Bảy cây cầu sông Hồng: Đường găng mới của hạ tầng Hà Nội
Bảy cây cầu sông Hồng APEC 2027 là cụm dự án cầu vượt sông quy mô lớn, được Hà Nội triển khai đồng loạt với mục tiêu thông xe kỹ thuật vào tháng 7/2027 và hoàn thành toàn bộ trong tháng 10/2027 để phục vụ Hội nghị APEC, đồng thời tái cấu trúc mạng lưới hạ tầng giao thông Hà Nội theo hướng kết nối hai bờ sông Hồng chặt chẽ hơn.
Điểm cốt lõi của chiến lược này là đặt ra một đường găng thời gian cực ngắn: cả 7 dự án cầu Tứ Liên, Ngọc Hồi, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, Vân Phúc, Hồng Hà, Mễ Sở phải hoàn thành trước quý II để kịp phục vụ APEC. Thành phố yêu cầu các dự án cầu vượt sông phải tăng tốc, không chỉ để đón một hội nghị, mà để chứng minh năng lực tổ chức thi công hạ tầng quy mô lớn. Việc đẩy nhanh tiến độ thi công cầu, với nhiều mũi thi công đồng loạt, cho thấy Hà Nội đang coi đây là phép thử cho cả bộ máy quản lý dự án lẫn nhà thầu.
Một câu nói có thể trích dẫn là: “Hà Nội đang triển khai đồng loạt 7 dự án cầu qua sông Hồng, phấn đấu hoàn thành vào quý II để phục vụ Hội nghị APEC”. Đây không chỉ là cam kết tiến độ, mà là tuyên ngôn về ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông Hà Nội trong giai đoạn mới.
Tiến độ thi công: Từ móng trụ đến kết cấu phần trên
Nếu nhìn vào tiến độ thi công cầu, có thể thấy bức tranh chung: các hạng mục móng, trụ chính đã cơ bản hoàn thành và đang dần chuyển sang thi công kết cấu phần trên tại những vị trí đủ điều kiện. Ở cầu Tứ Liên, toàn bộ 84 cọc khoan nhồi và hai bệ trụ chính P37, P38 đã xong, các nhà thầu chuyển sang thi công thân tháp, dầm ngang và các đốt tháp tiếp theo, với giá trị sản lượng đạt khoảng 22,6% hợp đồng. Đây là giai đoạn đòi hỏi độ chính xác cao, nên bất kỳ chậm trễ nhỏ nào cũng có thể kéo lùi cả chuỗi tiến độ.
Cầu Ngọc Hồi đã hoàn thành 80/80 cọc khoan nhồi hai trụ tháp chính, đồng thời duy trì 18 mũi thi công cho phần cầu dẫn, với hàng nghìn cọc khoan nhồi và phiến dầm Super-T đã được đúc và lắp đặt. Cầu Trần Hưng Đạo thì bước sang giai đoạn gia công và lắp dựng kết cấu thép: 128 cọc khoan nhồi, 7 bệ trụ cầu chính đã hoàn thành, các nhịp vòm thép đang được sản xuất tại 10 nhà máy với khoảng 1.000 người tham gia. Nói cách khác, tiến độ thi công cầu đã vượt qua giai đoạn “đào sâu”, bước sang giai đoạn “vươn cao” – nơi mọi sai số đều được trả giá bằng thời gian.
Một trích dẫn đáng chú ý: “Giá trị sản lượng thi công cầu Tứ Liên đạt 2.129 tỷ đồng, tương đương 22,6% giá trị hợp đồng”. Con số này cho thấy khối lượng công việc khổng lồ vẫn còn phía trước, trong khi đồng hồ APEC đang đếm ngược.
Hồng Hà, Mễ Sở và cuộc đua giữ nhịp tiến độ
Trong bảy dự án cầu vượt sông, Hồng Hà và Mễ Sở đang là hai cái tên dẫn đầu về tiến độ, cho thấy khi mặt bằng, thiết kế và tổ chức thi công được chuẩn bị tốt, các dự án cầu sông Hồng APEC 2027 hoàn toàn có thể bứt tốc. Theo báo cáo, cầu Hồng Hà đã đạt khối lượng thực hiện 1.862 tỷ đồng, tương đương gần 47% giá trị hợp đồng, trong khi cầu Mễ Sở đạt 814,8 tỷ đồng, hơn 45%. Đây là những con số gây sức ép trực tiếp lên các dự án còn lại, nhất là những cầu nằm trong khu vực đô thị đông dân, vướng nhiều hạ tầng kỹ thuật ngầm, nổi.
