Golden Hills Đà Nẵng: từ dự án ‘ngủ đông’ đến biểu tượng chính sách mở khóa nguồn lực
Dự án Golden Hills Đà Nẵng là khu đô thị sinh thái đa chức năng quy mô khoảng 335 ha, vốn đầu tư điều chỉnh gần 15.500 tỷ đồng, nằm ở cửa ngõ Tây Bắc thành phố, được tái khởi động sau hơn một thập kỷ đình trệ nhờ các cơ chế đặc thù gỡ rối pháp lý cho dự án tồn đọng liên quan đến đất đai, quy hoạch và thủ tục đầu tư. Chính việc tái khởi động này, cùng lễ động thổ Trường Mầm non Khởi Nguyên vào chiều 3.10, đã biến Golden Hills từ một bãi đất treo thành câu chuyện tiêu biểu về cách phát triển đô thị Đà Nẵng gắn với cải cách thể chế. Điều đáng chú ý không phải là một lễ cắt băng nữa, mà là sự xuất hiện của Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc – tín hiệu cho thấy Trung ương muốn dùng các dự án lớn làm "phòng thí nghiệm" cho chính sách gỡ rối pháp lý dự án trên phạm vi cả nước. Từ Golden Hills, câu hỏi đặt ra là: chúng ta chỉ sửa hồ sơ hay thực sự chuyển hóa quyền sử dụng đất, nguồn vốn thành hạ tầng khu đô thị phục vụ người dân?
Vai trò của Chính phủ: gỡ thủ tục nhưng buộc dự án phải chuyển động
Không phải ngẫu nhiên khi một lễ tái khởi động dự án đô thị lại có mặt Phó Thủ tướng Thường trực. Sự hiện diện của ông Phạm Gia Túc cho thấy Golden Hills được nhìn như một mắt xích trong chiến lược quốc gia xử lý hơn 5.000 dự án đang gặp khó khăn, với tổng vốn đầu tư hơn 3,68 triệu tỷ đồng. Theo đánh giá của ông, kết quả không dừng ở việc gỡ xong cơ chế, thủ tục, mà phải là dự án thật sự triển khai, đưa đất đai và dòng tiền trở lại phục vụ phát triển. Nói cách khác, Chính phủ đang chuyển từ tư duy "giải quyết hồ sơ" sang đo hiệu quả bằng khối lượng bê tông, lớp hạ tầng và tiện ích người dân được hưởng. "Ngay cả khi hoàn tất thủ tục, nếu nhà đầu tư không đưa dự án vào vận hành sản xuất, kinh doanh thì chưa đáp ứng yêu cầu", Phó Thủ tướng nhấn mạnh. Đây là thông điệp mạnh: nhà nước hỗ trợ gỡ rối pháp lý dự án, nhưng không bảo kê cho sự trì hoãn hay chất lượng thấp. Cùng lúc, Đà Nẵng được nhắc phải hỗ trợ nhà đầu tư song song với bảo đảm kỷ cương, không để "chữa sai cũ" thành "tạo sai mới".
Golden Hills trong bức tranh phát triển đô thị Đà Nẵng và hạ tầng khu đô thị Tây Bắc
Golden Hills không chỉ là một dự án bất động sản lớn, mà nằm trong cấu trúc phát triển đô thị Đà Nẵng ở vùng Tây Bắc – khu vực gắn với cảng Liên Chiểu, khu phi thuế quan và Khu công nghệ cao. Theo quy hoạch phát triển mới, khu đô thị Golden Hills được định hình là khu sinh thái đa chức năng: nhà ở, thương mại, dịch vụ, giáo dục, y tế, công viên, các loại hạ tầng xã hội, tận dụng cảnh quan núi ôm vịnh làm nền tảng cho không gian sống chất lượng. Đặc biệt, Đà Nẵng đã điều chỉnh dự án, tăng tổng mức đầu tư từ gần 4.500 tỷ lên gần 15.500 tỷ đồng, bổ sung nhiều hạng mục hạ tầng khu đô thị và nhà ở nhằm thúc đẩy khu Tây Bắc thành cực tăng trưởng mới. Trong bối cảnh sản xuất, dịch vụ, logistics đang phát triển quanh cảng và khu công nghệ cao, khu này cần các không gian sống – làm việc – học tập chất lượng cho cư dân, chuyên gia và người lao động. Việc Golden Hills "thoát ngủ đông" cho thấy thành phố muốn khóa chặt mối liên kết giữa hạ tầng kinh tế và hạ tầng đô thị: không chấp nhận có khu công nghiệp hiện đại nhưng bao quanh vẫn là đất hoang hoặc khu dân cư chắp vá, thiếu trường học và dịch vụ.
