Diễn đàn hợp tác địa phương: từ khẩu hiệu đến hành động cụ thể
Diễn đàn hợp tác địa phương Việt Nam Nhật Bản là không gian để các tỉnh, thành Việt Nam gặp gỡ trực tiếp đối tác Nhật Bản, kết nối doanh nghiệp và cơ quan trung ương, nhằm biến các tuyên bố chính trị thành dự án cụ thể về đầu tư, thương mại, khoa học công nghệ, chuyển đổi số và giao lưu văn hóa, đồng thời tạo nền tảng dài hạn cho phát triển kinh tế – xã hội và nâng cấp chất lượng sống của người dân địa phương. Điểm đáng nói là diễn đàn này đặt địa phương làm trung tâm chứ không coi họ là “khán giả phụ họa” cho hợp tác cấp quốc gia. Nhu cầu và lợi ích của tỉnh, thành được xem là trọng tâm, đóng vai trò mảnh ghép chiến lược, cộng hưởng với các diễn đàn cấp quốc gia và chuyên ngành để tối ưu hóa nguồn lực hợp tác Việt Nam Nhật Bản. Cách tiếp cận đó phù hợp với yêu cầu phát triển vùng trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt.
Huế: điểm sáng hợp tác ODA Nhật Bản và thu hút doanh nghiệp công nghệ
Huế đang cho thấy một chiến lược hợp tác Việt Nam Nhật Bản khá bài bản: vừa tranh thủ nguồn vốn ODA cho hạ tầng, vừa lôi kéo doanh nghiệp công nghệ cao đến đầu tư. Thành phố đã nhận được hỗ trợ sớm và lớn từ phía Nhật Bản trong bảo tồn di sản văn hóa và các dự án ODA về dân sinh, qua đó xây dựng hình ảnh một đối tác tin cậy, nghiêm túc và có tầm nhìn dài hạn. Trong làm việc với cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản, Huế chuẩn bị giai đoạn hai của dự án cải thiện môi trường nước, hướng tới hệ thống thu gom và xử lý nước thải tập trung, giảm xả thải trực tiếp ra môi trường, cải thiện chất lượng nước và đời sống người dân. Đây không chỉ là câu chuyện kỹ thuật hạ tầng mà là nền tảng để thành phố bảo vệ di sản, phát triển du lịch bền vững và thu hút thêm đầu tư xanh, đúng với định hướng diễn đàn đầu tư địa phương.
Mitani Sangyo: minh chứng cho cách Huế “nuôi dưỡng” nhà đầu tư Nhật Bản
Khác với nhiều địa phương chỉ dừng ở việc kêu gọi, Huế đang cho thấy cách nuôi dưỡng quan hệ với doanh nghiệp Nhật Bản qua câu chuyện Tập đoàn Mitani Sangyo. Từ năm 2018, Mitani Sangyo và Aureole Group mở rộng hoạt động tại Huế với hai chi nhánh ACSD và AIT, tạo việc làm cho gần 270 nhân sự trong công nghệ thông tin, BIM, dữ liệu xây dựng và phát triển phần mềm. Đây là loại việc làm có hàm lượng chuyên môn cao, giúp nâng mặt bằng kỹ năng của lao động địa phương và gắn họ với chuẩn mực doanh nghiệp Nhật. Đáng chú ý hơn, thành phố công khai khẳng định sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi để Mitani Sangyo mở rộng đầu tư và hoạt động hiệu quả. Việc hỗ trợ chuyển trụ sở chính của ACSD về Huế không chỉ là ưu đãi thủ tục mà là thông điệp: Huế coi doanh nghiệp Nhật là đối tác lâu dài, bài bản, chứ không là “nhà đầu tư qua đường”. Đây là bài học rõ ràng cho các tỉnh miền Trung và phía Bắc khi muốn xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp Nhật Bản Việt Nam.
Hà Tĩnh: cụ thể hóa kết quả xúc tiến đầu tư bằng cơ chế và đầu mối rõ ràng
Nếu Huế cho thấy năng lực tiếp nhận và nuôi dưỡng nhà đầu tư, Hà Tĩnh lại nổi bật ở bước cụ thể hóa kết quả xúc tiến thương mại khu vực sau các chuyến công tác tại Nhật Bản. UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch triển khai các nội dung sau hội nghị xúc tiến đầu tư và làm việc với cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp Nhật Bản, nhằm thúc đẩy thu hút đầu tư và tăng cường hợp tác quốc tế. Tỉnh tập trung triển khai các bản ghi nhớ hợp tác với đối tác Nhật như ICM Communication, Tập đoàn Marubeni, vừa duy trì trao đổi thông tin, vừa cung cấp dữ liệu về môi trường đầu tư, quy hoạch, hạ tầng và danh mục dự án ưu tiên. Quan trọng hơn, Hà Tĩnh giao Sở Tài chính làm cơ quan đầu mối, định kỳ tổng hợp, báo cáo, đồng thời yêu cầu các sở ngành cải cách hành chính, tháo gỡ vướng mắc về thủ tục. Khi một địa phương chủ động tổ chức lại bộ máy để phục vụ hợp tác, diễn đàn đầu tư địa phương mới có cơ hội biến cơ hội trên giấy thành nhà máy, việc làm và nguồn thu thực sự.
Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Nhật Bản: nơi kết nối biến thành hợp đồng
Một mắt xích quan trọng trong bức tranh xúc tiến thương mại khu vực là Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Nhật Bản 2026, do cơ quan xúc tiến thương mại thuộc Bộ Công Thương phối hợp với Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam tại Nhật Bản tổ chức tại Hà Nội. Khoảng 250 đại biểu, trong đó có hơn 50 doanh nghiệp Nhật, tham gia diễn đàn, bao phủ từ công nghệ, công nghiệp hỗ trợ, tài chính đến logistics, nông sản, y tế, giáo dục và năng lượng. Diễn đàn này không dừng ở phát biểu chung chung mà tập trung chia sẻ thông tin cơ hội hợp tác kinh doanh, thương mại, đầu tư và tổ chức các phiên kết nối giao thương trực tiếp (Business Matching) giữa doanh nghiệp. Dù diễn ra ở cấp quốc gia, hiệu quả của nó phụ thuộc vào việc các địa phương như Huế, Hà Tĩnh có kịp “đón bóng” hay không. Nếu tỉnh chịu khó tham gia, chuẩn bị danh mục dự án và đội ngũ biết làm việc với đối tác Nhật, đây chính là nơi cơ hội được chuyển thành hợp đồng.
