Từ mục tiêu tăng trưởng GRDP 11% đến bài toán 5 triệu tỷ đồng
Bài toán vốn tài chính Hà Nội giai đoạn 2026-2030 là yêu cầu huy động và phân bổ khoảng 5 triệu tỷ đồng đầu tư toàn xã hội để đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 11% trở lên, đồng thời chuyển các dòng vốn này thành dự án cụ thể, năng lực sản xuất và giá trị gia tăng thực tế trên địa bàn.
Trọng tâm câu chuyện không chỉ là con số 5 triệu tỷ đồng, mà là cách Hà Nội tổ chức hệ sinh thái vốn tài chính dài hạn cho một chu kỳ phát triển mới. Thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 và bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 11% trở lên, nhưng ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng được một phần. Đến 31/8, tổng thu ngân sách đạt 529.377 tỷ đồng và chi 143.841 tỷ đồng, cho thấy dư địa ngân sách có giới hạn. Vì vậy, nếu không thay đổi tư duy từ “xin – cho vốn” sang “thiết kế cấu trúc vốn”, mục tiêu tăng trưởng sẽ bị treo trên những con số đẹp mà thiếu nền tảng tài chính thực chất.
Cam kết 63.000 tỷ đồng của 13 ngân hàng: tín hiệu tích cực nhưng chưa đủ lực
Cam kết ngân hàng hiện là điểm nhấn nổi bật trong bức tranh vốn tài chính Hà Nội: đến 30/6, 13 tổ chức tín dụng đã tiếp cận và tham gia tài trợ 29 chương trình, dự án lớn với tổng số tiền cam kết cấp tín dụng trên 63.000 tỷ đồng, nhưng dư nợ mới đạt gần 15.000 tỷ đồng và hơn 65% là vốn trung, dài hạn.
Con số này đáng khích lệ nhưng cho thấy khoảng cách lớn giữa cam kết và giải ngân. Tốc độ huy động vốn chỉ tăng 10,78% trong khi dư nợ tín dụng tăng 13,05%, tạo áp lực lên chi phí và cân đối nguồn vốn ngân hàng. Đáng chú ý, nhu cầu vốn cho các chương trình, dự án quan trọng được dự báo tăng mạnh và bước vào cao điểm giải ngân trong giai đoạn 2027-2029. Nếu chỉ trông chờ vào tài trợ dự án lớn từ ngân hàng, hệ thống tài chính Thủ đô sẽ phải gánh rủi ro kỳ hạn khi dùng vốn huy động ngắn hạn cho các dự án có thời gian thu hồi dài. Đây là điểm nghẽn phải nhìn thẳng.
Chiến lược nguồn lực tài chính dài hạn: ngân sách dẫn dắt, vốn thị trường chịu trách nhiệm
Hà Nội đã thẳng thắn thừa nhận ngân sách nhà nước chỉ có thể đáp ứng một phần nhu cầu vốn, trong khi tổng nhu cầu đầu tư công trung hạn đã tăng từ khoảng 1,881 triệu tỷ đồng lên 2,8 triệu tỷ đồng sau khi cập nhật danh mục dự án và kế hoạch phát triển khoảng 362 km đường sắt đô thị.
Chiến lược hợp lý là để ngân sách đóng vai trò “vốn mồi” và định hướng, còn vốn tín dụng, trái phiếu, PPP, ODA, FDI, đất đai, tài sản công và các công cụ tài chính xanh chịu trách nhiệm mở rộng quy mô. Thành phố dự kiến huy động khoảng 128.000 tỷ đồng trong cơ cấu vốn, chủ yếu từ trong nước, đồng thời điều hành tổng thể các nguồn lực tài chính gắn với mục tiêu tăng trưởng, phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công và đa dạng hóa nguồn vốn trung, dài hạn. Nói cách khác, Hà Nội đang cố chuyển từ mô hình “đầu tư bằng tiền ngân sách” sang “quản trị danh mục nguồn lực tài chính”, nơi mỗi đồng vốn đều được quy hoạch theo mục tiêu tăng trưởng GRDP 11%.
Từ hội nghị khơi thông vốn đến yêu cầu kỷ luật dự án và cải cách thủ tục
Hội nghị về giải pháp khơi thông nguồn lực tài chính – ngân hàng phục vụ tăng trưởng kinh tế Thủ đô được UBND Hà Nội phối hợp với Ngân hàng Nhà nước tổ chức ngày 12/9 chính là bước khởi động cho chiến lược này. Tại đây, lãnh đạo tài chính và ngân hàng đã đặt ra yêu cầu cụ thể: mọi nguồn vốn phải sớm chuyển thành dự án, năng lực sản xuất, việc làm và giá trị gia tăng thực tế.
Thực tế, dư nợ tín dụng cho các dự án lớn còn khiêm tốn không chỉ vì hạn chế nguồn vốn ngân hàng, mà còn do hồ sơ pháp lý, quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng và nghĩa vụ tài chính kéo dài, khiến ngân hàng không thể giải ngân dù đã có cam kết. Thành phố dự kiến rà soát lại khả năng cân đối ngân sách, tăng thu, tiết kiệm chi, nguồn thu từ đất và các nguồn vay hợp pháp; đồng thời xác định thứ tự ưu tiên, tránh bố trí vốn dàn trải, điều chuyển vốn khỏi dự án chậm sang dự án có khả năng hấp thụ tốt. Cải cách thủ tục và kỷ luật dự án vì thế phải được coi là điều kiện tiên quyết để biến 5 triệu tỷ đồng thành năng lực tăng trưởng thực.
Đa dạng hóa vốn ngoài ngân hàng: điều kiện để mục tiêu tăng trưởng GRDP 11% không chỉ nằm trên giấy
Thông điệp quan trọng nhất từ phía cơ quan tiền tệ là: các dự án lớn không thể chỉ trông chờ vốn ngân hàng, nguồn lực tài chính dài hạn phải được đa dạng hóa thông qua trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu dự án, trái phiếu công trình, trái phiếu đô thị, trái phiếu xanh, vốn ODA, các khoản vay ưu đãi và mô hình đối tác công tư.
Về phía thành phố, danh mục dự án, nhu cầu vốn, tình trạng pháp lý và đầu mối xử lý sẽ được công khai để các ngân hàng chủ động thẩm định, đồng thời phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và tổ chức tín dụng để hướng dòng vốn vào các động lực tăng trưởng thực chất và tháo gỡ các điểm nghẽn khiến nguồn lực bị tồn đọng. Nếu Hà Nội làm tốt ba việc: thiết kế cấu trúc vốn đa nguồn, siết kỷ luật giải ngân và coi dữ liệu dự án là tài sản chung giữa chính quyền – ngân hàng – doanh nghiệp, thì cam kết 63.000 tỷ đồng hôm nay mới có cơ hội trở thành nền tảng để đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP 11% một cách bền vững.
