Doanh thu trăm tỷ không còn là tấm “bùa hộ mệnh” cho bán lẻ Thái
Bán lẻ Thái Lan tại Việt Nam là làn sóng các tập đoàn và chuỗi cửa hàng đến từ Thái mở siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng chuyên doanh và chuỗi F&B, tạo ra doanh thu rất lớn mỗi ngày nhưng vẫn đối mặt với sức ép lợi nhuận, cạnh tranh từ doanh nghiệp nội và buộc phải liên tục tái cấu trúc để tồn tại lâu dài trên thị trường này. Central Retail Việt Nam hiện là ví dụ điển hình cho nghịch lý doanh thu khủng nhưng hiệu quả chưa tương xứng. Tập đoàn này ghi nhận khoảng 19.200 tỷ đồng doanh thu tại Việt Nam trong nửa năm, tương đương bình quân 105 tỷ đồng mỗi ngày. Thế nhưng doanh thu này vẫn thấp hơn các chuỗi nội có cùng mô hình như Bách Hóa Xanh hay WinCommerce, cho thấy miếng bánh bán lẻ Thái Lan Việt Nam không còn dễ ăn như giai đoạn thâm nhập ban đầu.
Central Retail Việt Nam: Bán mạnh nhưng phải cắt lỗ, thu hẹp tài sản
Central Retail, một trong những biểu tượng của thương mại Thái Lan, xem Việt Nam là thị trường lớn thứ hai với khoảng 20% doanh thu toàn tập đoàn. Doanh thu tại Việt Nam đạt hơn 24 tỷ baht, tương đương khoảng 19.200 tỷ đồng, nhưng đã giảm 2% so với cùng kỳ. Nguyên nhân không chỉ nằm ở nhu cầu tiêu dùng mà còn đến từ những quyết định chiến lược đầy chi phí, nổi bật là việc thoái vốn khỏi chuỗi điện máy Nguyễn Kim. Thương vụ này khiến Central Retail phải ghi nhận lỗ thanh lý 79 triệu baht và thêm khoản giảm giá trị 49 triệu baht. Trước đó, doanh nghiệp cũng từng hạch toán khoản lỗ 5,9 tỷ baht do suy giảm giá trị tài sản liên quan đến Nguyễn Kim. Nói cách khác, M&A từng được kỳ vọng mở rộng hệ sinh thái lại trở thành gánh nặng, buộc Central Retail phải trả giá để cắt lỗ.
Mixue đóng cửa hàng: Từ tăng trưởng thần tốc sang sàng lọc đau đớn
Ở mảng F&B, Mixue lại cho thấy một mặt khác của “tăng trưởng nóng”. Chuỗi này tiếp tục cắt giảm cửa hàng tại Việt Nam sau đợt tái cấu trúc từ cuối năm 2025, trong bối cảnh lợi nhuận nửa đầu năm giảm 15% và mạng lưới điểm bán ở nước ngoài thu hẹp xuống còn 4.378 cửa hàng. Việt Nam cùng Indonesia là hai thị trường quốc tế lớn nhất và cũng là nơi Mixue đóng cửa mạnh nhất. Đây đã là năm thứ hai liên tiếp chuỗi phải thu hẹp mạng lưới, sau khi chính thức công bố cắt giảm điểm bán quốc tế lần đầu vào cuối 2025 với tổng số giảm 162 cửa hàng so với cuối 2024. Trớ trêu là thương hiệu vẫn còn sức hút, nhiều cửa hàng mới nâng cấp tại Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng, Đà Nẵng trở thành điểm check-in của giới trẻ, nhưng đằng sau bề ngoài náo nhiệt là cuộc sàng lọc mô hình kinh doanh khá quyết liệt.
Khi lợi nhuận không chia đều: Ai đang gánh rủi ro?
Điểm chung đáng lo nhất của cả bán lẻ Thái Lan Việt Nam và mô hình nhượng quyền như Mixue là lợi nhuận không được phân bổ công bằng cho những người chấp nhận rủi ro cao nhất. Báo cáo của Mixue Group vẫn cho thấy doanh nghiệp có lãi, nhưng nhiều chủ cửa hàng tại Việt Nam phải trả mặt bằng hoặc chuyển đổi mô hình vì doanh thu không đạt kỳ vọng khi mật độ điểm bán quá dày. Họ là người bỏ vốn thuê mặt bằng, đầu tư máy móc, trả phí nhượng quyền và mua nguyên liệu từ công ty mẹ. Trong khi đó, làn sóng đóng – mở cửa hàng liên tục tạo ra một thị trường sang nhượng trôi nổi, khiến nhà đầu tư mới dễ bị cuốn vào bẫy thông tin nếu chỉ dựa vào các tin rao bán trên mạng xã hội. Khuyến nghị thẳng thắn là bất kỳ ai muốn mở cửa hàng, dù là kem trà sữa hay cửa hàng tiện lợi, đều nên làm việc trực tiếp với kênh chính thức để kiểm tra chi phí, cam kết hỗ trợ và điều kiện chấm dứt hợp đồng.
Từ mở rộng bằng mọi giá sang hiệu quả: Lối ra cho ông lớn Thái
Giai đoạn mới của bán lẻ Thái tại Việt Nam đang định hình rất rõ: tăng trưởng doanh thu không còn là mục tiêu duy nhất, thay vào đó là hiệu quả, chọn lọc và tối ưu chi phí. Central Retail đã chứng minh điều này khi lợi nhuận ròng toàn cầu tăng hơn 35% nhờ cắt giảm chi phí dù doanh thu giảm gần 4%. Mixue cũng chính thức xoay trục, chuyển từ chiến lược tăng mật độ cửa hàng sang mở rộng bền vững, chú trọng vận hành tinh gọn, trải nghiệm khách hàng và tăng trưởng lợi nhuận ổn định; các cửa hàng được di dời ghi nhận doanh số trung bình tăng hơn 50% và doanh thu bình quân của cửa hàng mới tại Việt Nam, Indonesia tăng khoảng 1,7 lần sau tái cấu trúc. Dù vậy, cả hai vẫn không hề có ý định rút lui: Central Retail tiếp tục vận hành hàng trăm điểm bán, còn Mixue vẫn đang mở rộng toàn cầu, xem Đông Nam Á là thị trường trọng điểm đồng thời bước vào Mexico, Kyrgyzstan và Brazil. Câu chuyện không phải là rời đi, mà là học cách sống chung với một thị trường Việt Nam cạnh tranh hơn và người tiêu dùng khó tính hơn.
