Nút giao Ngọc Hội: Biểu tượng hạ tầng bị treo và thông điệp về trách nhiệm
Nút giao Ngọc Hội Nha Trang là công trình giao thông 2 tầng cắt qua đường sắt Bắc – Nam, được thiết kế để giảm ùn tắc, tạo trục kết nối Bắc – Nam tránh trung tâm thành phố và gắn kết khu vực phía tây với trung tâm đô thị, nhưng sau nhiều năm thi công vẫn dang dở, trở thành ví dụ điển hình cho một dự án chậm tiến độ kéo dài trong hạ tầng giao thông Khánh Hòa. Điểm mấu chốt của câu chuyện không chỉ là một dự án BT chậm gần 10 năm, mà là cách một công trình nghìn tỷ biến thành "nút thắt" cho phát triển đô thị. Nút giao Ngọc Hội đáng lẽ phải là lời khẳng định về tầm nhìn quy hoạch, thì thực tế lại là lời nhắc về trách nhiệm của Tập đoàn Phúc Sơn và cơ quan nhà nước trong việc giám sát, xử lý các cam kết bị thất hứa liên tiếp. Nếu không nhìn thẳng vào nguyên nhân, mọi kế hoạch tái khởi động mới chỉ là vòng lặp của những lời hứa cũ.
Thiết kế 2 tầng, vai trò quan trọng và những hệ lụy kéo dài
Về mặt thiết kế, nút giao Ngọc Hội nằm tại giao điểm đường sắt Bắc – Nam và các tuyến 23 Tháng 10, 19 Tháng 5 ở phường Tây Nha Trang. Tầng dưới gồm các nhánh rẽ, tầng trên là vòng xuyến kết hợp cầu vượt 4 làn xe, cho phép xe cộ không phải dừng chờ tàu khi đi qua khu vực đường sắt. Mục tiêu đặt ra rất rõ: giảm kẹt xe, tạo tuyến kết nối Bắc – Nam không đi xuyên lõi đô thị Nha Trang và chia tải cho hệ thống hạ tầng giao thông Khánh Hòa. Thế nhưng, sau gần một thập kỷ, những gì người dân nhận được là một công trường dang dở. Các nhánh N1, N2, N3 và vòng xuyến đã được thông xe tạm từ tháng 9/2023, trong khi N4 vẫn vướng mặt bằng và chưa hoàn thành. Đường gom dưới nút giao lồi lõm, đọng nước khi mưa, bụi mù khi nắng, làm khu vực trở nên nhếch nhác và gây bất tiện cho cư dân xung quanh. Đây không chỉ là chậm tiến độ; đó là một chất lượng sống bị "treo" theo dự án.
Chuỗi chậm trễ: từ khởi công 2017 đến những lần "nguội ngắt" trên công trường
Nút giao Ngọc Hội là một trong 3 dự án BT do Tập đoàn Phúc Sơn thực hiện tại Khánh Hòa, khởi công từ năm 2017 nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành. Công trình được dự kiến hoàn thành sau 2 năm, tức năm 2019, nhưng hiện mới chỉ xong 3/4 nhánh giao thông. Các dự án cùng thời điểm của Phúc Sơn đều trong tình trạng chậm tiến độ, kéo dài suốt 9 năm. Đáng nói hơn, tình trạng "nguội ngắt" trên công trường đã lặp đi lặp lại. Đầu năm 2025, Tập đoàn Phúc Sơn từng báo kế hoạch tiếp tục thi công phần khối lượng còn lại và được tỉnh chấp thuận, nhưng sau đó lại án binh bất động. Ngày 19/8, doanh nghiệp lại gửi văn bản đề xuất thi công trở lại, cam kết tập kết máy móc từ 15–24/8 và bắt đầu thi công đường gom, thoát nước từ 25/8 với thời gian hoàn thành dự kiến 60 ngày. Thế nhưng đến ngày 25/8, phóng viên ghi nhận công trường vẫn vắng bóng máy móc, không hề có hoạt động thi công như đã hứa. "Đây không phải lần đầu Tập đoàn Phúc Sơn ‘hứa’ thi công trở lại nút giao Ngọc Hội rồi không triển khai".
Tái khởi động tháng 8: cam kết mới có khác gì những lần trước?
Dù liên tục lỡ hẹn, nút giao Ngọc Hội vẫn là mắt xích quan trọng trong chiến lược hạ tầng giao thông Khánh Hòa, nối khu vực phía tây với trung tâm Nha Trang và trục Bắc – Nam. Sau khi UBND tỉnh có bước rà soát khối lượng đã thực hiện và xử lý các vướng mắc liên quan đất sân bay cũ, Ban quản lý dự án đã báo cáo kế hoạch để nhà đầu tư tái triển khai. Ngày 26/8, Tập đoàn Phúc Sơn cuối cùng đã khởi động thi công đường gom tầng mặt đất và hệ thống thoát nước từ cầu Chợ Mới về phía đường sắt, với yêu cầu hoàn thành trong 60 ngày như cam kết. Về kỹ thuật, kế hoạch hiện tại tập trung vào việc xử lý cống thoát nước, cáp ngầm và hoàn thiện đường gom nhánh N1, N3 trên trục 23 Tháng 10 – những hạng mục gây ngập nước, bụi bẩn và mất an toàn giao thông lâu nay. Tuy nhiên, nhánh N4 vẫn vướng 243 thửa đất, mới giải phóng được 114 trường hợp, mặt bằng sạch để thi công rất ít. Thực tế đó cho thấy, dù tái khởi động, dự án vẫn đứng trước nguy cơ tiếp tục bị gián đoạn nếu phần pháp lý và giải phóng mặt bằng không được xử lý tới cùng như chính nhà đầu tư đã đề nghị.
Khả năng hoàn thành: cần hơn những lời hứa và một cơ chế ràng buộc thực sự
Nhìn vào lịch sử chậm tiến độ của nút giao Ngọc Hội, thật khó để chỉ dựa vào thêm một văn bản cam kết rồi kỳ vọng dự án "về đích" đúng hẹn. Việc lãnh đạo Tập đoàn Phúc Sơn vướng vòng lao lý trong năm 2024 khiến dự án càng đình trệ, cho thấy sức chịu đựng của một mô hình BT thiếu cơ chế kiểm soát chặt chẽ. Trong khi đó, người dân phường Tây Nha Trang đã nhiều lần kiến nghị vì phải sống cùng bụi bặm, đường hư hỏng, ngập nước và mất mỹ quan đô thị. Nếu không có các mốc chế tài cụ thể, từ thu hồi dự án đến lựa chọn lại nhà đầu tư trong kịch bản xấu, việc tái khởi động thi công đường gom dễ trở thành bước "chữa cháy" ngắn hạn hơn là giải pháp hoàn chỉnh. Dự án chậm tiến độ này là lời cảnh báo rằng hạ tầng giao thông Khánh Hòa không thể phát triển trên nền những lời hứa lặp lại. Muốn nút giao Ngọc Hội thoát khỏi "vòng xoáy" chậm trễ, chính quyền phải đặt lại kỷ luật tiến độ, minh bạch các vướng mắc và khẳng định: mọi cam kết đều phải có giá nếu bị vi phạm.
