ĐT975: Định nghĩa mới về hạ tầng giao thông hiện đại trên đảo ngọc
ĐT975 tại Phú Quốc là một trục giao thông đa phương thức gần 18km, kết hợp tuyến đường 10 làn xe cơ giới với đường sắt nhẹ Phú Quốc (LRT) chạy giữa dải phân cách rộng 62m, được thiết kế cảnh quan bởi đơn vị quốc tế Belt Collins, hướng tới mô hình tổ chức giao thông liền mạch, hạn chế giao cắt cùng mức và tạo dải sinh thái xanh xuyên suốt đô thị đảo. Nếu chỉ coi ĐT975 là tuyến đường nối sân bay với Trung tâm hội nghị APEC thì đó là cách nhìn ngắn hạn. Bản chất đây là một tuyên bố tham vọng: Phú Quốc muốn bước thẳng vào nhóm điểm đến sở hữu hạ tầng giao thông hiện đại, đủ năng lực đón các sự kiện tầm khu vực và tạo cực tăng trưởng mới sau APEC 2027 Việt Nam. Thay vì mở rộng đường theo kiểu “chắp vá”, địa phương chọn giải pháp khó hơn: xây một hành lang giao thông gần như chưa có tiền lệ tại Việt Nam.
Thiết kế 62m, tuyến đường 10 làn và LRT: vì sao là bước nhảy mô hình?
Trục ĐT975 sở hữu mặt cắt rộng 62m, gồm tuyến đường 10 làn xe cơ giới tích hợp một tuyến đường sắt nhẹ LRT ở dải phân cách trung tâm. Đây không chỉ là chuyện thêm làn để “giải tỏa kẹt xe”, mà là chuyển dịch sang tư duy giao thông đa phương thức: đường bộ sức chứa lớn đi cùng vận tải đường sắt đô thị, giảm phụ thuộc vào ô tô cá nhân và hạn chế giao cắt cùng mức. Cấu trúc LRT phân đoạn linh hoạt: khoảng 14,81km chạy trên mặt đất, 0,78km đi trên cao và 2km đi ngầm qua lõi APEC, tổng cộng 17,59km đường đôi ray dự kiến được lắp đặt trong 6 tháng tới. Đây là một câu nói có thể trích dẫn: “Trong 6 tháng tới, toàn bộ 17,59 km đường đôi sẽ hoàn tất lắp đặt hệ thống ray, đưa dự án vào nhóm công trình đường sắt đô thị có tốc độ triển khai nhanh bậc nhất Việt Nam.” Sự linh hoạt này cho phép tuyến LRT vừa tối ưu kỹ thuật, vừa hòa vào không gian đô thị, thay vì trở thành một khối hạ tầng khô cứng.
Belt Collins và dải sinh thái xanh: Phú Quốc chơi “cuộc chơi lớn” về cảnh quan
Điểm khác biệt quan trọng của dự án không nằm ở bê tông, mà ở cách Phú Quốc đối xử với cảnh quan. Ý tưởng không gian xung quanh đại lộ được chấp bút bởi Belt Collins – đơn vị thiết kế cảnh quan, quy hoạch và kiến trúc lâu đời, danh giá bậc nhất thế giới. Thay vì hàng cây ngẫu nhiên, dải phân cách trung tâm được hình thành như lớp “hạ tầng xanh” bằng hoa giấy bản địa, còn hai bên tuyến đường 10 làn là hàng me Tây trưởng thành, tạo nên “mái vòm xanh” tự nhiên khi tán cây đan xen. Tư duy này cho thấy Phú Quốc không chấp nhận đánh đổi bản sắc đảo ngọc để lấy hạ tầng thô. Dải sinh thái xanh xuyên suốt dọc ĐT975 không chỉ giúp giảm bức xạ nhiệt và cải thiện vi khí hậu đô thị, mà còn trở thành một phần trải nghiệm du lịch ngay trên trục giao thông. Khi tàu LRT chạy giữa thảm hoa giấy, mỗi hành trình sân bay – APEC sẽ là một “tour cảnh quan” kể câu chuyện về một đảo du lịch đang trưởng thành.
Tiến độ 24/7 và APEC 2027: từ công trường hối hả đến cực tăng trưởng mới
Ở cấp độ tổ chức, ĐT975 đang là một phép thử năng lực triển khai hạ tầng quy mô lớn trong thời gian tối ưu của Việt Nam. Dưới sự chỉ đạo của tỉnh An Giang, công trường duy trì 3 ca liên tục, 24/7 để bám sát “đường găng” tiến độ. Tính đến đầu tháng 9/2026, hào kỹ thuật hoàn thành khoảng 65%, hệ thống thoát nước dọc gần 50%, nền móng đường khoảng 50%, trong khi toàn bộ 4 cây cầu đạt khối lượng trên 55%. Các con số này cho thấy một quyết tâm rõ ràng: hoặc kịp APEC, hoặc bỏ lỡ cơ hội vàng cho đảo ngọc. Theo kế hoạch, thảm bê tông nhựa hai bên tuyến sẽ lần lượt hoàn tất từ cuối 2026 đến đầu 2027, song song với việc hoàn thiện ray trên toàn bộ 17,59km đường đôi LRT. An Giang và Sun Group đặt mục tiêu đưa trục giao thông đa phương thức này vào vận hành đúng hẹn để phục vụ APEC 2027. Dưới góc nhìn chuyên gia, APEC 2027 là “cơ hội hiếm có để Phú Quốc tạo bước chuyển về chất lượng hạ tầng và kiến tạo một cực tăng trưởng mới”. Nếu ĐT975 vận hành đúng kỳ vọng, nó sẽ là bản mẫu để Phú Quốc hoàn thiện bức tranh kết nối “không – thủy – bộ” và bước vào giải đấu du lịch, thương mại, tài chính quốc tế dài hạn.
