Tăng trưởng hai con số: mục tiêu tham vọng nhưng không phải viển vông
Khánh Hòa tăng trưởng hai con số là mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong đó tỉnh đặt trọng tâm vào duy trì tốc độ tăng GRDP trên 10% mỗi năm, dựa trên tái cấu trúc không gian phát triển, điều chỉnh quy hoạch tỉnh Khánh Hòa, nâng cấp hạ tầng và cải cách bộ máy hành chính để khai thác hiệu quả lợi thế kinh tế biển, công nghiệp, năng lượng và du lịch. Đặt câu chuyện ở hiện tại, GRDP 9 tháng tăng 11,21% không chỉ là con số đẹp trên báo cáo; nó là phép thử xem bộ máy mới sau sáp nhập và điều chỉnh địa giới có đủ sức giữ nhịp đến năm 2027 hay không. Nếu coi tăng trưởng hai con số là “hợp đồng niềm tin” với nhà đầu tư, thì Khánh Hòa đang buộc mình phải giao hàng đúng hạn.
Điều chỉnh quy hoạch: mở rộng không gian phát triển hay chia nhỏ động lực?
Điều chỉnh quy hoạch tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021-2030 không chỉ là thao tác kỹ thuật; đó là lựa chọn mô hình tăng trưởng mới sau sáp nhập với Ninh Thuận. Với đường bờ biển dài gần 500km, tỉnh đang tái thiết kế không gian phát triển xoay quanh kinh tế biển Khánh Hòa, công nghiệp, năng lượng và du lịch. Theo lãnh đạo tỉnh, việc xác định rõ các khu chức năng là công cụ để định hướng dòng vốn, chứ không phải chỉ để vẽ lại bản đồ. Mô hình ba cực tăng trưởng với Khu kinh tế Vân Phong ở phía Bắc, cùng các cực Nha Trang – Cam Lâm và khu vực phía Nam, cho thấy tỉnh muốn tránh lệ thuộc vào một “siêu đô thị” duy nhất. Câu hỏi là: phân tán rủi ro hay phân tán luôn cả nguồn lực? Câu trả lời sẽ nằm ở cách tỉnh ưu tiên hạ tầng chiến lược và xử lý các dự án chậm tiến độ.
Trung tâm hành chính Cam Lâm: hạ tầng quyền lực cho một tỉnh biển mới
Quyết định nghiên cứu trung tâm hành chính Cam Lâm với diện tích khoảng 116,3ha là bước đi mang tính biểu tượng lẫn thực dụng. Biểu tượng vì nó cho thấy Khánh Hòa sẵn sàng rời khỏi quán tính “tập trung mọi thứ ở Nha Trang”; thực dụng vì Cam Lâm nằm trên trục kết nối sân bay quốc tế Cam Ranh và các hành lang giao thông liên vùng. Việc quy hoạch trung tâm hành chính theo mô hình đa chức năng – tích hợp hành chính, dịch vụ công, thương mại, nhà ở và không gian công cộng – là một lựa chọn dám khác với mô hình công sở thuần túy. Nếu làm tốt, trung tâm hành chính Cam Lâm có thể trở thành hạt nhân của một đô thị sân bay hiện đại, kéo theo logistics, thương mại quốc tế và dịch vụ cao cấp. Nếu làm dở, nó sẽ chỉ là một khu công sở mới, xa dân, tốn kém và khó vận hành.
Thành phố trực thuộc Trung ương: cơ hội vàng hay áp lực mới?
Việc Khánh Hòa hướng tới trở thành thành phố trực thuộc Trung ương là bước nâng cấp địa vị hành chính, nhưng kèm theo đó là chuẩn mực mới về hạ tầng, quản trị và chất lượng sống. Sáp nhập với Ninh Thuận giúp tỉnh sở hữu đường bờ biển dài nhất cả nước, song cũng đặt lên vai bộ máy mới một không gian quản lý rộng hơn, đa dạng hơn. Việc thành lập thêm phường Cam Lâm và Ninh Phước cho thấy tỉnh đang chuẩn hóa đơn vị hành chính theo hướng đô thị hóa, chuẩn bị cho “chiếc áo” thành phố trực thuộc Trung ương. Tuy nhiên, danh xưng không tự động biến thành tăng trưởng. Nếu không xử lý dứt điểm 257 dự án tồn đọng, không nâng chất đầu tư công và không cải thiện hạ tầng kết nối vùng, Khánh Hòa có nguy cơ trở thành một “thành phố trực thuộc Trung ương trên giấy”, với những điểm nghẽn cũ trong chiếc áo mới.
Doanh nghiệp, hạ tầng và cam kết cải cách: chìa khóa giữ nhịp hai con số
Tăng trưởng hai con số đến 2027 sẽ không bền nếu doanh nghiệp vẫn mắc kẹt trong thủ tục và hạ tầng thiếu đồng bộ. Lãnh đạo tỉnh khẳng định sẽ làm việc với các doanh nghiệp, nhà sản xuất lớn, xử lý kiến nghị và tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng – từ điện, năng lượng tái tạo đến giao thông. Đây không chỉ là lời hứa; với GRDP 9 tháng tăng 11,21% và tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội tăng mạnh, tỉnh đang chịu áp lực phải chứng minh rằng tăng trưởng hiện tại không phải “phản xạ sau sáp nhập” mà là xu hướng dài hạn. Khánh Hòa sẽ phải kiên trì với sáu nhóm đột phá đã đề ra, đồng thời giữ kỷ luật giải ngân đầu tư công. Nếu làm được, mục tiêu Khánh Hòa tăng trưởng hai con số không chỉ là khẩu hiệu chính trị mà có thể trở thành câu chuyện thành công mới của một tỉnh biển đang tái định hình mình.
