Từ Thái Lan sang Việt Nam: một quyết định mang tính xoay trục
Quyết định AEON rút khỏi mảng siêu thị tại Thái Lan và dồn 60% ngân sách đầu tư ASEAN vào Việt Nam là bước xoay trục chiến lược, phản ánh cách tập đoàn Nhật Bản đánh giá lại rủi ro – cơ hội trong bối cảnh bán lẻ khu vực đã thay đổi sâu sắc, với Việt Nam nổi lên như thị trường trọng điểm mới của họ. Aeon sẽ chuyển nhượng toàn bộ cổ phần tại Aeon Thái Lan – đơn vị vận hành 30 siêu thị MaxValu và MaxValu Tanjai – cho Central Food Retail vào ngày 30/9, qua đó chấm dứt hơn 40 năm kinh doanh siêu thị tại Thái Lan. Sau thương vụ, AEON rút khỏi mảng siêu thị Thái Lan nhưng vẫn giữ nhà thuốc, giải trí và tài chính tiêu dùng, đồng thời tái phân bổ vốn sang những thị trường còn nhiều dư địa tăng trưởng, trong đó Việt Nam được đặt ở vị trí ưu tiên hàng đầu. Đây không chỉ là một thương vụ thoái vốn, mà là thông điệp: trong bản đồ bán lẻ Đông Nam Á, trọng tâm của AEON đang dịch chuyển rõ rệt về phía thị trường 100 triệu dân.
Thái Lan: thị trường bán lẻ đã “chật chỗ” cho AEON
Nếu muốn hiểu vì sao AEON rút khỏi Thái Lan, cần nhìn thẳng vào thực tế: đây là một thị trường bán lẻ đã trưởng thành, phân hóa mạnh và cạnh tranh tới mức gần như không còn khoảng trống cho những mô hình trung gian. Thị trường Thái Lan đang chứng kiến nhu cầu tập trung về hai cực: bán lẻ cao cấp và bán lẻ giá rẻ, khiến các nhà bán lẻ ở giữa, như AEON với MaxValu, khó tạo khác biệt và bị kẹp giữa các đối thủ nội địa dày kinh nghiệm. Mạng lưới AEON tại Thái Lan từng đạt khoảng 80 siêu thị vào năm 2016 nhưng co lại chỉ còn 30 trước khi được bán. Điều đó cho thấy mô hình hiện tại không đủ sức chống lại sức ép cạnh tranh, cũng như không đáp ứng mục tiêu mới là nâng hiệu quả sử dụng vốn và khả năng tạo dòng tiền mà tập đoàn đặt ra trong chiến lược trung hạn công bố tháng 5/2026. Trong bối cảnh đó, rút lui khỏi mảng siêu thị – dù là lĩnh vực cốt lõi – lại là lựa chọn hợp lý nếu nhìn dưới lăng kính lợi suất trên vốn.
Việt Nam: thị trường 100 triệu dân và chiến lược 60% vốn ASEAN
Trái ngược với sự co hẹp tại Thái Lan, Việt Nam được AEON mô tả là động lực tăng trưởng, nơi họ sẵn sàng đặt cược phần lớn nguồn lực trong khu vực. Trong chiến lược trung hạn 2026-2030, AEON xác định Việt Nam là thị trường ưu tiên hàng đầu tại Đông Nam Á, dự kiến phân bổ khoảng 60% tổng vốn đầu tư ASEAN vào đây, với mục tiêu đưa quy mô kinh doanh gấp 3 lần hiện nay. AEON muốn nâng số trung tâm thương mại AEON Mall từ 9 lên khoảng 30 địa điểm vào năm 2030, đồng thời mở rộng mạnh hệ thống đại siêu thị, bách hóa tổng hợp và các cửa hàng thực phẩm quy mô nhỏ để phủ sâu các khu dân cư và tỉnh lỵ. Một câu nói có thể trích dẫn là: “Việt Nam dự kiến nhận khoảng 60% tổng ngân sách đầu tư của Aeon tại ASEAN trong kế hoạch trung hạn đến năm 2030”. Trong bức tranh bán lẻ Việt Nam, AEON không giấu tham vọng trở thành một trong những nhà bán lẻ dẫn dắt cuộc đua ở thị trường 100 triệu dân, nơi tiêu dùng hiện đại còn dư địa tăng trưởng lớn.
Bán lẻ Việt Nam: cuộc đua AEON – Central Retail và sự dịch chuyển cán cân khu vực
Điều thú vị là bên mua lại 30 siêu thị MaxValu tại Thái Lan – Central Food Retail – lại thuộc Central Retail, tập đoàn Thái đang tăng tốc tại Việt Nam với chuỗi GO!, GO! mini, Tops Market và LanChi Mart. Central Retail hiện vận hành 128 cửa hàng và 44 plaza tại Việt Nam, thị trường này đã đóng góp 23% tổng doanh số trong quý I, tăng so với khoảng 20% cả năm trước. Nói cách khác, Việt Nam đang trở thành chiến trường chung của cả AEON và Central Retail, khi một bên bán tài sản tại quê nhà đối thủ để dồn lực sang lãnh địa mới, còn bên kia vừa mua lại MaxValu, vừa coi Việt Nam là động lực tăng trưởng. Ở phía AEON, chiến lược bán lẻ Việt Nam đang dịch chuyển sang mô hình đa định dạng – từ trung tâm thương mại tới siêu thị, siêu thị nhỏ và cửa hàng chuyên doanh – nhằm mở rộng độ phủ mà không phụ thuộc hoàn toàn vào các dự án bất động sản khổng lồ. Việc AEON thu hẹp ở một thị trường đã “no” như Thái Lan để dồn nguồn lực cho Việt Nam cho thấy cán cân sức hút kinh tế trong nội khối ASEAN đang nghiêng dần về những nền kinh tế trẻ, đông dân, tăng trưởng nhanh như Việt Nam.
Kết luận: Rút khỏi Thái Lan để đặt cược dài hạn vào Việt Nam
Từ góc nhìn chiến lược, AEON rút khỏi Thái Lan không phải là dấu hiệu yếu đi, mà là một động thái tái cơ cấu danh mục kinh doanh theo hướng ưu tiên lợi suất, chấp nhận rời bỏ thị trường đã bão hòa để tập trung vào nơi còn dư địa tăng trưởng. Việt Nam – với quy mô dân số lớn, tầng lớp trung lưu đang mở rộng và sức bật của kênh bán lẻ hiện đại – trở thành lựa chọn hiển nhiên để AEON dồn 60% vốn ASEAN, đặt mục tiêu nhân ba quy mô kinh doanh và xây dựng tới 30 trung tâm thương mại. Điều đó cũng gửi đi thông điệp mạnh: bản đồ bán lẻ Đông Nam Á đang tái định hình, trong đó Việt Nam không còn là “sân sau” mà là một cực trọng yếu trong chiến lược khu vực của cả AEON lẫn Central Retail. Ai tận dụng tốt giai đoạn chuyển dịch này sẽ nắm lợi thế dài hạn trên thị trường siêu thị Việt Nam và rộng hơn là thị trường bán lẻ khu vực.