Cơ chế đặc thù và bài học từ hành trình pháp lý của Golden Hills
Golden Hills – tiền thân là dự án Quan Nam – Thủy Tú/Quan Nam – Thanh Tú – từng nhiều lần thay đổi tên gọi, ranh giới, quy hoạch, thủ tục giao đất, khiến tiến độ kéo dài nhiều năm. Điểm ngoặt xảy ra khi UBND Đà Nẵng, ngày 2.7, quyết định tiếp tục giao và cho thuê đất cho dự án, sau khi rà soát và xác nhận Golden Hills đáp ứng điều kiện áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù xử lý dự án tồn đọng. Đây là bước pháp lý then chốt để các cơ quan và nhà đầu tư hoàn tất hồ sơ về đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường… – tức trực tiếp gỡ rối pháp lý dự án vốn là điểm nghẽn lớn nhất. Quan điểm của Chính phủ là xử lý tồn tại dựa trên quy định pháp luật, bảo đảm hài hòa lợi ích nhà nước – người dân – doanh nghiệp, hạn chế thất thoát, lãng phí nguồn lực. Trong cách làm của Đà Nẵng, có thể thấy một hướng tiếp cận: công khai danh mục 356 dự án, phân kỳ 4 giai đoạn để xử lý, sau đó lựa chọn những dự án đủ điều kiện áp dụng cơ chế đặc thù – trong đó Golden Hills là một trong 19 dự án được tiếp tục giao, cho thuê đất. Bài học ở đây là sự minh bạch danh mục, tiêu chí và quyết định là điều kiện tiên quyết để dư luận chấp nhận các cơ chế "đặc thù" vốn dễ gây tranh cãi.
Từ trường mầm non đầu tiên đến yêu cầu chuyển hóa nguồn lực thành giá trị sống
Trong giai đoạn mới, nhà đầu tư Trung Nam và đơn vị phát triển KITA Group tuyên bố sẽ tập trung hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, cảnh quan, hệ thống tiện ích theo quy hoạch, từng bước hình thành khu đô thị hoàn chỉnh ở Tây Bắc. Việc đồng thời khởi công Trường Mầm non Khởi Nguyên ngay trong ngày tái khởi động được xem là dấu hiệu tích cực: ưu tiên một hạ tầng xã hội cụ thể thay vì chỉ là bản vẽ nhà ở. Phó Thủ tướng nhấn mạnh phát triển đô thị phải gắn nhà ở với trường học, y tế, tiện ích và hạ tầng thiết yếu phục vụ đời sống cư dân; giá trị dự án phải được thể hiện bằng không gian sống chất lượng và dịch vụ cho người dân, không phải bằng các cuộc họp hay báo cáo. Theo kế hoạch, cùng với xây nhà, Golden Hills buộc phải ưu tiên hoàn thiện hạ tầng khu đô thị – từ kỹ thuật đến xã hội – và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, cam kết tiến độ. Nếu làm được, đây sẽ là minh chứng cho cách tái khởi động dự án không chỉ phục hồi dòng tiền mà còn tạo thêm việc làm, giảm lãng phí đất đai, đồng thời nâng chuẩn sống cho một vùng đô thị mới của Đà Nẵng. Chính từ những công trình tưởng nhỏ như một trường mầm non, chúng ta sẽ biết liệu cơ chế gỡ rối pháp lý có được chuyển hóa thành cuộc sống hàng ngày của người dân hay không.
