Cà Mau không chấp nhận là “vùng tận cùng” của bản đồ kinh tế
Hạ tầng giao thông Cà Mau là tập hợp các dự án cao tốc, đường vành đai, cảng biển nước sâu và sân bay đang được xây dựng đồng bộ, với mục tiêu phá thế vùng đất tận cùng hệ thống quốc lộ để biến Cà Mau từ điểm cuối thành điểm đầu của chuỗi logistics hướng biển, kết nối chặt chẽ Đồng bằng sông Cửu Long với các tuyến vận tải quốc tế và khu vực Đông Nam Á. Trong nhiều thập niên, vị trí cực nam với ba mặt giáp biển vừa là lợi thế, vừa là rào cản; tỉnh có tiềm năng thủy sản, năng lượng, kinh tế biển nhưng nằm ở điểm cuối của hệ thống giao thông quốc gia khiến kết nối với các trung tâm kinh tế, cảng biển lớn bị hạn chế. Khi các kết nối mới định hình, câu chuyện phát triển kinh tế Cà Mau không còn là bài toán “xa xôi” mà trở thành bài kiểm tra về khả năng tận dụng cửa ngõ biển mới.
Cao tốc, sân bay, cảng Hòn Khoai: Từ trục cuối thành hành lang hướng biển
Điểm đột phá của hạ tầng giao thông Cà Mau là cách tỉnh dùng cao tốc và cảng biển để đảo ngược tư thế địa lý. Cao tốc Cần Thơ – Cà Mau đã tạo trục kết nối nhanh hơn với trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, trong khi dự án cao tốc Cà Mau – Cái Nước dài 42km cùng cao tốc Cái Nước – Đất Mũi kéo trục giao thông xuống tận cực nam. Theo Ban Quản lý dự án 166 Bộ Quốc phòng, đoạn cao tốc Cái Nước – Đất Mũi từ Km42 đến Km81+840 đang triển khai với tổng giá trị xây lắp 24.196 tỉ đồng, đi qua các xã Phú Mỹ, Nguyễn Việt Khái, Đất Mới và Đất Mũi. Quan trọng hơn cả là cảng Hòn Khoai: cảng tổng hợp nước sâu dự kiến tiếp nhận tàu tới 250.000 tấn, nếu được kết nối đồng bộ với các dự án cao tốc và mạng lưới giao thông trong vùng sẽ tạo thêm một cửa ngõ trực tiếp ra biển cho hàng hóa Cà Mau và Đồng bằng sông Cửu Long.
Tăng tốc thi công: Cà Mau chọn tiến độ làm thước đo cam kết
Điểm đáng chú ý trong các dự án cao tốc Cà Mau và nâng cấp sân bay là cách tỉnh coi tiến độ thi công như tín hiệu gửi tới nhà đầu tư. Tại dự án nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không Cà Mau, hơn 400 công nhân và kỹ sư cùng khoảng 200 thiết bị cơ giới vẫn làm việc xuyên kỳ nghỉ trong tinh thần “3 ca, 4 kíp” để đẩy nhanh tiến độ; gói thầu xây nhà ga hành khách đạt 85% khối lượng, đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ đạt 65%. Trên các tuyến cao tốc và đường tỉnh như Cà Mau – Cái Nước, Ninh Quới – Ngan Dừa (ĐT978) hay Vĩnh Lợi – Châu Thới, mặt bằng được giải phóng gần như hoàn toàn, tạo điều kiện để nhà thầu tập trung nhân lực, thiết bị, quyết tâm hoàn thành vào năm 2026 sau khi tỉnh điều chỉnh thời gian thực hiện dự án từ giai đoạn 2019–2025 sang 2019–2026. Đây là thông điệp rõ ràng: Cà Mau không mời gọi đầu tư bằng lời hứa, mà bằng những công trường vận hành cả ngày lẫn nghỉ lễ.
Hạ tầng mở đường cho dòng vốn: Cà Mau đặt cược vào vai trò cực tăng trưởng
Tốc độ triển khai hạ tầng đã bắt đầu chuyển hóa thành sức hút đầu tư. Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Cà Mau năm 2026, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhận định Cà Mau hội tụ nhiều điều kiện để trở thành một cực tăng trưởng mới của Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước. Ngay tại sự kiện này, tỉnh trao 19 quyết định, giấy chứng nhận và cam kết đầu tư với tổng vốn hơn 40.000 tỉ đồng. Điều đó cho thấy các tập đoàn, khu công nghiệp đã nhìn thấy cơ hội phát triển kinh tế Cà Mau khi hạ tầng giao thông được mở rộng. Tuy nhiên, chính lãnh đạo tỉnh cũng thẳng thắn thừa nhận tiềm năng không tự trở thành giá trị, hạ tầng chỉ là điều kiện cần; các tuyến đường và cảng biển chỉ thực sự tạo sức bật khi kéo theo dòng hàng, dòng vốn, cơ sở sản xuất và dịch vụ, cùng môi trường đầu tư đủ sức giữ chân doanh nghiệp có công nghệ và tầm nhìn dài hạn.
Từ cực nam Mekong Delta đến trung tâm logistics Đông Nam Á?
Các dự án hạ tầng giao thông Cà Mau không chỉ là nỗ lực của một tỉnh mà nằm trong bức tranh hội nhập kinh tế rộng hơn. Cao tốc Cần Thơ – Cà Mau tạo chuỗi kết nối thông suốt giữa cực nam và trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, trong khi cảng Hòn Khoai cùng mạng lưới đường bộ – hàng không – hàng hải hoàn chỉnh mở ra khả năng hình thành hành lang kinh tế hướng biển. Nếu các cam kết đầu tư được chuyển thành dự án thực tế, Cà Mau có thể thoát khỏi định vị “điểm cuối” của vận tải đường bộ để trở thành “điểm đầu” của chuỗi logistics nối Mekong Delta với các tuyến hàng hải quốc tế. Câu hỏi còn lại không nằm ở hạ tầng giao thông, vốn đang được tăng tốc, mà ở khả năng quản trị không gian kinh tế mới: Cà Mau có dám chọn vai trò cửa ngõ Đông Nam Á, với yêu cầu cao về dịch vụ logistics, chất lượng nguồn nhân lực và thể chế thuận lợi, hay chỉ dừng lại ở mục tiêu là một cực tăng trưởng trong nước.
