Đổi mới phải bắt đầu từ giảng đường sư phạm
Học thông qua chơi là cách tổ chức học tập để người học tương tác, trải nghiệm, khám phá và giải quyết vấn đề trong một môi trường vui vẻ, có ý nghĩa, thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức một chiều. Đưa cách tiếp cận ấy vào đào tạo giáo viên không phải thêm vài trò chơi cho lớp học thêm vui; đó là thay đổi cách giáo viên tương lai hiểu về việc học và vai trò của mình. Chương trình Giáo dục Phổ thông công bố năm 2018 đặt ra yêu cầu đổi mới với ngành sư phạm. Kinh nghiệm triển khai ở tiểu học cũng cho thấy giáo viên cần thời gian bồi dưỡng, thực hành thường xuyên, nên việc chuẩn bị từ giảng đường là bước đi hợp lý. Trong giai đoạn 2025–2028, VVOB tại Việt Nam phối hợp với các đối tác triển khai dự án PlayHi để đưa phương pháp này vào các trường đại học. Dự án được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt vào đầu năm 2026.
Trong tháng 8 và tháng 9/2026, Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên và Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh cùng VVOB tổ chức hai sự kiện ra mắt, công bố việc tích hợp học thông qua chơi vào chương trình cử nhân sư phạm. Đây là lần đầu hướng tiếp cận này được đưa vào các chương trình cử nhân sư phạm thông qua PlayHi. Quy mô ban đầu là hàng ngàn sinh viên sư phạm tiểu học tại hai trường. Tầm nhìn ấy đáng chú ý vì nó đặt đổi mới ở nơi đào tạo người đứng lớp, thay vì trông đợi mỗi giáo viên tự xoay xở sau khi đã đi dạy.
Tự chủ và sáng tạo phải được thực hành
Mục tiêu của dự án PlayHi là góp phần đào tạo thế hệ giáo viên tương lai có khả năng tăng cường tính tự chủ, sáng tạo và thúc đẩy thay đổi giáo dục theo hướng tích cực. Muốn vậy, sinh viên không thể chỉ học định nghĩa về phương pháp rồi ghi nhớ để thi. PlayHi bồi dưỡng giảng viên Khoa Giáo dục Tiểu học về chuyên môn, kỹ năng điều phối và tổ chức lớp theo hướng học thông qua chơi; đồng thời phối hợp xây dựng tài liệu giảng dạy. Nội dung vừa có học phần lý thuyết riêng, vừa được lồng ghép trong nhiều môn, để sinh viên gặp phương pháp trong nhiều tình huống chứ không chỉ trong một tiết học minh họa.
Trong lớp, giảng viên tạo điều kiện để sinh viên tự tìm kiến thức, làm việc nhóm, chia nhiệm vụ, khám phá chủ đề, trao đổi, phản biện và cùng thống nhất câu trả lời cũng như cách thực hiện. Giảng viên vẫn giữ mục tiêu bài học và điều phối nhịp lớp; trao quyền chủ động không đồng nghĩa với bỏ mặc người học. Sự cân bằng đó là phần cốt lõi của giáo dục sáng tạo: giáo viên thiết kế điều kiện để người học suy nghĩ và lựa chọn, rồi hỗ trợ họ đi đến mục tiêu. Khi sinh viên trải nghiệm cách dạy này ngay trên giảng đường, họ có cơ hội hiểu phương pháp bằng thực hành và hình dung cách vận dụng linh hoạt khi đứng lớp.
Từ trải nghiệm của sinh viên đến lớp học của học sinh
Đổi mới đào tạo chỉ có ý nghĩa khi nó làm thay đổi trải nghiệm học tập của học sinh. Với học thông qua chơi, các em được tương tác, khám phá và giải quyết vấn đề trong môi trường có ý nghĩa; thay vì chờ giáo viên đưa sẵn mọi câu trả lời, học sinh có cơ hội tham gia tích cực vào quá trình tìm hiểu. Điều đó đòi hỏi giáo viên biết tạo nhiệm vụ phù hợp, lắng nghe cách nghĩ của trẻ và dẫn dắt mà không chiếm hết quyền chủ động. Bởi vậy, kết nối giữa đại học và trường tiểu học thực hành là điểm thiết yếu của PlayHi. Giáo viên thành thạo phương pháp được bồi dưỡng để hướng dẫn thực tập, đồng thời giúp sinh viên phản tư và cải thiện tiết dạy. Khoảng nối này đưa lý thuyết ra khỏi giảng đường và cho sinh viên cơ hội kiểm nghiệm cách tổ chức lớp học.
Tháng 4/2026, giảng viên hai trường tham gia chuyến học hỏi tại Trường Đại học Khoa học Ứng dụng NHL Stenden ở Hà Lan, tìm hiểu việc tích hợp học thông qua chơi ở nhiều cấp học, bối cảnh và quy mô. Chuyến đi bổ sung trải nghiệm trực tiếp cho những người sẽ hướng dẫn sinh viên tại Việt Nam; giá trị không nằm ở việc sao chép một mô hình nước ngoài, mà ở khả năng chọn lọc và vận dụng vào thực tế trong nước.
Thước đo cuối cùng là sự chuyển mình trong lớp học
PlayHi đặt ra một hướng đi có sức lan tỏa, nhưng thách thức là biến phương pháp thành năng lực bền vững trong đào tạo giáo viên, thay vì dừng ở hoạt động thí điểm. Dự án kỳ vọng học thông qua chơi được phổ biến toàn diện tại tám trường đại học sư phạm lớn nhất cả nước. Đó là tham vọng đáng theo đuổi, song mức độ thành công cần được đánh giá qua những gì sinh viên thực hành được, cách giảng viên hỗ trợ họ và trải nghiệm thật của học sinh khi những giáo viên ấy vào nghề.
Cốt lõi của đổi mới không phải là biến mọi bài học thành trò chơi, mà là giúp giáo viên thiết kế hoạt động có mục tiêu, để học sinh được suy nghĩ, lựa chọn, hợp tác và khám phá. Nếu làm được điều đó, đào tạo giáo viên sẽ không chỉ truyền đạt một phương pháp mới mà còn nuôi dưỡng lớp học nơi tính tự chủ và sáng tạo có đất phát triển. Thành công sau cùng của dự án PlayHi vì thế không nằm trên giảng đường đại học, mà ở sự chuyển mình trong những lớp học phổ thông.
