Thí điểm để kiểm tra tác động trước khi chốt quy định
Thí điểm tăng giờ dạy giáo viên là việc một số cơ sở giáo dục tại TP.HCM tính thử khối lượng tiết dạy và nhu cầu nhân sự theo các dự thảo quy định mới, rồi đối chiếu với tình hình thực tế của trường. Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM yêu cầu các đơn vị nghiên cứu, góp ý hai dự thảo thông tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời thử nghiệm định mức nhân sự để đánh giá ảnh hưởng trước khi quy định thay thế văn bản hiện hành được xem xét. Đây là bước cần thiết: nếu chỉ tăng định mức trên giấy mà không nhìn vào quy mô lớp, điều kiện vận hành và số người hiện có, nhà trường khó biết liệu thay đổi có khả thi hay làm xáo trộn việc dạy học. Vì vậy, chương trình không phải quyết định tăng tiết đồng loạt ngay lập tức; mục tiêu trước mắt là thu thập dữ liệu thực tiễn để góp ý dự thảo.
Bảy đơn vị được nêu tên, địa phương chọn thêm trường đại diện
Trong nhóm đơn vị trực thuộc Sở được chọn thử nghiệm có bảy cơ sở: Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ, Trường THCS-THPT Thạnh An, Trường Phổ thông đặc biệt Bình Minh, Trường Phổ thông năng khiếu thể dục thể thao Nguyễn Thị Định, Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập cho người khuyết tật và Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên Bình Chánh. Danh sách này trải từ trường phổ thông đến cơ sở giáo dục đặc thù và giáo dục thường xuyên, giúp việc rà soát không chỉ phản ánh một mô hình trường duy nhất. Song phạm vi thí điểm không dừng ở bảy đơn vị: mỗi phường, xã được yêu cầu chọn thêm một số cơ sở đại diện các cấp học, có tính đến sĩ số, số lớp, cơ sở hoặc điểm trường và điều kiện hoạt động. Cách chọn đó có ý nghĩa, bởi định mức giáo viên ở trường đông học sinh khó thể hiện đầy đủ những vướng mắc của trường nhỏ hoặc trường có đặc thù riêng.
Mức tiết dự kiến tăng, nhưng bài toán nhân sự rộng hơn
Theo dự thảo về chế độ làm việc, giáo viên tiểu học có định mức bình quân 24 tiết mỗi tuần, giáo viên THCS 20 tiết và giáo viên THPT 19 tiết. So với quy định hiện hành, mức dự kiến tăng một tiết mỗi tuần ở tiểu học và THCS, tăng hai tiết ở THPT. Đây là thay đổi đáng chú ý, nhưng không thể đánh giá riêng bằng số tiết: dự thảo còn đặt ra định mức giáo viên cho trường mầm non công lập và các cấp học phổ thông. Tỷ lệ giáo viên trên lớp có thể dao động theo cấp học, loại hình trường và lớp dành cho người khuyết tật; vì thế cùng một mức quy định có thể tạo ra nhu cầu nhân sự rất khác nhau giữa các trường. Thí điểm giáo dục cần làm rõ cả hai mặt: tăng tiết ảnh hưởng thế nào đến tổ chức dạy học, và cách tính định mức giáo viên mới khiến từng vị trí tăng hay giảm ra sao.
Đối chiếu từng vị trí, chưa đồng nghĩa với điều chuyển nhân sự
Các đơn vị tham gia phải tính nhu cầu theo từng vị trí trong dự thảo, so sánh với nhân sự hiện có và nêu rõ mức tăng hoặc giảm đối với giáo viên, cán bộ quản lý, tổ trưởng, tổ phó cùng các nhóm nhân viên hỗ trợ giáo dục. Báo cáo cần chỉ ra căn cứ tính, số hiện tại, số theo dự thảo, nguyên nhân chênh lệch và ảnh hưởng dự kiến tới hoạt động của trường; kể cả khi không có chênh lệch, cơ sở tính toán vẫn phải được trình bày. Từ kết quả đó, trường đề xuất phương án bố trí, điều chỉnh, đào tạo, bồi dưỡng hoặc bổ sung nhân sự, đồng thời nêu trường hợp cần hướng dẫn chuyển tiếp hay xem xét sửa quy định. Cần nhấn mạnh rằng dữ liệu thí điểm chỉ là đầu vào cho quá trình hoàn thiện dự thảo, không thay thế quyết định của cơ quan có thẩm quyền về phân bổ hay điều chỉnh biên chế. Với trường học TP.HCM, giá trị của đợt rà soát nằm ở việc chỉ ra hệ quả cụ thể trước khi quy định được áp dụng.
