Central Retail và bức tranh bán lẻ Thái Lan tại Việt Nam
Central Retail là tập đoàn bán lẻ hàng đầu Thái Lan đang xây dựng hệ sinh thái bán lẻ đa định dạng tại Việt Nam, tập trung vào đại siêu thị, siêu thị, trung tâm thương mại và chuỗi cửa hàng chuyên doanh, với mục tiêu chiếm thị phần dài hạn thông qua độ phủ mạng lưới, sức mạnh tài chính và khả năng tích hợp nhiều thương hiệu Thái Lan trên cùng một nền tảng vận hành.
Điểm đáng chú ý nhất là Central Retail ghi nhận doanh thu khoảng 19.200 tỷ đồng tại Việt Nam trong nửa đầu năm, tương đương bình quân 105 tỷ đồng mỗi ngày. Đây không đơn thuần là một con số ấn tượng; nó cho thấy một gã khổng lồ bán lẻ Thái Lan đang bám rễ sâu vào thị trường Việt Nam, nơi hiện chiếm khoảng 20% doanh thu toàn tập đoàn và là thị trường lớn thứ hai sau Thái Lan. Nửa đầu năm, tập đoàn mẹ thu 126,6 tỷ baht doanh thu, lợi nhuận ròng 5 tỷ baht, đều là mức kỷ lục kể từ khi niêm yết. Rõ ràng, Việt Nam không phải sân chơi phụ, mà là một trụ cột trong chiến lược của tập đoàn bán lẻ Đông Nam Á này.
Chiến lược trụ cột: thực phẩm dẫn dắt, điện máy rút lui
Cốt lõi trong chiến lược bán lẻ Thái Lan tại Việt Nam của Central Retail là đặt thực phẩm làm mũi nhọn, chấp nhận thu hẹp ở những mảng không còn lợi thế, đặc biệt là điện máy. Tổng doanh thu tại Việt Nam nửa đầu năm đạt khoảng 19.822 tỷ đồng, giảm nhẹ so với khoảng 20.317 tỷ đồng cùng kỳ. Nhưng nếu nhìn sâu vào cơ cấu, bức tranh lại cho thấy một bước tái cấu trúc có chủ đích hơn là suy giảm đơn thuần.
Khoảng 86% doanh số tại Việt Nam đến từ mảng thực phẩm, tương đương 20,6 tỷ baht, gần như đi ngang so với năm trước. Nói cách khác, "trụ cột thực phẩm đang giữ nguyên sức nặng doanh thu của Central Retail tại Việt Nam". Trong khi đó, mảng fashion tăng trưởng rõ rệt với khoảng 1.346 tỷ đồng doanh thu, cao hơn khoảng 1.069 tỷ đồng cùng kỳ. Doanh thu mảng điện máy – đồ gia dụng lại giảm mạnh, từ khoảng 2.181 tỷ đồng xuống khoảng 1.420 tỷ đồng, do tác động trực tiếp từ việc thoái vốn khỏi Nguyễn Kim. Đây là sự đánh đổi rõ ràng: hy sinh một mảng khó khăn để củng cố năng lực ở những lĩnh vực mà hệ thống siêu thị và trung tâm thương mại đang có ưu thế.
Thoái vốn Nguyễn Kim: thương vụ đắt giá nhưng cần thiết
Thoái vốn khỏi Nguyễn Kim là thương vụ cho thấy Central Retail sẵn sàng chịu lỗ lớn để tái định hình chiến lược tại thị trường Việt Nam. Tập đoàn đã hoàn tất bán Nguyễn Kim cho Pico Holdings vào cuối tháng 4, với giá trị thương vụ khoảng 1,2 tỷ baht. Điều này khiến doanh thu điện máy tại Việt Nam giảm khoảng 35% khi quy theo baht, xuống mức 1,7 tỷ baht. Nhưng đằng sau con số doanh thu sụt giảm là chi phí tái cấu trúc không hề nhỏ.
