LRT Phú Quốc: dự án hạ tầng định hình lại Đảo Ngọc
Đường sắt nhẹ Phú Quốc là tuyến tàu điện nhẹ đô thị dài 17,59 km, kết nối trực tiếp Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm quốc tế APEC, được đầu tư theo hình thức BOT với tổng mức đầu tư gần 9.000 tỷ đồng, hướng tới rút ngắn thời gian di chuyển từ sân bay đến Nam Đảo xuống khoảng 20 phút và tạo bước ngoặt hạ tầng cho Đảo Ngọc. Quan điểm của người viết là: đây không chỉ là một công trình giao thông, mà là phép thử năng lực tổ chức thi công của khu vực tư nhân khi dám nhận một đường găng tiến độ “nghẹt thở” phục vụ APEC 2027. Việc Sun Group Phú Quốc chấp nhận áp lực để triển khai tuyến LRT Phú Quốc như một mắt xích cốt lõi trong chiến dịch đồng bộ hóa hạ tầng cho APEC cho thấy doanh nghiệp này đặt cược dài hạn vào năng lực kết nối của đảo, chứ không chỉ vào vài dự án nghỉ dưỡng rời rạc.
Thi công xuyên 3 ca: chiến lược bám đường găng tiến độ
Cái đáng chú ý nhất ở đường sắt nhẹ Phú Quốc không phải con số 9.000 tỷ, mà là lựa chọn thi công xuyên 3 ca liên tục giữa mùa mưa và địa chất phức tạp. Dự án duy trì gần 600 kỹ sư, giám sát và công nhân làm việc ngày đêm để kịp mốc lắp ray cuối tháng 8, trước khi triển khai lắp ray đoạn trên cao và trong hầm vào tháng 10. Một câu nói có thể trích dẫn là: "Tính đến đầu tháng 8, dự án đã giải ngân khoảng 1.800 tỷ đồng, tương đương 28,7% tổng mức đầu tư". Tiến độ các hạng mục cầu, hầm và nền đường – với tỷ lệ bệ trụ 63%, thân trụ 56%, nền đào và khuôn 97%, đắp cát 97%, đắp đất 79% – cho thấy ban quản lý đang điều hành công trường như một dây chuyền công nghiệp. Quan điểm người viết: cách dồn lực này thể hiện rõ triết lý "đi trước một bước" của Sun Group Phú Quốc trong cuộc đua hạ tầng phục vụ APEC.
Cuộc chiến với địa chất và mùa mưa: chấp nhận rủi ro để giữ nhịp
Ít dự án hạ tầng nào chọn cách đối diện trực diện với địa chất khó và mùa mưa kéo dài như tuyến LRT Phú Quốc. Lớp đất đá quá cứng tại hầm 1 và hầm 2 khiến nhà thầu không thể đóng hoặc ép cừ thép Larsen như thiết kế, buộc phải chuyển sang phương án đào mở – giải pháp luôn tiềm ẩn nguy cơ sạt lở vách hầm và đọng nước sau mưa. Song song, thi công nền đường tại dải phân cách giữa dưới áp lực ngập úng và hệ thống thoát nước chung còn đang xây dựng, cộng thêm việc phải vừa thi công vừa di dời đường điện, đường cấp nước hiện hữu và phối hợp với nâng cấp đường ĐT.975, cho thấy đây là một "công trường chồng công trường". Người viết cho rằng việc vẫn giữ tiến độ thi công 3 ca trong bối cảnh như vậy là lựa chọn đầy rủi ro nhưng cần thiết, bởi nếu chậm nhịp hiện tại, khả năng phục vụ APEC 2027 sẽ bị đặt dấu hỏi lớn.
LRT Phú Quốc và lợi ích thực tế cho người dân, du khách
Với người dân và du khách, lợi ích của tuyến LRT Phú Quốc dễ hình dung: thời gian di chuyển từ sân bay tới Nam Đảo chỉ còn khoảng 20 phút khi hoàn thành, thay vì cảnh kẹt xe và phụ thuộc hoàn toàn vào ô tô như hiện nay. Khi các dự án hạ tầng phục vụ APEC – trong đó có đường sắt nhẹ Phú Quốc – đi vào vận hành, năng lực kết nối của đảo sẽ được nâng lên rõ rệt, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế – xã hội lâu dài, chứ không chỉ phục vụ vài ngày hội nghị. Quan điểm người viết là: chính quyền địa phương và Sun Group Phú Quốc đang dùng APEC như một mốc thời gian để ép tiến độ, nhưng sản phẩm cuối cùng là một hệ thống giao thông công cộng mà người dân hưởng lợi nhiều năm sau đó. Nếu lộ trình hoàn thành năm 2027 được giữ vững – chạy thử toàn hệ thống vào tháng 6 và khai thác thương mại từ tháng 8 – Phú Quốc sẽ có cơ hội bước sang một chu kỳ tăng trưởng mới dựa trên hạ tầng thay vì chỉ tài nguyên biển.
Kết luận: bài kiểm tra năng lực của hạ tầng tư nhân
Tuyến đường sắt nhẹ Phú Quốc là dự án LRT đầu tiên tại Việt Nam được đầu tư hoàn toàn bằng nguồn vốn tư nhân, và vì vậy nó là bài kiểm tra năng lực thực sự của khu vực này trong lĩnh vực hạ tầng giao thông đô thị. Người viết tin rằng nếu Sun Group giữ được cam kết lắp ray từ tháng 8, đưa tàu về lắp thiết bị đầu năm và hoàn thành cơ bản, chạy thử toàn hệ thống vào tháng 6 trước khi khai thác thương mại từ tháng 8 năm 2027, thì mô hình BOT tư nhân ở hạ tầng đô thị sẽ có thêm một ví dụ thuyết phục. Ngược lại, bất kỳ sự chậm trễ nào cũng sẽ làm lộ rõ điểm yếu trong khâu chuẩn bị nguồn vật liệu, tổ chức dây chuyền thi công hầm, và phối hợp dự án với hệ thống hạ tầng hiện hữu. Kết luận của bài viết: LRT Phú Quốc là một canh bạc lớn, nhưng nếu thắng, phần thưởng thuộc về cả nhà đầu tư và cộng đồng địa phương với một "kết nối xanh" hiện đại, hoàn thành năm 2027 và sẵn sàng đón APEC.
