Mục tiêu trung tâm kinh tế biển và ý nghĩa tăng trưởng GRDP
Chiến lược đưa Quảng Ngãi trở thành trung tâm kinh tế biển quốc gia là định hướng phát triển tổng thể dựa trên ba trụ cột: khai thác kinh tế biển, phát triển năng lượng tái tạo và mở rộng du lịch nghỉ dưỡng, nhằm tạo đột phá tăng trưởng GRDP, mở rộng quy mô kinh tế và nâng tầm vị thế vùng ven biển miền Trung trên bản đồ kinh tế quốc gia. Kinh tế biển Quảng Ngãi không còn là câu chuyện khai thác đơn lẻ từng dự án, mà đang được nhìn như không gian phát triển mới cho cả tỉnh và khu vực. Năm 2025, GRDP của tỉnh dự kiến đạt 92.348 tỷ đồng, tăng 10,02% so với 2024, đứng thứ 6/34 địa phương về tốc độ tăng trưởng và nằm trong nhóm ít ỏi đạt tăng trưởng hai con số. Đây là điểm tựa quan trọng để tỉnh nuôi tham vọng bước lên nhóm trung tâm kinh tế quốc gia trong giai đoạn tiếp theo.
Làm việc với Bộ Tài chính: tháo điểm nghẽn hạ tầng để giữ đà tăng trưởng
Tham vọng nào cũng có điều kiện kèm theo, và với Quảng Ngãi đó là bài toán hạ tầng. Ngày 27/8, đoàn công tác Bộ Tài chính do Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn dẫn đầu đã làm việc với UBND tỉnh Quảng Ngãi để cùng mổ xẻ những điểm nghẽn lớn nhất về hạ tầng, giải ngân đầu tư công và các dự án tồn đọng. Việc giải ngân mới đạt 34,9% kế hoạch vốn Thủ tướng giao tính đến 20/8 và mục tiêu hoàn thành 100% cuối năm cho thấy khoảng cách giữa quyết tâm và thực tế vẫn còn đáng kể. Cùng với đó, tỉnh phải xử lý 111 dự án tồn đọng theo cơ chế đặc thù và thẩm quyền địa phương, đặt ra yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa trung ương và tỉnh để không làm lỡ nhịp tăng trưởng đang lên. "Từ nay tới cuối năm, tỉnh sẽ tập trung chỉ đạo quyết liệt để phấn đấu giải ngân 100% số vốn được giao" là cam kết cho thấy sức ép tự tạo cần được theo dõi bằng kết quả cụ thể, chứ không chỉ dừng ở khẩu hiệu.
Ba trụ cột: kinh tế biển, năng lượng tái tạo và du lịch nghỉ dưỡng
Điểm tích cực trong cách tiếp cận hiện nay là Quảng Ngãi không tìm tăng trưởng GRDP bằng bất kỳ giá nào, mà chọn ba trụ cột có tính dài hạn: kinh tế biển Quảng Ngãi, năng lượng tái tạo Quảng Ngãi và du lịch nghỉ dưỡng Quảng Ngãi. Kinh tế biển, điện gió, nuôi trồng thủy sản vừa tạo giá trị kinh tế, vừa góp phần giữ chủ quyền biển đảo, giúp mục tiêu trung tâm kinh tế quốc gia có thêm chiều sâu chiến lược chứ không thuần túy là con số. Về năng lượng tái tạo, Bộ trưởng Tài chính bày tỏ sự thống nhất với định hướng điện gió khu vực Kon Tum, gợi mở dư địa liên kết vùng nếu Quảng Ngãi triển khai sớm và bài bản. Với du lịch nghỉ dưỡng, đảo Lý Sơn được xác định là không gian phát triển trọng điểm, nhưng yêu cầu gắn tăng trưởng với bảo vệ môi trường, phát triển du lịch sinh thái, tôn vinh giá trị lịch sử, xây dựng điểm đến khơi dậy lòng tự hào và ý thức giữ biển đảo cho các thế hệ. Đây là lựa chọn đúng nhưng sẽ đòi hỏi kỷ luật quy hoạch rất cao để tránh lặp lại mô hình phát triển nóng từng diễn ra ở nhiều địa phương ven biển khác.
Thách thức hạ tầng và điều kiện để Quảng Ngãi bứt phá
Câu hỏi lớn là: với cơ sở hạ tầng hiện tại, Quảng Ngãi có đủ sức nâng cấp mình thành trung tâm kinh tế biển năng động như kỳ vọng không? Ngay trong buổi làm việc, Bộ trưởng Tài chính đã đánh giá các công trình quốc lộ, tuyến đường ven biển mà tỉnh đề xuất là cần thiết, yêu cầu phối hợp chặt với Bộ Xây dựng để sớm triển khai, mở rộng không gian phát triển cho địa phương và cả khu vực. Điều này thừa nhận một thực tế: nếu hạ tầng giao thông, đặc biệt là các trục kết nối khu kinh tế Dung Quất và các điểm du lịch biển – đảo, không được nâng cấp kịp thời, ba trụ cột chiến lược sẽ khó tạo thành một hệ sinh thái phát triển liền mạch. Bài toán ngân sách càng khiến nhu cầu phối hợp trung ương – địa phương trở nên sống còn, khi các dự án đường ven biển phải được rà soát kỹ và cân đối nguồn lực trước khi trình Chính phủ phân bổ vốn. Tỉnh chỉ có thể biến lợi thế thành tăng trưởng bền vững nếu kỷ luật giải ngân đi cùng chất lượng dự án và tầm nhìn đồng bộ hạ tầng – không gian – ngành kinh tế.
Kết luận: Cửa đã mở, nhưng Quảng Ngãi phải tự bước qua
Nhìn tổng thể, tăng trưởng GRDP 2025 ấn tượng, nguồn thu ngân sách vượt dự toán nhiều năm liên tiếp và sự quan tâm của Bộ Tài chính cho thấy cánh cửa trở thành trung tâm kinh tế biển quốc gia của Quảng Ngãi đang mở rộng. Tuy nhiên, cơ hội không tự chuyển hóa thành vị thế. Tỉnh sẽ phải chứng minh năng lực thực thi chiến lược ba trụ cột, đảm bảo kinh tế biển Quảng Ngãi phát triển nhưng không đánh đổi môi trường, năng lượng tái tạo Quảng Ngãi đi vào thực chất thay vì dừng ở quy hoạch, và du lịch nghỉ dưỡng Quảng Ngãi thật sự tạo ra sản phẩm đủ khác biệt để cạnh tranh trong khu vực. Nếu giải được đồng thời bài toán hạ tầng, giải ngân và chất lượng dự án, Quảng Ngãi có cơ sở để tiến gần hơn mục tiêu trung tâm kinh tế quốc gia; còn nếu không, những con số tăng trưởng hiện tại sẽ chỉ là thành tích ngắn hạn, khó tạo nền tảng cho một giai đoạn phát triển mới mà tỉnh đang kỳ vọng.
