Bước ngoặt hợp tác: từ đối thoại ngoại giao đến tầm nhìn phát triển xanh
Hà Nội Tây Úc hợp tác là khuôn khổ kết nối mới giữa Thủ đô Việt Nam và bang Tây Úc nhằm đặt 4 trụ cột chiến lược gồm chuyển đổi năng lượng xanh, đào tạo nguồn nhân lực, thương mại – kết nối doanh nghiệp, cùng nông nghiệp công nghệ cao, du lịch và văn hóa, hướng tới phát triển bền vững và gắn kết kinh tế – xã hội lâu dài giữa hai bên. Chiều 23/9, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Hà Nội Vũ Đại Thắng đã tiếp Đoàn đại biểu bang Tây Úc do Thủ hiến Roger Cook dẫn đầu để trao đổi các lĩnh vực hợp tác. Cuộc gặp diễn ra đúng thời điểm Hà Nội bước vào giai đoạn quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, ưu tiên hạ tầng giao thông, đô thị thông minh, chuyển đổi xanh và năng lượng. Đây không chỉ là hoạt động ngoại giao mà là lời khẳng định: Hà Nội muốn gắn chiến lược phát triển nội đô với mạng lưới kinh tế xanh toàn cầu, trong đó năng lượng xanh Australia giữ vai trò then chốt.
Năng lượng xanh Australia: trụ cột định hình tương lai đô thị Hà Nội
Lựa chọn năng lượng xanh làm trụ cột đầu tiên cho thấy Hà Nội chủ động dịch chuyển mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững, thay vì xử lý ô nhiễm một cách bị động. Thành phố mong muốn kết nối doanh nghiệp, hợp tác và chuyển giao công nghệ trong năng lượng sạch, giao thông xanh, đô thị thông minh, ứng phó biến đổi khí hậu và giảm phát thải. Về phía Tây Úc, Thủ hiến Roger Cook nhấn mạnh thế mạnh của bang về điện gió, điện mặt trời, năng lượng sạch, lưu trữ và xuất khẩu năng lượng. Nếu được cụ thể hóa bằng các dự án chung, Hà Nội có thể dùng năng lượng xanh Australia để đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tạo nền tảng cho quy hoạch đô thị thông minh trong 100 năm tới. Đây là hướng hợp tác ít mang tính ngắn hạn, mà tạo dư địa phát triển lâu dài, nhất là khi yêu cầu giảm phát thải ngày càng gắn với lợi thế cạnh tranh của nền kinh tế đô thị.
Giáo dục, nông nghiệp công nghệ cao: đầu tư vào năng lực nội sinh
Điểm đáng chú ý của khuôn khổ hợp tác là Hà Nội không chỉ nhìn vào dòng vốn hay công nghệ nhập khẩu, mà đặt đào tạo nhân lực và nông nghiệp công nghệ cao như hai mảnh ghép nâng sức mạnh nội sinh. Ở lĩnh vực giáo dục – đào tạo, hai bên hướng tới tăng cường hợp tác giữa các trường đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng nhu cầu phát triển mới của cả Hà Nội và Tây Úc. Đây là cách tiếp cận khôn ngoan: muốn dùng năng lượng xanh và công nghệ mới, Hà Nội phải có đội ngũ kỹ sư, chuyên gia và công nhân lành nghề. Song song, nhóm hợp tác thứ tư tập trung vào nông nghiệp công nghệ cao, du lịch, văn hóa và giao lưu nhân dân. Hà Nội kỳ vọng nghiên cứu các chương trình nông nghiệp công nghệ cao phù hợp với thế mạnh Tây Úc và nhu cầu đô thị, từ đó vừa tăng an ninh lương thực, vừa tạo ra chuỗi giá trị nông sản có hàm lượng công nghệ và chất xám cao.
Thương mại, doanh nghiệp và du lịch văn hóa Úc: mở rộng biên độ kinh tế – xã hội
Ở trụ cột thương mại, Hà Nội tỏ rõ cách tiếp cận hai chiều: sẵn sàng tạo điều kiện để doanh nghiệp và sản phẩm thế mạnh của Tây Úc tiếp cận thị trường Thủ đô, đồng thời mong phía bang hỗ trợ để doanh nghiệp Hà Nội thâm nhập thị trường Tây Úc. Không dừng ở hàng hóa, thành phố đề xuất thúc đẩy đường bay thẳng Hà Nội – Perth, coi đây là “đường cao tốc trên bầu trời” cho giao thương, du lịch và kết nối doanh nghiệp. Việc thiết lập đường bay trực tiếp được kỳ vọng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho đi lại, du lịch văn hóa Úc và giao lưu giữa người dân hai địa phương. Khi du lịch và văn hóa được xác định là lĩnh vực ưu tiên trong nhóm hợp tác thứ tư, quan hệ Hà Nội – Tây Úc sẽ bớt khô cứng kinh tế, thay vào đó là một mạng lưới giao lưu xã hội, văn hóa, qua đó xây dựng niềm tin và hiểu biết – những yếu tố thường quyết định độ bền của mọi mối quan hệ đối tác.
Từ thỏa thuận nguyên tắc đến chương trình hành động dài hạn
Cuộc tiếp xúc giữa Chủ tịch UBND Hà Nội và Thủ hiến Tây Úc mới là bước khởi đầu, nhưng tầm quan trọng nằm ở chỗ hai bên đã đồng thuận về cấu trúc hợp tác: 4 trụ cột rõ ràng, ưu tiên năng lượng xanh, giáo dục – đào tạo, thương mại và nông nghiệp công nghệ cao gắn với du lịch, văn hóa. Chủ tịch Hà Nội đã giao các sở, ngành làm đầu mối trao đổi với phía Tây Úc để cụ thể hóa nội dung hợp tác, với kỳ vọng quan hệ hai bên phát triển mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả trong thời gian tới. Hai bên cũng thống nhất tiếp tục tăng cường kết nối, nghiên cứu cụ thể hóa các lĩnh vực tiềm năng để đóng góp cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Australia. Điều còn thiếu hiện nay là các bước đi cụ thể: lộ trình cho dự án năng lượng xanh đầu tiên, thỏa thuận giữa các trường đại học, chương trình nông nghiệp công nghệ cao hay thời điểm khai thác đường bay Hà Nội – Perth. Nhưng với định hướng đã rõ, câu hỏi không còn là "có hợp tác hay không" mà là "hợp tác nhanh tới mức nào".
