Đà Nẵng dùng “chìa khóa” thủ tục đất đai để mở lại Điện Bàn Đông
Động thái gỡ vướng thủ tục đất đai cho ba dự án đô thị Đà Nẵng tại phường Điện Bàn Đông là bước đi cho thấy chính quyền đang ưu tiên xử lý các dự án tồn đọng, thay vì để lãng phí đất đai, vốn đầu tư và cơ hội phát triển đô thị vệ tinh Điện Nam - Điện Ngọc kéo dài thêm nhiều năm nữa.
Theo các quyết định mới, UBND TP Đà Nẵng cho phép tiếp tục giao đất, cho thuê đất đối với Khu đô thị An Nam, Khu đô thị Lam và Khu nhà ở cho người thu nhập thấp tại phường Điện Bàn Đông. Đây đều là những khu dân cư mới từng bị đình trệ nhiều năm do vướng pháp lý trong giai đoạn thuộc Quảng Nam cũ. Về bản chất, thành phố đang chấp nhận mở lại quy trình thủ tục đất đai cho các nhà đầu tư, nhưng đi kèm điều kiện phải hoàn tất các nghĩa vụ tài chính, đầu tư, môi trường và kết luận thanh tra liên quan. Đây không chỉ là một hành động kỹ thuật, mà là thông điệp chính trị: dự án nào đáp ứng chuẩn pháp lý thì sẽ được “gỡ khoá”, chứ không bị treo vô thời hạn.
Ba dự án, hơn 58ha đất đô thị được tháo nút thắt
Cụ thể, Khu đô thị An Nam do Công ty TNHH Địa ốc Hà An làm nhà đầu tư, có tổng diện tích khoảng 194.335–195.000m², được giao chủ đầu tư từ năm 2016 tại Đô thị mới Điện Nam - Điện Ngọc, đã được điều chỉnh chủ trương đầu tư và quy hoạch chi tiết 1/500. Khu đô thị Lam do Công ty TNHH Bất động sản Khởi Nguyên triển khai, với diện tích khoảng 193.627m² tại phường Điện Bàn Đông. Cả hai dự án này nay được cho phép tiếp tục thực hiện thủ tục giao đất, cho thuê đất đối với toàn bộ diện tích.
Bên cạnh đó, Khu nhà ở cho người thu nhập thấp (từng mang tên thương mại The Dien Nam Village) do Công ty TNHH Bất động sản Châu Âu đầu tư, có tổng diện tích 73.876m²; phần diện tích khoảng 1.499,5m² được cho phép tiếp tục làm thủ tục giao đất, cho thuê đất. Một phát biểu đáng chú ý là: “Ba dự án có tổng quy mô hơn 46ha, trong đó gần 39ha thuộc diện được tiếp tục xử lý thủ tục giao đất, cho thuê đất trong các quyết định vừa ban hành”. Nhìn ở góc độ chính sách, đây là phép thử đầu tiên cho cơ chế đặc thù: xử lý có chọn lọc, không giải phóng ồ ạt, nhưng đủ để tạo tín hiệu tích cực cho thị trường dự án đô thị Đà Nẵng bị kẹt nhiều năm.
Cơ chế đặc thù: Vì sao gỡ được và vì sao không phải dự án nào cũng được gỡ?
Điểm đáng chú ý là cả ba dự án đều được rà soát theo Nghị quyết 170/2024/QH15, Nghị quyết 29/2026/QH16 và Nghị định 147/2026/NĐ-CP về xử lý vi phạm pháp luật đất đai, tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài. UBND Đà Nẵng xác định các dự án này đáp ứng đầy đủ điều kiện theo Nghị định 147/2026/NĐ-CP nên đủ cơ sở để cho phép tiếp tục thực hiện thủ tục giao đất, cho thuê đất. Nói cách khác, không phải mọi dự án “mắc kẹt” đều được mở lối, mà phải chứng minh được sự phù hợp về pháp lý, quy hoạch và nghĩa vụ với Nhà nước.
