ĐT975 là gì và vì sao tuyến đại lộ 10 làn xe này quan trọng?
ĐT975 là tuyến trục giao thông mới trên đảo Phú Quốc, được nâng cấp thành đại lộ 10 làn xe cơ giới, rộng 62 m, tích hợp tuyến đường sắt nhẹ ở dải phân cách trung tâm, kết nối trực tiếp sân bay quốc tế với Trung tâm hội nghị APEC và được định hướng trở thành xương sống của mô hình hạ tầng giao thông đa phương thức, đồng bộ, đa chức năng cho đảo Ngọc trong nhiều thập niên tới.
Điểm đáng nói là ĐT975 được thiết kế ngay từ đầu cho một mục tiêu kép: phục vụ chuẩn bị APEC 2027 và tái cấu trúc lâu dài hạ tầng giao thông Phú Quốc. Với mặt cắt ngang rộng 62 m và 10 làn xe cơ giới, tuyến đường hướng đến năng lực lưu thông cao, giảm xung đột giao thông và bảo đảm di chuyển thông suốt cho đoàn VVIP lẫn khách du lịch. Đây không phải là con đường làm cho kịp một sự kiện, mà là lựa chọn dám đi trước về quy mô và tiêu chuẩn kỹ thuật.
Việc tích hợp đường sắt nhẹ (LRT) ngay giữa đại lộ cho thấy cách tiếp cận mới: đầu tư một lần, dùng cho nhiều lớp nhu cầu – từ nghi lễ ngoại giao đến giao thông đại chúng trong tương lai. Ở góc độ chiến lược, ĐT975 là lời khẳng định rằng APEC chỉ là chất xúc tác, còn mục tiêu thực chất là nâng chuẩn hạ tầng giao thông Phú Quốc lên tầm của một điểm đến toàn cầu.
Thiết kế đa phương thức: Từ 10 làn xe đến 17,59 km đường sắt nhẹ
Nếu chỉ nhìn ĐT975 như một đại lộ 10 làn xe, chúng ta đã đánh giá thấp tham vọng của dự án. Trên thực tế, đây là trục hạ tầng đa phương thức hiếm hoi ở một thành phố đảo, nơi đường bộ dung chứa lớn được “khóa” với đường sắt nhẹ đô thị ngay trong cấu trúc tuyến.
Tuyến LRT dài tổng cộng 17,59 km đường đôi, với 14,81 km chạy trên mặt đất, 0,78 km trên cao và 2 km đi ngầm qua khu lõi APEC. Sáu nhà ga mang cảm hứng Tây Bắc, Phố cổ Hà Nội, Cố đô Huế, Tây Nguyên, Sài Gòn và ga ngầm APEC biến mỗi hành trình thành chuyến tham quan văn hóa thu nhỏ, thay vì chỉ là đoạn di chuyển kỹ thuật. Một câu nói đáng trích dẫn ở đây là: “Tuyến LRT có tổng chiều dài 17,59 km đường đôi, được phân đoạn kỹ thuật linh hoạt theo địa hình”.
Sự nối tiếp của ĐT975 với Đại lộ APEC dài khoảng 3 km dẫn vào cụm trung tâm hội nghị, triển lãm và nhà hát đa năng cho thấy cấu trúc “hành lang nghi lễ” được chuẩn bị kỹ lưỡng. Bên cạnh công năng vận tải, hệ thống màn hình LED và bảng điện tử cỡ lớn trên trục nghi lễ này sẽ là kênh truyền thông trực quan về hình ảnh Việt Nam trong mắt quan khách quốc tế.
Tiến độ đường găng 24/7: APEC là bài kiểm tra năng lực thi công
Không thể nói về vai trò của ĐT975 trong chuẩn bị APEC 2027 nếu bỏ qua câu chuyện tiến độ. Trên tuyến này, mọi thứ đang được triển khai như một “đại công trường căng dây cót”, nơi thời gian thi công được nén tối đa để kịp nhịp sự kiện ngoại giao lớn.
Các lực lượng thi công duy trì 3 ca liên tục, 24/7, trong điều kiện địa chất phức tạp và mùa mưa nhưng vẫn bám sát “đường găng” tiến độ. Tính đến đầu tháng 9/2026, hệ thống hào kỹ thuật, thoát nước, nền móng đường và toàn bộ 4 cây cầu trên tuyến đều đã được đẩy nhanh triển khai; công đoạn thảm bê tông nhựa hai bên tuyến dự kiến hoàn tất từ cuối 2026 đến quý I/2027.
