Đề xuất giảm điểm cộng, chưa phải quy định chính thức
Điểm ưu tiên lớp 10 là khoản điểm cộng dành cho thí sinh thuộc những diện chính sách nhất định, nhằm ghi nhận hoàn cảnh và bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục trong tuyển sinh. Bộ GD-ĐT đang lấy ý kiến dự thảo thông tư mới, đề xuất giảm mức cộng cao nhất từ 2 xuống 1 điểm, thu gọn đối tượng ưu tiên từ ba nhóm còn hai nhóm, đồng thời khống chế tổng điểm khuyến khích không quá 1 điểm. Đây là thay đổi đáng chú ý vì điểm cộng có thể ảnh hưởng đến kết quả xét tuyển, nhưng học sinh chưa nên xem các mức dự kiến là quy định đã có hiệu lực. Nếu được thông qua, phương án này dự kiến áp dụng với thí sinh tuyển sinh từ năm 2027. Điều cần theo dõi lúc này là nội dung cuối cùng của thông tư và hướng dẫn tuyển sinh do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Những đối tượng ưu tiên nào có thể được cộng điểm?
Theo dự thảo, nhóm 1 được cộng 1 điểm, gồm học sinh là con liệt sĩ, con Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, con thương binh, con người hưởng chính sách như thương binh, con bệnh binh và con của các đối tượng chính sách khác theo Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng. Nhóm 2 được cộng 0,5 điểm, gồm học sinh thuộc hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều; có cha, mẹ hoặc người giám hộ thường trú tại xã, thôn đặc biệt khó khăn; là người dân tộc thiểu số hoặc có cha đẻ, mẹ đẻ là người dân tộc thiểu số. Nếu thuộc nhiều diện, mỗi học sinh chỉ hưởng một mức ưu tiên cao nhất, không cộng dồn giữa các nhóm.
So với quy định hiện hành gồm ba nhóm nhận lần lượt 2, 1,5 và 1 điểm, phương án mới vừa giảm mức cộng vừa sắp xếp lại diện thụ hưởng. Vì vậy, gia đình nên kiểm tra kỹ nhóm áp dụng trong dự thảo, nhưng chờ quy định chính thức trước khi tính điểm tuyển sinh.
Điểm khuyến khích cũng bị giới hạn
Bên cạnh điểm ưu tiên, dự thảo đề xuất tổng điểm khuyến khích không vượt quá 1 điểm. Khoản này được cộng một lần vào tổng điểm xét tuyển sau khi quy đổi về thang điểm tương ứng với số môn thi; Sở GD-ĐT sẽ căn cứ quy định pháp luật và điều kiện thực tế để xác định đối tượng được hưởng. Đây là thay đổi so với quy định hiện hành, trong đó học sinh đạt giải nhất, nhì, ba cấp tỉnh ở các cuộc thi thuộc diện quy định được cộng lần lượt 1,5, 1 và 0,5 điểm.
Giới hạn tổng điểm có thể làm giảm tác động của thành tích thi đua đến kết quả xét tuyển, đồng thời khiến tiêu chí cụ thể của từng địa phương trở nên quan trọng hơn. Học sinh có giải thưởng nên theo dõi hướng dẫn của Sở GD-ĐT nơi dự tuyển, thay vì mặc định mức cộng theo quy định hiện hành sẽ tiếp tục được áp dụng.
Chờ thông tư cuối cùng trước khi tính phương án tuyển sinh
Các đề xuất về điểm cộng nằm trong dự thảo quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp, hiện được Bộ GD-ĐT lấy ý kiến. Dự thảo cũng nêu địa phương có thể chọn thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp hai phương thức tùy điều kiện, chỉ tiêu và khả năng tiếp nhận của trường; với phương thức thi tuyển, phương án được nêu là tổ chức thi hai môn Ngữ văn và Toán. Những nội dung này cho thấy tuyển sinh lớp 10 có thể được điều chỉnh trên nhiều mặt, không chỉ cách tính điểm.
Tuy nhiên, khi thông tư chưa được ban hành, thí sinh không nên tự điều chỉnh kế hoạch học tập hay hồ sơ dựa trên một phương án đang lấy ý kiến. Kết luận thực tế là mức ưu tiên tối đa có thể giảm còn 1 điểm, diện ưu tiên có thể rút từ ba nhóm xuống hai và điểm khuyến khích bị giới hạn ở 1 điểm; học sinh cần chờ văn bản chính thức và hướng dẫn tại địa phương để biết quy định áp dụng cho mình.
