Nút giao Rừng Sác: Định nghĩa một công trình hạ tầng ưu tiên
Nút giao Rừng Sác là công trình giao thông đa tầng phức hợp, quy mô gần 3.000 tỷ đồng, kết nối cao tốc Bến Lức – Long Thành với trục đường Rừng Sác dẫn về Cần Giờ, được thiết kế theo tiêu chuẩn quốc tế tương đương những nút giao hiện đại tại Singapore và Hàn Quốc, nhằm phá thế cô lập giao thông và tạo trục tăng trưởng kinh tế biển mới cho khu vực nam thành phố. Điểm mấu chốt của câu chuyện nút giao Rừng Sác không phải chỉ ở con số gần 3.000 tỷ đồng, mà nằm ở cách dự án được đối xử như một ưu tiên chiến lược. Ngay từ những ngày đầu tháng 9/2026, không khí thi công tại điểm giao đường Rừng Sác và cao tốc Bến Lức – Long Thành diễn ra khẩn trương với hàng loạt xe ben, máy đào, xe ủi và đội ngũ kỹ sư, công nhân hoạt động liên tục trên nền đất yếu. Việc cùng lúc mở đường công vụ, xử lý nền đất và chuẩn bị kết cấu chính cho thấy đây không phải dự án hạ tầng làm cho có, mà là một mắt xích được đặt ở vị trí trung tâm trong bài toán kết nối vùng.
Tiến độ xây dựng: Nhiều mũi thi công cùng chạy đua với thời gian
Dự án nút giao Rừng Sác có tổng mức đầu tư gần 3.000 tỷ đồng, được triển khai trong giai đoạn 2025 – 2028 như một nút giao đa tầng kết nối cao tốc Bến Lức – Long Thành với đường Rừng Sác. Công trình khởi công ngày 1/7/2026 và hiện đang bước vào giai đoạn thi công đồng loạt trên nhiều mặt trận: san nền, mở đường công vụ, hình thành các nhánh kết nối và chuẩn bị nền móng cho cầu, hầm. Theo quan sát, tại hàng loạt vị trí dọc tuyến Rừng Sác, máy móc hạng nặng liên tục vận chuyển đất đá, đào đắp và gia cố nền đường. Việc huy động đồng thời nhiều đội thi công, với "excavators, bulldozers, and dozens of workers urgently preparing the ground", không chỉ là biểu hiện của áp lực tiến độ mà còn là thông điệp về tầm quan trọng của dự án 3000 tỷ đồng này đối với hệ thống hạ tầng giao thông phía Nam. Ở góc độ quản lý, cách tổ chức nhiều mũi thi công song song là chọn lựa hợp lý nếu TP.HCM muốn kịp mốc khai thác đồng bộ vào năm 2028 như kế hoạch.
Giải phóng mặt bằng: Bài kiểm tra khó cho cam kết tiến độ
Tiến độ xây dựng nút giao Rừng Sác không chỉ quyết định trên công trường, mà nằm rất nhiều ở bài toán giải phóng mặt bằng. Dự án dự kiến thu hồi hơn 214.400 m² đất của 98 hộ dân và tổ chức, từ đất ở, đất nông nghiệp đến đất nuôi trồng thủy sản và các công trình phụ trợ gắn liền với đất. Song hành với nhịp thi công khẩn trương, chính quyền địa phương đang tập trung tháo gỡ để bàn giao toàn bộ diện tích cho nhà thầu đúng hạn. Đầu tháng 9, UBND xã Bình Khánh đã tổ chức hội nghị lấy ý kiến cộng đồng về dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, trong đó giá đất được tư vấn độc lập khảo sát từ dữ liệu giao dịch có công chứng, hoàn thành nghĩa vụ thuế trong 24 tháng gần nhất. "Nguồn vốn ngân sách chi trả đã sẵn sàng để giải ngân sớm nhất ngay khi nhận được sự đồng thuận" – ông Phạm Minh Châu, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Khánh, khẳng định. Tuy vậy, tiến độ cuối cùng vẫn sẽ phụ thuộc vào khả năng thuyết phục người dân, xử lý kiến nghị về đơn giá và bố trí tái định cư, dù địa phương đã tiếp nhận 78 nền đất ở Khu dân cư Bà Xán cho các hộ giải tỏa trắng.