Trên tuyến LRT, phần hầm, cầu, nhà ga đang thi công song song với lắp đặt đường ray, hướng tới hoàn thiện toàn bộ 17,59 km đường đôi trong khoảng 6 tháng tới. Dự án được định hướng trở thành một trong những công trình đường sắt đô thị có tốc độ triển khai kỷ lục tại Việt Nam, sẵn sàng vận hành thương mại trước thềm Năm APEC 2027. Tiến độ này không chỉ là nỗ lực “chạy kịp hội nghị”, mà là phép thử về khả năng tổ chức các dự án hạ tầng phức tạp với thời gian tối ưu.
Tác động kinh tế – xã hội: ĐT975 định hình tương lai hạ tầng giao thông Phú Quốc
Lợi ích của ĐT975 sẽ vượt xa vài tuần cao điểm của APEC. Khi đi vào vận hành, tuyến này cùng LRT không chỉ giảm tải cho giao thông mà còn tái vẽ bản đồ tiếp cận của cả đảo Ngọc. Nói cách khác, đây là dự án hạ tầng định hình cấu trúc phát triển chứ không chỉ chạy theo nhu cầu hiện hữu.
ĐT975 kết nối trực tiếp Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với khu trung tâm APEC, đồng thời được đặt trong “bức tranh hạ tầng giao thông Phú Quốc đa phương thức” đang dần hình thành, liên kết ba phương thức vận tải không – thủy – bộ. Sự liên hoàn giữa đường hàng không mở rộng, đại lộ 10 làn xe, đường sắt nhẹ hiện đại và cụm cảng biển nước sâu được kỳ vọng gỡ bỏ rào cản trung chuyển và tạo mạng lưới giao thông thông suốt cho du lịch, thương mại.
Ở góc độ xã hội, trục đại lộ 10 làn xe này không chỉ giúp rút ngắn thời gian di chuyển mà còn nâng trải nghiệm của người dân và du khách: từ mái vòm xanh Me Tây hai bên đường đến hành trình LRT kể câu chuyện văn hóa Việt Nam. Khi hơn 10 dự án hạ tầng và du lịch đang được nghiên cứu đầu tư quanh trục này, việc lựa chọn chuẩn hạ tầng cao ngay từ đầu là quyết định khôn ngoan: nó giúp Phú Quốc bước vào cuộc chơi điểm đến quốc tế với lợi thế bền vững, thay vì “vá víu” hạ tầng sau khi đã quá tải.
Từ APEC đến tầm nhìn dài hạn: ĐT975 sẽ định hình diện mạo Phú Quốc như thế nào?
Ở thời điểm này, thật dễ nhìn ĐT975 như công trình phục vụ một kỳ APEC rồi… thôi. Nhưng đánh giá như vậy là bỏ lỡ bản chất: APEC chỉ là sân khấu đầu tiên để hạ tầng giao thông Phú Quốc mới “ra mắt”. ĐT975, với vai trò trục xương sống, sẽ âm thầm định hướng dòng vốn, dòng người và mô hình phát triển đô thị của đảo trong nhiều năm tới.
Khi chuẩn bị APEC 2027, Việt Nam đang đồng thời thử sức với một mô hình hạ tầng đa phương thức: đường bộ – đường sắt nhẹ – hàng không – cảng biển được gắn kết trong một chiến lược chung. Nếu ĐT975 vận hành hiệu quả, đây sẽ là mẫu tham chiếu cho nhiều địa phương khác trong hoạch định hạ tầng phục vụ du lịch, thương mại và hội nghị. Câu nói có thể coi là tuyên ngôn của giai đoạn này là: “Các dự án hạ tầng phục vụ APEC 2027 là một ‘phép thử’ quan trọng khẳng định năng lực phát triển các công trình quy mô lớn với thời gian tối ưu của Việt Nam”.
Kết luận, đại lộ 10 làn xe ĐT975 không chỉ trả lời câu hỏi “làm sao đón APEC?”, mà trả lời câu hỏi lớn hơn: Phú Quốc muốn trở thành loại thành phố nào trong bản đồ khu vực. Một thành phố sống dựa vào cảnh quan thiên nhiên hay một đô thị đảo hiện đại với hạ tầng giao thông đủ tầm để nâng đỡ tham vọng du lịch, thương mại, tài chính quốc tế – câu trả lời đang được đổ bê tông từng ngày trên trục đường này.
