Hiệu chuẩn hệ thống dẫn đường: Bước chốt hạ trước ngày mở cửa
Hiệu chuẩn hàng không tại sân bay Long Thành là chuỗi chuyến bay kiểm tra chuyên dụng nhằm đo, đánh giá và điều chỉnh các hệ thống dẫn đường, đèn tín hiệu và trang thiết bị điều hành bay theo tiêu chuẩn quốc tế, bảo đảm tàu bay có thể tiếp cận, hạ cánh an toàn trong mọi điều kiện khai thác. Trong hai ngày 12-13/10, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức các bài bay kiểm tra, hiệu chuẩn hệ thống dẫn đường và đèn tín hiệu tại sân bay Long Thành, không phát sinh tình huống bất thường. Đây không chỉ là một thủ tục kỹ thuật, mà là “bài thi tốt nghiệp” để cảng hàng không quốc tế Long Thành chứng minh mức độ sẵn sàng bước vào giai đoạn khai thác thương mại.
Bên trong các bài bay hiệu chuẩn: Long Thành đang thử gì?
Trong đợt bay này, Trung tâm Bay kiểm tra hiệu chuẩn thuộc Công ty TNHH Kỹ thuật Quản lý bay sử dụng tàu bay Beechcraft B300/B350, số hiệu liên lạc CBA35, để kiểm tra hệ thống dẫn đường và đèn tín hiệu hàng không phục vụ đường cất hạ cánh 05R/23L tại cảng hàng không quốc tế Long Thành. Khác với chuyến bay thương mại, tàu bay hiệu chuẩn phải bám trục đường băng, bay theo các quỹ đạo cong, thay đổi độ cao, góc tiếp cận để “soi” từng thông số kỹ thuật của thiết bị. Ngày 12/10 tập trung vào ILS/DME 23L, PAPI 23L, ALS 23L và hệ thống dẫn đường vô tuyến DVOR/DME Long Thành. Ngày 13/10, trọng tâm chuyển sang ILS/DME 05R, PAPI 05R và hệ thống đèn tiếp cận ALS 05R–23L.
Giải mã các hệ thống dẫn đường: Vì sao hiệu chuẩn là “điều kiện tiên quyết”?
Các hệ thống được kiểm tra không phải là chi tiết phụ, mà là “đôi mắt” và “đôi tai” của phi công khi tiếp cận sân bay. ILS/DME cung cấp thông tin dẫn hướng và cự ly, giúp tổ lái xác định chính xác quỹ đạo tiếp cận đường băng. DVOR/DME cho phi công biết phương vị và khoảng cách tương đối so với đài dẫn đường. Đèn PAPI báo cho phi công biết họ đang tiếp cận quá cao, quá thấp hay đúng góc; hệ thống ALS giúp nhận diện đường băng và định hướng khi chuyển sang giai đoạn tiếp cận bằng mắt. Bay kiểm tra, hiệu chuẩn nhằm đánh giá độ chính xác và khả năng hoạt động của các hệ thống dẫn đường, đèn tín hiệu hàng không trong điều kiện thực tế; đây là bước kỹ thuật quan trọng, cung cấp cơ sở để các đơn vị chuyên môn đánh giá hệ thống, phục vụ quá trình chuẩn bị khai thác cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Phối hợp điều hành: VATM và bài kiểm tra năng lực hệ thống
Đợt hiệu chuẩn lần này không chỉ thử thiết bị, mà còn thử cả “bộ não” điều hành bay. Để hỗ trợ các chuyến bay kiểm tra, các đơn vị của VATM chuẩn bị nhân lực, kế hoạch kiểm soát bay, điều kiện kỹ thuật và thông tin khí tượng hàng không. Trong suốt đợt bay, lực lượng điều hành bay, kỹ thuật, khí tượng và quản lý hạ tầng duy trì phối hợp, trao đổi thông tin, theo dõi trạng thái hệ thống và hỗ trợ tổ bay thực hiện nhiệm vụ. Trung tâm kiểm soát tiếp cận tại Tân Sơn Nhất và Trung tâm kiểm soát không lưu Long Thành phối hợp tiếp nhận, kiểm soát và chuyển giao trách nhiệm điều hành tàu bay theo kế hoạch được phê duyệt. Song song, lực lượng kỹ thuật rà soát điều kiện hoạt động của đài kiểm soát, hệ thống liên lạc vô tuyến VHF, thiết bị ghi âm, hệ thống thông tin khí tượng, nguồn điện và các phương tiện thiết yếu tại sân bay Long Thành.
Từ hiệu chuẩn đến khai thác: Long Thành đã sẵn sàng đến đâu?
Các bài bay trong hai ngày được hoàn thành theo kế hoạch, không phát sinh tình huống bất thường. Kết quả này là tín hiệu rõ ràng cho thấy hệ thống dẫn đường và đèn tín hiệu tại sân bay Long Thành đã đạt mức sẵn sàng kỹ thuật để bước vào giai đoạn vận hành thử. Dữ liệu thu thập được là cơ sở để các lực lượng chuyên môn tổng hợp, đánh giá thông số kỹ thuật của từng hệ thống, tiếp tục hoàn thiện các điều kiện bảo đảm hoạt động bay và thực hiện những bước kỹ thuật tiếp theo theo quy định. Theo kế hoạch hiện tại, cảng hàng không quốc tế Long Thành sẽ khai thác khoảng 6-10% công suất thiết kế từ tháng 12/2026 đến tháng 3/2027, tăng lên khoảng 50% từ tháng 4 đến tháng 10/2027 và dự kiến đạt đủ công suất thiết kế sau tháng 10/2027. Nếu coi toàn bộ dự án là một chuyến bay dài, thì việc hoàn thành hiệu chuẩn hệ thống dẫn đường chính là khoảnh khắc máy bay đã vào đúng đường băng, sẵn sàng tăng lực để cất cánh.