Quy mô quốc tế và ý nghĩa hạ tầng giao thông vùng
Được đầu tư hoàn toàn từ ngân sách TP.HCM, nút giao Rừng Sác được đánh giá là nút giao thông đầu tiên trong nước áp dụng mô hình giao thông đa tầng phức hợp tương đương các công trình hiện đại ở Singapore và Hàn Quốc. Thiết kế tích hợp tuyến nối 6 làn từ đầu cầu Cần Giờ đến đường Rừng Sác với vận tốc thiết kế 80 km/h, cùng nhánh 4 làn hướng về phà Bình Khánh tốc độ 60 km/h. Hai đoạn cầu cạn hiện hữu được mở rộng để đáp ứng giai đoạn 2 cao tốc Bến Lức – Long Thành, kết hợp bốn nhánh cầu vượt độc lập và hai hầm chui tổng chiều dài khoảng 470 m xuyên qua nút giao, đi cùng vòng xuyến đảo nổi và hệ thống ITS, kiểm tra tải trọng tự động, chiếu sáng, thoát nước hiện đại. Ở góc độ hạ tầng giao thông, khi hoàn thành, nút giao này sẽ hình thành một trục kết nối mới từ trung tâm TP.HCM đến Cần Giờ qua mạng lưới cao tốc, giảm phụ thuộc vào tuyến độc đạo Rừng Sác hiện nay. Tuyến đường sau khi đấu nối trực tiếp cao tốc sẽ tạo liên kết vùng với Đông – Tây Nam Bộ, mở không gian phát triển cho logistics, du lịch sinh thái và đô thị biển, từng bước biến Cần Giờ thành cực tăng trưởng kinh tế mới ở cửa ngõ phía Nam.
Liệu mốc 2028 có khả thi?
Theo tiến độ đề ra, toàn bộ cụm nút giao Rừng Sác sẽ được hoàn thành và đưa vào khai thác đồng bộ vào năm 2028. Với một dự án 3000 tỷ đồng, thiết kế phức hợp đa tầng, lại nằm trên nền đất yếu và đòi hỏi khối lượng cầu, hầm, nhánh nối lớn, mốc 2028 là tham vọng nhưng không phải bất khả thi. Điều kiện tiên quyết là duy trì nhịp độ thi công đa mũi như hiện nay và không để khâu giải phóng mặt bằng "nghẽn" mất đà. Về lý thuyết, việc công trường đã bước vào giai đoạn triển khai đồng loạt trên tất cả mặt trận, cùng lúc đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cho thấy dự án đang dần tiến gần mục tiêu mở thêm một cửa ngõ giao thông chiến lược cho Cần Giờ sau nhiều năm chờ đợi. Tuy nhiên, kinh nghiệm từ các dự án hạ tầng giao thông khác cho thấy: mọi kế hoạch tiến độ đều có thể trật nhịp nếu bài toán đồng thuận xã hội không được tính đến đủ sớm. Nút giao Rừng Sác, với vai trò "mắt xích chiến lược gỡ bỏ thế cô lập địa lý" của cả vùng ven biển, vì thế vừa là cuộc đua với thời gian, vừa là phép thử về năng lực điều phối giữa nhà thầu, chính quyền và cộng đồng dân cư. Nếu vượt qua được phép thử này, công trình sẽ không chỉ là sản phẩm xây dựng ngang tầm Singapore hay Hàn Quốc, mà còn là minh chứng cho cách làm hạ tầng biết đặt người dân vào trung tâm lợi ích.
