Hồ Chí Minh kết nối vùng: từ thỏa thuận hợp tác đến không gian tăng trưởng chiến lược
“Hồ Chí Minh kết nối vùng” là chiến lược trong đó Thành phố Hồ Chí Minh dùng sức mạnh thị trường, tài chính, công nghệ và dịch vụ để kết nối với các tỉnh phía Bắc và Bắc Trung Bộ, cùng kiến tạo chuỗi giá trị liên vùng về kinh tế, du lịch và thương mại, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng không gian phát triển và tạo lợi ích thực chất cho địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng. Trong bối cảnh du lịch bước vào giai đoạn tăng trưởng theo chiều sâu, liên kết vùng chỉ có ý nghĩa khi biến cơ chế phối hợp thành một không gian tăng trưởng chiến lược, được đo bằng sản phẩm có sức cạnh tranh, dòng khách và doanh thu cụ thể. Vai trò đầu tàu vì thế không còn là khẩu hiệu; đó là cam kết chính trị và kinh tế của Thành phố Hồ Chí Minh trong hợp tác phát triển khu vực với 8 tỉnh phía Bắc và Bắc Trung Bộ.
Thành phố Hồ Chí Minh tự định vị là đầu tàu kinh tế và cực liên kết vùng
Thành phố Hồ Chí Minh đang chủ động định vị mình là đầu tàu trong hợp tác phát triển khu vực, không chỉ bằng quy mô kinh tế mà bằng khả năng tạo động lực lan tỏa. Chuyên gia cho rằng thành phố có quy mô GRDP gần 3 triệu tỷ đồng năm 2025, song vai trò đầu tàu phải thể hiện ở năng lực mở rộng không gian phát triển cho các địa phương khác. Thành phố có thị trường, cửa ngõ quốc tế, năng lực kết nối và phân phối nguồn khách; các tỉnh phía Bắc và Bắc Trung Bộ lại sở hữu tài nguyên, hạ tầng, sản xuất, logistics và nguồn nhân lực. Khi những lợi thế này được tổ chức thành các chuỗi giá trị liên vùng cụ thể, lợi thế riêng của từng địa phương sẽ được chuyển hóa thành sức cạnh tranh chung – đây là tư duy liên kết kinh tế vùng mà Thành phố Hồ Chí Minh đang theo đuổi thay vì chỉ làm xúc tiến theo sự kiện.
Nghệ An: điểm tựa chiến lược trong chuỗi du lịch và thương mại liên vùng
Không phải ngẫu nhiên hội nghị tổng kết hợp tác kinh tế – xã hội giữa Thành phố Hồ Chí Minh và 8 tỉnh phía Bắc, Bắc Trung Bộ lại được tổ chức tại Nghệ An. Nghệ An được nhìn nhận là địa phương có vị thế và dư địa phát triển rất lớn trong không gian liên kết với Thành phố Hồ Chí Minh, vừa là quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, vừa sở hữu hệ sinh thái tài nguyên tự nhiên, văn hóa, lịch sử, du lịch phong phú và vị trí kết nối chiến lược. GRDP của tỉnh tăng 8,44% năm 2025; 8 tháng đầu năm 2026, thu ngân sách đạt 23.364 tỷ đồng, bằng 100,1% dự toán – những con số cho thấy năng lực thu hút dòng vốn và chuyển dịch cơ cấu kinh tế tích cực. Tuy nhiên, các lãnh đạo thừa nhận kết quả vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, đòi hỏi tiếp tục cải cách môi trường đầu tư, hạ tầng logistics và nguồn nhân lực.
Từ hợp tác hoạt động đến kiến tạo giá trị: thay đổi cách làm liên kết vùng
Điểm quan trọng nhất trong giai đoạn hợp tác mới là chuyển từ “hợp tác hoạt động” sang “hợp tác kiến tạo giá trị”. Lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh hai địa phương như Nghệ An và thành phố không chỉ cùng tổ chức sự kiện, mà phải cùng khởi tạo sản phẩm mới, thị trường mới và chuỗi giá trị mới dựa trên thế mạnh bổ trợ. Thực tiễn nhiều năm liên kết du lịch đã cho thấy, liên kết chỉ tạo ra giá trị khi hình thành được sản phẩm có sức cạnh tranh, tạo dòng khách, doanh thu và lợi ích thiết thực cho cộng đồng. Do đó, chương trình hợp tác kinh tế – xã hội với 8 tỉnh cần phát huy lợi thế từng địa phương, chia sẻ nguồn lực và hướng đến các dự án liên vùng cụ thể, thay vì dàn trải. Đây là bước trưởng thành trong tư duy liên kết kinh tế vùng, tiệm cận chuẩn liên kết kinh tế Đông Nam Á mà không cần sao chép máy móc.
Chuỗi giá trị liên vùng và tác động đến người dân, doanh nghiệp
Điều người dân và doanh nghiệp quan tâm nhất là liên kết vùng sẽ mang lại điều gì cụ thể. Câu trả lời nằm ở chuỗi giá trị liên vùng: sản phẩm du lịch liên tuyến, nông sản và hàng hóa địa phương được đưa vào hệ thống phân phối, thương mại điện tử và mạng lưới xuất khẩu từ Thành phố Hồ Chí Minh. Theo ý kiến tại chương trình, hỗ trợ các sản phẩm đặc trưng của thành phố Huế và các địa phương trong vùng tiếp cận hệ thống phân phối và tìm kiếm đối tác tại Thành phố Hồ Chí Minh sẽ giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường tiêu thụ. Với du khách, việc gắn kết thế mạnh doanh nghiệp lữ hành, hàng không, truyền thông của Thành phố Hồ Chí Minh với tài nguyên và bản sắc văn hóa của các tỉnh như Nghệ An sẽ tạo ra trải nghiệm đa chiều, độc đáo, đồng thời thúc đẩy kinh tế địa phương. Khi đó, hợp tác phát triển khu vực không còn là khẩu hiệu mà trở thành lợi ích nhìn thấy trong đời sống thường ngày.