Tuy nhiên, việc dẫn đầu tiến độ không có nghĩa là an toàn. Cầu Hồng Hà đang được triển khai với khoảng 30 mũi thi công, tiến độ đạt gần một nửa khối lượng, nhưng vẫn phải đối mặt với rủi ro về nguồn vật liệu, điều phối thiết bị và thời tiết. Cầu Mễ Sở, dù đạt hơn 45%, vẫn còn chặng đường dài để hoàn thiện toàn bộ kết cấu và đường dẫn hai đầu cầu. Bài toán đặt ra là làm sao giữ nhịp tiến độ thi công cầu mà không đánh đổi chất lượng, nhất là khi mục tiêu thông xe kỹ thuật vào tháng 7 và hoàn thành trong tháng 10 đã được ấn định rõ ràng.
Chiến lược nhiều mũi thi công và bài toán điều phối
Hà Nội đang chọn chiến lược “đa mũi thi công” cho các dự án cầu vượt sông, nghĩa là không chờ xong hạng mục này mới làm hạng mục khác, mà tổ chức song song từ cầu chính, cầu dẫn đến nút giao và hầm chui. Cầu Tứ Liên là ví dụ điển hình: trong khi cầu chính dựng thân tháp, các nút giao Nghi Tàm, Trường Sa, hầm chui Quốc lộ 5 và cầu dẫn hai phía đều được triển khai đồng thời, với hàng trăm cọc khoan nhồi, bệ trụ và đốt hầm đã hoàn thành. Cách làm này rút ngắn tổng thời gian, nhưng đòi hỏi điều phối mặt bằng, vật liệu và nhân lực cực kỳ chặt chẽ.
Cầu Trần Hưng Đạo huy động 28 mũi thi công, khoảng 700 nhân sự và hơn 120 thiết bị, trong khi kết cấu thép được gia công tại 10 nhà máy ở nhiều địa phương. Điều đó cho thấy tiến độ thi công cầu không chỉ phụ thuộc vào công trường, mà còn vào chuỗi sản xuất – vận chuyển – lắp dựng trải dài trên nhiều tỉnh, thành. Ban quản lý dự án giao thông Hà Nội phải liên tục phối hợp với tư vấn, nhà thầu và chính quyền địa phương để xử lý vướng mắc về hạ tầng kỹ thuật, giải phóng mặt bằng và tổ chức thi công. Nếu một mắt xích chậm, cả chiến lược nhiều mũi thi công có thể bị phá vỡ, kéo theo nguy cơ trễ hẹn APEC.
Ý nghĩa chiến lược vượt APEC và những cảnh báo cần lắng nghe
Điều dễ thấy là mục tiêu hoàn thành bảy dự án cầu vượt sông trước APEC không chỉ nhằm phục vụ một hội nghị, mà là bước nhảy về hạ tầng giao thông Hà Nội: mở rộng kết nối hai bờ sông Hồng, phân bổ lại dòng xe, giảm áp lực cho các cầu hiện hữu và tạo dư địa phát triển đô thị hai bên bờ. Khi cầu Tứ Liên, Ngọc Hồi, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, Vân Phúc, Hồng Hà, Mễ Sở đồng loạt thông xe kỹ thuật, mạng lưới cầu sông Hồng APEC 2027 sẽ trở thành trục xương sống mới cho giao thông trục Bắc – Nam và Đông – Tây của Thủ đô.
Nhưng chính vì ý nghĩa chiến lược đó, Hà Nội không có quyền thất bại về tiến độ thi công cầu. Đường găng tháng 7 thông xe kỹ thuật, tháng 10 hoàn thành toàn bộ là cam kết công khai. Bất kỳ sự chậm trễ nào cũng sẽ đặt dấu hỏi về năng lực quản lý dự án hạ tầng. Trong bối cảnh đó, việc một hội thảo về giải pháp pháp lý phòng, chống buôn lậu thuốc lá được tổ chức tại Tây Ninh, nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý trước các diễn biến phức tạp, cho thấy áp lực cải cách thể chế không chỉ nằm ở hạ tầng cứng mà cả hạ tầng pháp lý. Cả hai đều là phép thử cho khả năng thực thi chính sách. Kết luận hợp lý nhất lúc này: nếu Hà Nội giữ được nhịp tiến độ bảy cây cầu sông Hồng, APEC sẽ là dịp “trình làng” một diện mạo hạ tầng mới, chứ không chỉ là một sự kiện ngoại giao.
