Chiến dịch 86 ngày đêm: Vì sao Hải Phòng phải tăng tốc?
Chiến dịch 86 ngày đêm giải phóng mặt bằng Hải Phòng cho dự án đường nối Quốc lộ 5-10 là một kế hoạch tăng tốc tập trung nhằm hoàn thành thu hồi đất, bồi thường, tái định cư và bàn giao mặt bằng trong khung thời gian ngắn, với mục tiêu kịp tiến độ thi công trục giao thông chiến lược nối hai tuyến quốc lộ trọng yếu của thành phố. Hoàn thành giải phóng mặt bằng Dự án đường nối Quốc lộ 5 - Quốc lộ 10 qua địa bàn trong tháng 11 đã được xác định là nhiệm vụ trọng tâm tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ phường Phù Liễn, khi địa phương này rà soát kết quả 9 tháng và đề ra nhiệm vụ 3 tháng cuối năm 2026. Nói cách khác, đây không chỉ là một kế hoạch kỹ thuật mà là cam kết chính trị: nếu không dồn lực ngay, cả chuỗi dự án hạ tầng giao thông khu vực Kiến An cũ có nguy cơ chậm lại.
Bức tranh tiến độ: Những con số biết nói và điểm nghẽn
Dự án đường nối Quốc lộ 5 với Quốc lộ 10 đoạn qua quận Kiến An cũ, nay thuộc phường Kiến An, Phù Liễn và xã Kiến Thụy, dài khoảng 7,46km với tổng mức đầu tư hơn 5.273 tỉ đồng, thực hiện bằng ngân sách thành phố trong giai đoạn 2025-2029. Đây là một trong những dự án hạ tầng giao thông có quy mô lớn nhất khu vực hiện nay. Ở góc độ tiến độ, xã Kiến Thụy đã bàn giao toàn bộ 8,25ha mặt bằng, trong khi phường Kiến An mới đạt 89,48% với 15,39ha trên tổng 17,2ha, liên quan 697 hộ. Tại Phù Liễn, nơi gánh phần tuyến dài nhất 4,75km, tỷ lệ bàn giao mới 78% trên tổng 28,26ha, với 954 hộ bị ảnh hưởng. Những con số này cho thấy, dù chiến dịch 86 ngày đêm đã tạo sức ép rõ rệt, các “điểm nghẽn cứng” vẫn tập trung ở khu dân cư đông, nơi giá trị đất ở và mồ mả gắn với tâm lý, sinh kế của người dân.
Chiến lược tiếp cận cộng đồng: Không chỉ là chuyện tiền bồi thường
Phù Liễn đang là tâm điểm của chiến dịch 86 ngày đêm, và cách làm ở đây cho thấy một hướng tiếp cận đáng chú ý: dựa vào hệ thống đoàn thể để vận động từ chính từng gia đình hội viên. Địa phương đã đẩy nhanh thẩm định nguồn gốc đất, lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thuyết phục người dân bàn giao mặt bằng. Đến nay, 194/219 hộ có đất ở bị thu hồi đã nhận tiền bồi thường, đạt khoảng 89% – một tỷ lệ hiếm thấy ở nhiều dự án tương tự. Riêng Hội Cựu chiến binh vận động 47 gia đình hội viên bàn giao hơn 15.586m² đất nông nghiệp và di dời 153 phần mộ phục vụ tuyến đường. Câu chuyện này cho thấy, giải phóng mặt bằng không thể chỉ dựa vào mệnh lệnh hành chính; sự vào cuộc của những tổ chức có uy tín với người dân mới là “chất bôi trơn” giúp máy chính sách vận hành trơn tru hơn.
Chỉ đạo từ thành phố và áp lực hạ tầng khu vực
Ngay khi chiến dịch 86 ngày đêm được khởi động, thành phố không đứng ngoài cuộc. Ngày 5.10, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Trung Kiên trực tiếp kiểm tra hiện trường, yêu cầu các sở, ngành, địa phương khẩn trương phối hợp tháo gỡ vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, nhất là tại nút giao hầm chui đường Trường Chinh. Đây là khu vực then chốt, nơi dự án bố trí hầm Trường Chinh, hầm Bùi Viện và cầu nhánh kết nối cầu Lãm Khê, kèm các nút giao khác mức để hạn chế xung đột giao thông. Ban Quản lý dự án đã tổ chức 11 mũi thi công độc lập, trong đó 3 mũi cho cầu, hầm và 8 mũi cho phần đường. Nhưng muốn tăng tốc thi công, điều kiện tiên quyết vẫn là mặt bằng "sạch": thành phố buộc phải yêu cầu đẩy nhanh khu tái định cư, di dời toàn bộ số mộ trong phạm vi dự án ở Phù Liễn và xử lý các mộ vô chủ tại Kiến Thụy.
Tác động dài hạn: Một tuyến đường, nhiều kỳ vọng
Khi nhìn vượt ra ngoài chiến dịch 86 ngày đêm, đường nối Quốc lộ 5-10 là mắt xích quan trọng trong việc tăng cường liên kết kinh tế giữa Hải Phòng với các vùng lân cận thông qua hai tuyến quốc lộ trục xương sống. Hạ tầng giao thông khu vực Kiến An cũ sẽ thay đổi căn bản khi tuyến đường hoàn thành, kết nối trục Trường Chinh, Bùi Viện, cầu Lãm Khê với cầu vượt sông Đa Độ và hệ thống đường gom. Đáng chú ý, trong 9 tháng, Phù Liễn còn song song giải phóng mặt bằng cho đường nối Nguyễn Lương Bằng – Trần Nhân Tông, một tổ hợp giáo dục và dự án hạ tầng phục vụ đấu giá đất. Tham vọng này cho thấy thành phố đang đặt cược lớn vào các dự án hạ tầng giao thông để mở không gian phát triển đô thị mới. Câu hỏi còn lại là: liệu sự nhất quán trong chỉ đạo, chất lượng đối thoại với người dân và tính minh bạch trong bồi thường có được giữ vững cho tới ngày toàn tuyến thông xe?