Central Retail từng dự kiến phải ghi nhận khoản lỗ suy giảm giá trị tài sản khoảng 5.900 triệu baht vào cuối năm trước và sau đó con số thực tế đã lên tới 6.308 triệu baht, tương đương khoảng 5.240 tỷ đồng. Khi thương vụ hoàn tất vào tháng 4, tập đoàn tiếp tục cập nhật thêm khoản lỗ 49 triệu baht và 79 triệu baht, nâng tổng thiệt hại lên khoảng 6.436 triệu baht, tức khoảng 5.346 tỷ đồng. Nói cách khác, "Central Retail chấp nhận mất hơn 5.300 tỷ đồng để rút khỏi cuộc chơi điện máy tại Việt Nam". Tuy nhiên, việc giảm tài sản tại Việt Nam từ 35,5 tỷ baht xuống khoảng 30,8 tỷ baht cho thấy tập đoàn đang thu gọn để tập trung vốn cho các mảng được xem là bền vững hơn.
Mạng lưới GO!, Tops Market và chiến lược tích hợp thương hiệu Thái
Nếu thoái vốn Nguyễn Kim là động tác phòng thủ, thì mở rộng hệ thống GO!, Tops Market, Lan Chi Mart và Supersports lại là chiến lược tấn công của Central Retail tại Việt Nam. Đến cuối tháng 6, tập đoàn vận hành 43 đại siêu thị GO! và 16 siêu thị mini go! tại 26 tỉnh thành. Tổng cộng, họ đang vận hành 330 cửa hàng và trung tâm thương mại trên cả nước, khẳng định vị thế một tập đoàn bán lẻ Đông Nam Á có độ phủ rộng và sâu.
Điểm đáng nói là Central Retail không chỉ mở rộng số lượng điểm bán mà còn tích hợp các thương hiệu Thái Lan vào cùng một hệ sinh thái. GO! và Tops Market trở thành trục chính cho mảng thực phẩm, Lan Chi Mart củng cố hiện diện ở khu vực, trong khi Supersports hỗ trợ mảng thời trang và thể thao. Một bước ngoặt quan trọng là đại siêu thị GO! Đan Phượng – dự án hợp tác với hệ thống Vincom Mall, cho thấy xu hướng liên kết với nhà phát triển bất động sản nội để tăng tốc mở trung tâm thương mại. Song song, Central Retail đang tiếp tục thi công GO! Tuyên Quang với kế hoạch khai trương trong nửa cuối năm, và dự án GO! Phổ Yên tại Thái Nguyên đã động thổ, dự kiến mở cửa vào quý 3 năm sau.
Vị thế trên thị trường và bài toán cạnh tranh với chuỗi Việt
Dù thu bình quân 105 tỷ đồng mỗi ngày tại Việt Nam, Central Retail vẫn chưa phải là người dẫn đầu tuyệt đối nếu so với những chuỗi nội địa có cùng mô hình. Doanh thu tại Việt Nam của tập đoàn thấp hơn so với Bách Hóa Xanh hay WinCommerce, những hệ thống đang có độ phủ rộng và khả năng thích ứng nhanh với thói quen tiêu dùng bản địa. Điều đó cho thấy, dù là một thương hiệu Thái Lan thị trường Việt Nam đầy tiềm năng, Central Retail vẫn phải chấp nhận cuộc đua dài hơi thay vì thắng nhanh.
Tuy vậy, lợi thế của Central Retail nằm ở khả năng kết nối nhiều định dạng bán lẻ trong một hệ sinh thái và nền tảng tài chính đủ mạnh để chịu được các cú "cắt lỗ" như thương vụ Nguyễn Kim. Lũy kế nửa đầu năm, tập đoàn mang về gần 130 tỷ baht doanh thu toàn cầu, lợi nhuận ròng hơn 5 tỷ baht nhờ cắt giảm chi phí. Chiến lược của họ tại Việt Nam rõ ràng: dùng trụ cột thực phẩm, phối hợp thời trang, thu hẹp điện máy, mở rộng mạng lưới GO! và các trung tâm thương mại. Nếu các chuỗi Việt tận dụng lợi thế hiểu khách hàng địa phương, còn Central Retail khai thác sức mạnh hệ thống và vốn, thì bức tranh bán lẻ Thái Lan Việt Nam sẽ không chỉ là câu chuyện ai thắng ai thua, mà là cách các mô hình khác nhau cùng định hình lại thị trường bán lẻ hiện đại.
