Đường sắt nhẹ Phú Quốc: cú nhảy hạ tầng đặt cược vào APEC
Đường sắt nhẹ Phú Quốc là tuyến tàu điện đô thị dài khoảng 17,6–18 km, có tổng vốn đầu tư gần 9.000 tỷ đồng theo hình thức BOT, kết nối trực tiếp sân bay Phú Quốc với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm quốc tế APEC, hướng đến vận hành thử từ giữa năm 2027 và trở thành trục giao thông xanh chiến lược cho đảo du lịch này. Giọng điệu của dự án ngay từ đầu không phải là một công trình hạ tầng bình thường mà là một cuộc chạy đua thời gian: hoặc kịp APEC, hoặc đánh mất cơ hội lịch sử định vị Phú Quốc trên bản đồ sự kiện quốc tế. Tính đến đầu tháng 8, dự án LRT Phú Quốc giai đoạn 1 đã giải ngân thực tế 1.800 tỷ đồng, tương đương khoảng 28,7–29% tổng mức đầu tư, cho thấy Sun Group Phú Quốc đã đưa tiền thành tiến độ ở quy mô đáng kể. Câu hỏi lớn không còn là “có làm được hay không”, mà là “có về đích đúng hẹn trước thềm APEC hay không”.
Tiến độ thần tốc: 3 ca liên tục trên đường găng nghẹt thở
Nếu nhìn vào bảng tiến độ, có thể thấy Sun Group Phú Quốc đang chấp nhận một nhịp thi công mà ngành hạ tầng trong nước hiếm khi dám duy trì lâu dài. Công trường hiện tổ chức 3 ca liên tục không nghỉ, huy động gần 600 kỹ sư, giám sát và công nhân bám trụ ngày đêm để giữ nhịp dự án LRT Phú Quốc giai đoạn 1 không trượt khỏi đường găng. Ở các hạng mục cầu, toàn bộ cọc khoan nhồi sâu đã hoàn thành; bệ trụ đạt khoảng 63% và thân trụ khoảng 56%, một con số thể hiện rõ sự ưu tiên nghiêng về phần kết cấu chịu lực chính. Theo kế hoạch, cuối tháng 8, tuyến đường sắt nhẹ Phú Quốc sẽ bước vào giai đoạn lắp đặt đường ray trên mặt đất, trước khi lắp ray đoạn trên cao và dưới hầm vào tháng 10. Với lộ trình này, mốc chạy thử dự kiến tháng 6/2027 và khai thác thương mại tháng 8/2027 không còn là khẩu hiệu, mà là áp lực buộc công trường phải giữ tốc độ thi công cường độ cao liên tục trong nhiều quý liền.
Địa chất cứng, mùa mưa đảo ngập: mặt trái của tăng tốc
Đằng sau những con số tiến độ đẹp là một thực tế không dễ chịu: Sun Group Phú Quốc đang thi công một dự án giao thông đô thị phức tạp ngay trên nền địa chất và thời tiết không mấy thân thiện. Mùa mưa Đảo Ngọc gây ngập úng nghiêm trọng, cản trở thoát nước khi thi công nền đường ở dải phân cách giữa, biến nhiều đoạn tuyến thành công trường vừa thi công vừa cứu ngập. Tại hầm 1 và hầm 2, lớp đất đá quá cứng khiến thiết kế ban đầu sử dụng cừ thép gần như không khả thi, buộc nhà thầu phải chuyển sang phương án đào mở. Đào mở tăng nguy cơ sạt lở hai bên vách hầm và đọng nước khi mưa lớn, khiến đội ngũ thi công phải liên tục bơm hút nước, múc đất sạt và gia cố tạm thời. Thêm vào đó là các điểm giao cắt với đường điện, đường cấp nước chính cùng việc nâng cấp song song đường tỉnh ĐT.975, tạo ra bài toán phối hợp hạ tầng phức tạp. Việc duy trì nhịp độ khẩn trương trong bối cảnh này là lựa chọn táo bạo, nhưng cũng chứa rủi ro nếu an toàn và ổn định địa chất không được kiểm soát chặt.
APEC như hạn chót: cơ hội vàng hay áp lực quá mức?
Tuyến đường sắt nhẹ Phú Quốc không chỉ là một dự án BOT lớn, mà còn là “mắt xích cốt lõi” trong chiến dịch đồng bộ hóa hạ tầng phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 Phú Quốc. Việc tuyến LRT chạy song hành với ĐT.975 và kết nối thẳng sân bay tới Trung tâm Hội nghị và Triển lãm quốc tế APEC với thời gian di chuyển chỉ khoảng 18–20 phút mang ý nghĩa biểu tượng: Phú Quốc muốn xuất hiện trước bạn bè quốc tế như một đảo du lịch hiện đại, có giao thông xanh và thông minh. Tuy nhiên, khi APEC trở thành hạn chót, mọi quyết định về thiết kế, tổ chức thi công và phối hợp hạ tầng đều bị chi phối bởi áp lực thời gian. Nếu kịp về đích, dự án LRT Phú Quốc sẽ là minh chứng rằng doanh nghiệp nội có thể gánh những dự án hạ tầng đô thị phức tạp bằng vốn tư nhân và tiến độ nghiêm ngặt. Ngược lại, bất kỳ sự chậm trễ nào cũng có nguy cơ làm lu mờ câu chuyện “kết nối xanh”, biến một tham vọng hạ tầng thành bài học về việc đặt quá nhiều kỳ vọng vào một mốc sự kiện.
Ý nghĩa lâu dài: từ tuyến APEC đến trục sống của Nam Đảo
Nhìn rộng hơn APEC, đường sắt nhẹ Phú Quốc là phép thử về cách đảo này định hình tương lai du lịch và kết nối vùng. Khi hoàn thành, tuyến LRT sẽ rút ngắn thời gian đi từ sân bay tới Nam Đảo xuống còn khoảng 20 phút, với tàu 3 toa dùng năng lượng sạch, tốc độ tối đa 100 km/h. Đây không chỉ là tiện ích cho đại biểu APEC, mà là nền tảng cho mô hình du lịch chất lượng cao, giảm phụ thuộc vào ô tô cá nhân và tạo trục giao thông ổn định cho các khu nghỉ dưỡng, khu dân cư dọc ĐT.975. Vấn đề là Phú Quốc có dám biến tuyến LRT từ “dự án sự kiện” thành “trục sống” lâu dài hay không. Muốn vậy, cần tiếp tục đầu tư kết nối với các tuyến trung chuyển, hệ thống vé và dịch vụ đô thị xung quanh ga ngầm tại Trung tâm Hội nghị APEC. Nếu làm tốt, dự án LRT Phú Quốc sẽ không dừng lại ở vai trò phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027, mà trở thành mốc quan trọng trong hành trình xây dựng hình ảnh một đảo du lịch có hạ tầng giao thông xanh và hiện đại.