Tuy vậy, thành phố nhấn mạnh rất rõ rằng việc cho phép tiếp tục giao đất, cho thuê đất không thay thế quyết định giao đất, cho thuê đất chính thức và không đồng nghĩa dự án đã hoàn tất pháp lý. Nhà đầu tư vẫn phải tiếp tục hoàn thiện thủ tục về đất đai, đầu tư, xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính. Cách tiếp cận này thể hiện quan điểm “pháp lý gỡ đến đâu, thủ tục phải rõ đến đó”: Nhà nước tháo chốt để dự án không chết yểu, nhưng thay đổi trật tự ưu tiên theo hướng đặt kỷ luật pháp luật lên trên lợi ích ngắn hạn của bất kỳ chủ đầu tư nào.
Điện Nam - Điện Ngọc: từ “điểm nóng” tồn đọng tới bệ phóng khu dân cư mới
Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, phường Điện Bàn Đông được hình thành từ các khu vực Điện Nam Đông, Điện Nam Trung, Điện Dương, Điện Ngọc và Điện Nam Bắc, trở thành cầu nối giữa đô thị Đà Nẵng và vùng Đông Nam Quảng Nam cũ. Khu vực Điện Nam - Điện Ngọc vốn được định hướng thành đô thị vệ tinh, tập trung nhiều dự án khu đô thị, thương mại dịch vụ và nhà ở xã hội, nhưng lại bị “kẹt cứng” bởi hàng loạt vướng mắc về pháp lý đất đai, thủ tục đầu tư, nghĩa vụ tài chính và điều chỉnh quy hoạch.
Việc gỡ vướng ba dự án tại Điện Bàn Đông cho thấy khu vực từng là “ổ” dự án đình trệ đang dần được khơi thông. Khi các thủ tục đất đai được bật đèn xanh, nhà đầu tư mới có cơ sở tiếp tục hoàn thiện hồ sơ đầu tư, xây dựng, môi trường, từ đó nối lại hoạt động thi công và dòng vốn. Nếu quá trình rà soát những dự án còn lại như Hera Complex Riverside, 7B mở rộng, Bách Đạt… được xử lý đồng bộ, Điện Nam - Điện Ngọc có thể chuyển từ hình ảnh “dự án treo” sang một không gian khu dân cư mới được kiểm soát tốt hơn về pháp lý, hạ tầng và tiến độ.
Ý nghĩa dài hạn: mở khóa nguồn lực đất đai nhưng không nới lỏng kỷ luật
Tác động quan trọng nhất của quyết định lần này là khơi thông nguồn lực đất đai đã bị “đóng băng” nhiều năm, giúp ba dự án đô thị Đà Nẵng tại Điện Bàn Đông có cơ hội trở lại quỹ đạo triển khai. Việc tiếp tục cho phép giao đất, cho thuê đất là “nấc thang” đầu tiên để các chủ đầu tư quay lại bàn đàm phán với cơ quan quản lý, hoàn tất các bước thủ tục còn thiếu thay vì để dự án trơ hạ tầng dang dở.
Tuy nhiên, quyết định này cũng gửi đi một thông điệp khác: không có chuyện “xóa bài làm lại”. UBND Đà Nẵng yêu cầu nhà đầu tư phải hoàn thành toàn bộ kiến nghị tại kết luận kiểm tra, thanh tra; triển khai dự án đúng nội dung chủ trương đầu tư và thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Điều này giúp cân bằng hai mục tiêu tưởng chừng mâu thuẫn: thúc đẩy phát triển khu dân cư mới ở Điện Bàn Đông, đồng thời siết chặt kỷ luật luật đất đai sau một giai đoạn dài dự án bị buông lỏng. Nếu giữ được kỷ luật này, mỗi dự án được gỡ vướng sẽ không chỉ là câu chuyện bất động sản, mà còn là bài học về cách sử dụng cơ chế đặc thù một cách có trách nhiệm.
