Miễn phí sách giáo khoa từ mốc nào?
Sách giáo khoa miễn phí là chính sách dự kiến cung cấp sách học tập cho học sinh mà không thu tiền từ năm học 2028–2029, đồng thời áp dụng thống nhất một bộ sách trên toàn quốc. Đây là thay đổi thiết thực với gia đình, bởi sách giáo khoa là khoản chuẩn bị gắn với mỗi năm học. Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết việc cung cấp miễn phí được thực hiện theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, sớm hơn một năm so với kế hoạch ban đầu. Mốc này giúp phụ huynh có thông tin để tính toán việc mua sắm, nhưng cũng cần phân biệt cam kết về sách giáo khoa với toàn bộ chi phí học tập: thông tin hiện có chỉ xác nhận sách sẽ được cung cấp miễn phí, không nói rằng mọi khoản chuẩn bị cho năm học đều được miễn.
Lợi ích cho gia đình: giảm một khoản phải lo
Giá trị dễ thấy nhất của miễn phí sách giáo khoa là phụ huynh không còn phải tự chi trả cho bộ sách thuộc phạm vi chính sách. Với những gia đình có nhiều con đang đi học, việc được cung cấp sách có thể giảm áp lực chuẩn bị đầu năm và giúp học sinh tiếp cận tài liệu học tập bình đẳng hơn. Đây là lợi ích đáng kể, nhưng hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào cách tổ chức cấp phát: sách có đến tay học sinh đúng thời điểm, đủ đầu sách và phù hợp với chương trình hay không. Vì vậy, chính sách nên được đánh giá không chỉ bằng việc bỏ khoản mua sách, mà còn bằng khả năng bảo đảm mọi học sinh đều có tài liệu để học từ ngày đầu năm học. Hiện nguồn tin chưa nêu chi tiết phương thức cấp sách hoặc các khoản học tập khác có được hỗ trợ hay không.
Một bộ sách thống nhất: lợi ích đi cùng yêu cầu chuyển tiếp
Cùng thời điểm miễn phí, toàn quốc dự kiến chuyển sang sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa từ năm học 2028–2029. Cách làm này có thể giúp học sinh chuyển trường giữa các địa phương dễ theo kịp nội dung hơn, đồng thời đơn giản hóa việc tổ chức cung cấp sách. Nhưng thống nhất không tự động đồng nghĩa với chất lượng đồng đều: bộ sách cần đáp ứng nhu cầu học tập đa dạng, còn trường học phải có đủ sách đúng chương trình. Với gia đình, điều quan trọng là biết rõ bộ sách nào được áp dụng và việc cấp phát diễn ra ra sao trước khi bắt đầu năm học. Theo lộ trình được Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nêu, chương trình sẽ được sửa đổi trong năm 2026, bộ sách được sửa đổi và hoàn thiện trong năm 2027, rồi triển khai thống nhất từ năm học 2028–2029.
Mốc sớm hơn một năm cần đi cùng chuẩn bị thực chất
Đẩy thời điểm thực hiện sớm hơn một năm là tín hiệu tích cực, nhưng cũng rút ngắn thời gian chuẩn bị cho việc hoàn thiện chương trình, sách và khâu cung ứng. Với phụ huynh, thông tin quan trọng hiện nay là chính sách được dự kiến áp dụng từ năm học 2028–2029; chưa nên hiểu rằng sách được miễn phí ngay trong các năm học trước đó. Để lời hứa thành quyền lợi cụ thể, cơ quan quản lý cần công bố rõ cách cấp sách, thời điểm nhận và phương án bảo đảm đủ sách ở mọi địa phương. Việc dùng một bộ sách chung cũng đòi hỏi chuyển tiếp có kế hoạch, tránh để học sinh thiếu tài liệu khi chương trình thay đổi. Nếu các khâu này được bảo đảm, chính sách sẽ vừa giảm gánh nặng cho gia đình vừa củng cố cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng.
