Từ truyền đạt kiến thức đến phát triển năng lực
Đổi mới phương pháp dạy học là chuyển trọng tâm từ việc giáo viên truyền đạt nội dung sang tổ chức cho học sinh chủ động khám phá, vận dụng và hình thành phẩm chất, năng lực qua quá trình học tập. Đây không phải thay đổi hình thức cho mới mắt, mà là điều chỉnh cách dạy để học sinh biết suy nghĩ, thực hành và chịu trách nhiệm với việc học của mình. Định hướng này phù hợp với mục tiêu phát triển giáo dục được đặt ra trong Nghị quyết 71-NQ/TW. Tại Trường Tiểu học Hoa Hậu, nhà trường cụ thể hóa nghị quyết vào nhiệm vụ năm học; giáo viên đổi mới phương pháp, tăng hoạt động trải nghiệm và bài tập thực hành, đồng thời yêu cầu học sinh áp dụng kiến thức vào tình huống thực tế. Đó là hướng đi đúng: kết quả không nên chỉ được đo bằng lượng kiến thức ghi nhớ, mà còn bằng khả năng sử dụng kiến thức và sự tiến bộ của từng em.
Trải nghiệm biến bài học thành năng lực sử dụng được
Dạy học trải nghiệm có giá trị vì nó nối bài học với những việc học sinh có thể quan sát, làm thử và rút kinh nghiệm. Thực hành không phải phần phụ sau khi “học xong” lý thuyết; được thiết kế tốt, hoạt động này giúp các em hiểu vì sao kiến thức quan trọng và khi nào có thể vận dụng. Vì vậy, tăng trải nghiệm cần đi cùng mục tiêu rõ ràng, hướng dẫn phù hợp lứa tuổi và đánh giá cả quá trình, thay vì chạy theo số lượng hoạt động. Ở Trường Tiểu học Hoa Hậu, giáo viên tổ chức hoạt động trải nghiệm, bài tập thực hành và vận dụng kiến thức vào tình huống đời sống; nhà trường cũng chú trọng phát triển học sinh về đạo đức, trí tuệ, thể chất và thẩm mỹ. Cách làm này cho thấy phát triển năng lực học sinh không thể gói trong một bài kiểm tra. Lớp học cần tạo cơ hội để các em thử sức, trao đổi, mắc lỗi an toàn và sửa cách làm.
Đổi mới trong lớp cần hệ thống phía sau nâng đỡ
Không thể yêu cầu giáo viên dạy học theo hướng mới nếu quản lý, điều kiện học tập và cách đánh giá vẫn chỉ khuyến khích ghi nhớ. Nghị quyết 71-NQ/TW đang được triển khai song song với hoàn thiện chính sách, đổi mới quản lý, đầu tư nguồn lực và ứng dụng công nghệ; mục tiêu là nâng cao chất lượng dạy học đồng thời bảo đảm cơ hội tiếp cận phù hợp với người học ở từng địa bàn. Tại Trường Tiểu học Hoa Hậu, sinh hoạt chuyên môn, dự giờ và nghiên cứu bài học được dùng để giáo viên chia sẻ kinh nghiệm, tháo gỡ khó khăn và cải thiện việc dạy. Chính sách đánh giá cũng cần tạo điều kiện cho cách học thực chất. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT sửa đổi quy định đánh giá học sinh; văn bản có hiệu lực từ ngày 1/12/2026. Công nghệ có thể hỗ trợ, nhưng không thay thế năng lực sư phạm và sự quan tâm đến tiến bộ riêng của mỗi em.
Chất lượng giáo dục phải được đo bằng cơ hội tiến bộ
Đổi mới sẽ thiếu ý nghĩa nếu chỉ có lợi cho những học sinh vốn đã thuận lợi. Nhà trường cần quan tâm đến trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, học sinh khuyết tật học hòa nhập và những em cần hỗ trợ; đồng thời phối hợp với gia đình để nhận diện sớm trở ngại trong học tập. Khi thủ tục và hạ tầng được cải thiện, phụ huynh cũng hưởng lợi: đăng ký nhập học trực tuyến giúp giảm giấy tờ và tiết kiệm thời gian. Phía trước vẫn còn những yêu cầu về đội ngũ, cơ sở vật chất và chuyển đổi số. Kế hoạch vốn xây dựng, nâng cấp trường học và trang thiết bị giai đoạn 2026–2030 tại thành phố được dự kiến ở mức khoảng 28.544 tỷ đồng. Nhưng nguồn lực chỉ tạo giá trị khi được chuyển thành trải nghiệm học tập tốt hơn. Nâng cao chất lượng giáo dục vì thế phải bắt đầu từ lớp học, được nâng đỡ bằng quản lý và chính sách, rồi được kiểm chứng qua tiến bộ và cơ hội học tập của từng học sinh.
