Mở rộng cao tốc TP.HCM – Trung Lương – Mỹ Thuận: Tây Ninh chọn đi nhanh để không bị tụt lại
Dự án mở rộng cao tốc TP.HCM – Trung Lương – Mỹ Thuận là kế hoạch nâng cấp một tuyến đường cao tốc huyết mạch dài hơn 96km, nhằm tăng số làn xe, tốc độ thiết kế và năng lực vận tải, đồng thời cải thiện kết nối giao thông giữa TP.HCM với các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long thông qua việc giải phóng mặt bằng, thu hồi đất và tái định cư tại các địa phương liên quan. Tây Ninh đang chọn cách “chạy đua” với thời gian: đặt mục tiêu bàn giao toàn bộ mặt bằng trong tháng 11 để không trở thành điểm nghẽn của cả dự án. Đây là lựa chọn mang tính chiến lược, bởi một tỉnh chậm tiến độ có thể kéo lùi cả tuyến cao tốc TP.HCM Trung Lương mở rộng, làm mất cơ hội phát triển kinh tế – xã hội mà dự án mang lại cho vùng.
28km, 28,62ha và hơn 500 hộ dân: bài toán không chỉ là con số
Đoạn cao tốc đi qua Tây Ninh dài khoảng 28–28,5km, với diện tích đất cần thu hồi khoảng 28,62ha, ảnh hưởng đến hơn 500 trường hợp hộ dân và tổ chức trên địa bàn. Những con số này cho thấy quy mô giải phóng mặt bằng Tây Ninh không hề nhỏ, nhất là khi dự án mở rộng đường cao tốc phải xử lý đồng thời bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Nhiều hộ dân đề nghị được bồi thường toàn bộ nhà ở, thu hồi phần đất còn lại do diện tích nhỏ, đồng thời được bố trí tái định cư theo quy định. Nếu chính quyền không lắng nghe và thiết kế phương án hợp lý, áp lực xã hội sẽ tăng, khiến mục tiêu bàn giao mặt bằng tháng 11 trở nên xa vời. Ngược lại, nếu làm tốt, đây sẽ là ví dụ hiếm hoi về một dự án hạ tầng lớn không bị “kẹt” ở khâu đất đai.
Bảy địa phương, nhiều vướng mắc: vì sao tiến độ vẫn được giữ tham vọng?
Công tác giải phóng mặt bằng đang triển khai tại 7 địa phương gồm Mỹ Yên, Lương Hòa, Bến Lức, Bình Đức, Thủ Thừa, Khánh Hậu và Long An. Tất cả đã thành lập hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và hội đồng xác định giá đất, công bố chủ trương, thông báo thu hồi đất, triển khai kiểm đếm. Tuy vậy, tiến độ không đồng đều: có nơi đã hoàn thành kiểm đếm, có nơi còn vướng chồng lấn ranh giới với dự án khu dân cư Thanh Phú – Tân Bửu, liên quan đến hàng chục hộ dân và hàng chục thửa đất. Một câu nói đáng chú ý từ cuộc họp là phương châm “dễ làm trước, khó làm sau” trong vận động người dân bàn giao đất. Cách tiếp cận này cho thấy tỉnh chấp nhận thực tế phức tạp, nhưng vẫn giữ tham vọng về tiến độ bằng việc giải quyết phần “dễ” để tạo đà cho phần “khó”.
Ý nghĩa với người dân và vùng Đồng bằng sông Cửu Long
Với người dân bị ảnh hưởng, câu chuyện không chỉ là vài chục mét vuông đất mà là cả sinh kế, nhà cửa và tương lai của gia đình. Nhu cầu bố trí tái định cư phải được rà soát, tính toán phù hợp với tình hình thực tế, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân. Nếu Tây Ninh xử lý công bằng, minh bạch, dự án mở rộng cao tốc TP.HCM Trung Lương sẽ không bị gắn với hình ảnh “mất đất, mất niềm tin”. Ở tầm vùng, khi cao tốc được mở rộng lên 6–8 làn xe với tốc độ thiết kế 100–120km/h, năng lực giao thông, vận chuyển hàng hóa và đi lại giữa TP.HCM và Đồng bằng sông Cửu Long sẽ được nâng lên rõ rệt. Người dân chấp nhận nhường đất hôm nay là để đổi lấy một hạ tầng tốt hơn, cơ hội việc làm và giao thương rộng mở hơn ngày mai.
Cuộc đua đến tháng 11 và đích hoàn thành trước cuối 2028
Dự án cao tốc TP.HCM – Trung Lương – Mỹ Thuận dự kiến khởi công ngày 19/12/2025 và hoàn thành vào năm 2028. Trong bức tranh đó, Tây Ninh đang đặt mục tiêu đến cuối tháng 11 bàn giao toàn bộ mặt bằng cho đơn vị thi công, đồng thời yêu cầu nhà thầu thi công ngay tại những vị trí đã có mặt bằng, không chờ đủ toàn tuyến. Đây là cách “chia nhỏ” rủi ro tiến độ, nhưng cũng là áp lực liên tục lên hệ thống chính quyền cơ sở. Nếu giải phóng mặt bằng Tây Ninh về đích đúng hẹn, tỉnh sẽ chứng minh rằng các dự án mở rộng đường cao tốc hoàn toàn có thể đi nhanh nếu có quyết tâm chính trị, đối thoại thẳng thắn với dân và xử lý kịp thời vướng mắc đất đai. Ngược lại, nếu chậm, bài học sẽ rất đắt giá: một vài hecta bị kẹt có thể làm trì hoãn cả tuyến cao tốc chiến lược của vùng.
