Đội tàu được tính toán cho môi trường biển đảo
14 đoàn tàu điện Trung Quốc dành cho tuyến LRT Phú Quốc là đội tàu nhẹ ba toa mỗi đoàn, được thiết kế riêng để phù hợp khí hậu hải đảo và nhu cầu du lịch, thay vì dùng một cấu hình đường sắt đô thị đại trà. Đầu năm 2026, CRRC Đại Liên ký hợp đồng với Sun Group để cung cấp đội tàu cho giai đoạn 1 của dự án tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang. Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở hình thức: vật liệu được xử lý chống ăn mòn do muối biển, một yêu cầu thiết thực với phương tiện hoạt động thường xuyên trong không khí mặn. Đây là cách tiếp cận đúng hướng; với đường sắt biển đảo, khả năng duy trì độ bền và vận hành ổn định quan trọng không kém tốc độ hay sức chứa. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế chỉ có thể được đánh giá sau khi tàu hoàn tất tích hợp, chạy thử và khai thác.
Tốc độ cao có ý nghĩa khi kết nối được sân bay
Tàu chạy 100 km/h là mức tốc độ thiết kế tối đa được công bố; dải vận hành dự kiến khoảng 70–100 km/h, chứ không đồng nghĩa đoàn tàu sẽ chạy ở tốc độ cao nhất trên toàn tuyến. Mỗi đoàn có cửa sổ hai phần nhằm mở rộng góc quan sát, cùng giá để hành lý khổ lớn cho khách vừa xuống sân bay. Những chi tiết này cho thấy phương tiện được thiết kế không chỉ để đưa khách đi từ điểm này sang điểm khác mà còn để phù hợp hành trình du lịch. Tuyến dài 17,59 km, nối sân bay quốc tế Phú Quốc với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC cùng khu vực Nam đảo; thời gian di chuyển dự kiến khoảng 20 phút. Mốc này có sức thuyết phục nếu tiến độ, kết nối nhà ga và tần suất khai thác đáp ứng nhu cầu thực tế. Tốc độ trên giấy sẽ ít giá trị nếu hành khách vẫn phải chờ lâu hoặc khó tiếp cận ga.
Dự án gần 9.000 tỷ đồng cần vượt qua phép thử khai thác
Đội tàu phục vụ tuyến LRT có tổng vốn đầu tư sơ bộ khoảng 8.950 tỷ đồng, triển khai theo hình thức BOT và được xác định là một công trình giao thông trọng điểm chuẩn bị cho APEC 2027. Đây là lần đầu Phú Quốc xây dựng đường sắt nhẹ, nên giá trị của dự án không nên chỉ đo bằng khả năng phục vụ một sự kiện. Nếu được vận hành ổn định lâu dài, tuyến có thể bổ sung lựa chọn giao thông công cộng giữa sân bay, các khu nghỉ dưỡng và điểm vui chơi ở Nam đảo; nếu không, hạ tầng mới khó tạo thay đổi đáng kể cho trải nghiệm đi lại. Theo thông tin tiến độ, gần 10 km đường ray đã được lắp đặt vào cuối tháng 10 và bốn trong sáu nhà ga đạt khoảng 60% khối lượng thi công. Những con số này cho thấy công trường đã tiến triển, nhưng chưa thay thế được các bài kiểm tra về an toàn, độ tin cậy và khả năng phục vụ hành khách.
Tàu dự kiến đến từ đầu năm 2027, nhưng còn bước chạy thử
Các đoàn tàu dự kiến bắt đầu được đưa tới Việt Nam từ đầu năm 2027; những chiếc đầu tiên được lên kế hoạch cập cảng Phú Quốc vào tháng 1, sau đó lắp đặt, tích hợp và thử nghiệm. Kế hoạch tiếp theo là hoàn tất lắp đặt đường ray vào tháng 2/2027 và hướng tới vận hành thử nghiệm giữa năm. Thời điểm đón khách thực tế vẫn phụ thuộc kết quả thử nghiệm và đánh giá an toàn hệ thống. Vì vậy, việc tàu cập cảng không nên bị hiểu là tuyến đã sẵn sàng chở khách. Cần phân biệt rõ các cột mốc vận chuyển, chạy thử và khai thác thương mại, nhất là khi dự án gắn với lịch chuẩn bị cho APEC 2027. Kết luận, 14 đoàn tàu có thiết kế phù hợp với điều kiện Phú Quốc và hứa hẹn rút ngắn hành trình, nhưng thành công của tuyến sẽ được quyết định bởi chất lượng vận hành bền vững sau khi hoàn tất thử nghiệm.
