xã Bình Khánh, ông Phạm Minh Châu, khẳng định phương án bồi thường chi tiết sẽ hoàn thiện và phê duyệt trước ngày 18/9, nguồn vốn chi trả đã sẵn sàng để giải ngân ngay khi đạt được sự đồng thuận. Đây là cách làm đáng hoan nghênh: thi công nhanh nhưng vẫn dành không gian lắng nghe người dân, tránh biến một công trình mang danh tiêu chuẩn quốc tế thành nguồn xung đột xã hội.
Phá thế lụy phà Bình Khánh, mở cửa ngõ Cần Giờ
Không thể hiểu hết ý nghĩa của nút giao Rừng Sác nếu bỏ qua thực trạng giao thông Cần Giờ nhiều năm qua. Hàng vạn người dân tại các xã Bình Khánh, An Thới Đông, Lý Nhơn, Tam Thôn Hiệp, Long Hòa gần như phụ thuộc hoàn toàn vào trục đường độc đạo Rừng Sác và điểm trung chuyển phà Bình Khánh. Vào cuối tuần, dịp lễ, Tết hoặc khi thời tiết xấu, khu vực này thường xuyên ùn tắc nghiêm trọng, ảnh hưởng cả sinh kế lẫn chất lượng sống. Theo thiết kế, khi nút giao hoàn thành, đường Rừng Sác sẽ kết nối trực tiếp với cao tốc Bến Lức – Long Thành, tạo thêm lựa chọn di chuyển cho người dân Cần Giờ, rút ngắn một nửa thời gian đi giữa Cần Giờ với khu đô thị trung tâm TP.HCM và các tỉnh Đông – Tây Nam Bộ. Thời gian tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục, hành chính được kỳ vọng giảm đáng kể, đồng thời năng lực ứng cứu, sơ tán dân khi xảy ra thiên tai hay sự cố khẩn cấp trên biển cũng nâng lên vì không còn phụ thuộc vào một hệ thống phà dễ bị gián đoạn. Một lợi ích quan trọng khác là giảm dần thế “ốc đảo” của một huyện có tiềm năng kinh tế biển, sinh thái rất lớn nhưng từng bị cô lập bởi hạ tầng giao thông yếu.
Từ một nút giao đến tầm nhìn đô thị biển Cần Giờ
Nút giao Rừng Sác không phải công trình đơn lẻ, mà là mắt xích của một tầm nhìn phát triển đô thị biển hiện đại. Vị trí nút giao được xác định là điểm đầu của đoạn đường Rừng Sác đang được nghiên cứu nâng cấp lên quy mô 10 làn xe, kéo dài hơn 35 km tới tuyến trục trong khu đô thị lấn biển Cần Giờ có diện tích 2.870 ha do Vingroup phát triển. Nếu kế hoạch này được hiện thực hóa, Cần Giờ từ một vùng ven sinh thái sẽ có cơ hội trở thành cực tăng trưởng mới gắn với kinh tế biển, du lịch và công nghệ xanh. Tuy vậy, để nút giao Rừng Sác thực sự trở thành biểu tượng của công trình giao thông Việt Nam mang tiêu chuẩn quốc tế, điều quan trọng không chỉ là hoàn thành đúng tiến độ 2028 mà còn ở việc vận hành an toàn, thân thiện với môi trường và giữ được bản sắc sinh thái Cần Giờ. Hạ tầng hiện đại là điều kiện cần, nhưng sự công bằng trong bồi thường, tái định cư, và quản lý phát triển đất đai quanh dự án mới là điều kiện đủ để người dân cảm thấy đây là bước tiến chung, chứ không chỉ là “đẳng cấp” của một vài nhà đầu tư. Kết luận hợp lý là: nếu nút giao Rừng Sác được triển khai đúng như kế hoạch và tinh thần đã đặt ra, nó sẽ là cột mốc cho thấy Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng các dự án hạ tầng ngang hàng với Singapore, Hàn Quốc mà vẫn đặt con người và môi trường lên hàng đầu.
