Aeon rút khỏi siêu thị Thái Lan: bước ngoặt chiến lược hướng về Việt Nam
Việc Aeon rút khỏi mảng siêu thị tại Thái Lan và chuyển trọng tâm đầu tư sang Việt Nam là một thay đổi chiến lược cho thấy tập đoàn Nhật Bản đang tái cơ cấu hiện diện trong bán lẻ Đông Nam Á, ưu tiên những thị trường còn nhiều dư địa tăng trưởng, cạnh tranh phù hợp với mô hình đại trung tâm thương mại tích hợp mua sắm – giải trí – ẩm thực của mình. Theo kế hoạch công bố ngày 7/8, toàn bộ cổ phần của Aeon (Thailand) – đơn vị vận hành chuỗi siêu thị MaxValu và MaxValu Tanjai – sẽ được chuyển nhượng cho Central Food Retail vào ngày 30/9. Sau thương vụ, các cửa hàng sẽ đổi tên thành Tops, chính thức đánh dấu việc Aeon rút hoàn toàn khỏi lĩnh vực siêu thị tại Thái Lan nhưng vẫn giữ lại hoạt động tài chính, giải trí và chuỗi nhà thuốc Tsuruha. Đây không phải là động thái rời bỏ thị trường, mà là quyết định thu hẹp một mảng kinh doanh ngày càng nhỏ để dồn lực cho những điểm tăng trưởng trọng yếu.
Vì sao Aeon rời Thái Lan sau hơn 40 năm?
Aeon gia nhập thị trường Thái Lan từ năm 1984, từng mở rộng lên khoảng 80 cửa hàng vào giai đoạn cao nhất năm 2016. Tuy nhiên, cấu trúc thị trường siêu thị khu vực này thay đổi nhanh chóng: nhu cầu tiêu dùng của người Thái bị phân hóa mạnh giữa phân khúc siêu rẻ và cao cấp, trong khi mô hình siêu thị tầm trung của Aeon lại khó tạo khác biệt. Theo nguồn tin Nhật, "thị trường bán lẻ Thái Lan bị xé nhỏ bởi sự lên ngôi của các chuỗi siêu thị siêu rẻ hoặc phân khúc cao cấp, khiến mô hình siêu thị tầm trung của Aeon khó định vị sự khác biệt". Cạnh tranh nội địa khốc liệt từ các đế chế như Central Group càng khiến biên lợi nhuận bị bào mòn, buộc Aeon phải nhìn lại hiệu quả sử dụng vốn. Việc thoái vốn khỏi mảng siêu thị Thái Lan nằm trong kế hoạch cải thiện khả năng sinh lời và cắt bỏ những mảng không còn tương xứng với nguồn lực quản trị mà tập đoàn phải bỏ ra.
Central Group Thái Lan củng cố quyền lực nội địa
Ở chiều ngược lại, thương vụ Aeon rút khỏi Thái Lan là cơ hội vàng cho Central Group, tập đoàn bán lẻ hàng đầu nước này. Central Food Retail – công ty con của Central Retail Corporation – hiện vận hành chuỗi Tops, hệ thống cửa hàng tiện lợi và siêu thị cao cấp tại Thái Lan. Thông qua việc mua lại toàn bộ Aeon (Thailand), Central Group ngay lập tức thâu tóm mạng lưới 30 siêu thị MaxValu và MaxValu Tanjai cùng gần 1.300 nhân viên, cơ sở hạ tầng và trung tâm chế biến thực phẩm ăn liền đã được Aeon đầu tư sẵn. Các cửa hàng MaxValu sẽ được đổi tên thành Tops và tích hợp vào hệ sinh thái Central Food Retail, củng cố vị thế thống trị tại thị trường nội địa. Đáng chú ý, Central Group không chỉ là người tiếp quản hoạt động siêu thị của Aeon tại Thái Lan, mà còn là đối thủ trực tiếp của Aeon trên thị trường Việt Nam với hệ thống GO! và Tops Market, khiến cuộc đua bán lẻ Đông Nam Á thêm phần đối đầu.
Chiến lược Việt Nam: Aeon chọn thị trường còn "độ chín"
Việc Aeon rút khỏi mảng siêu thị Thái Lan chỉ là một nửa câu chuyện; nửa còn lại nằm ở chiến lược Việt Nam. Tập đoàn Nhật Bản đánh giá thị trường này vượt trội hơn Thái Lan nhờ tốc độ đô thị hóa nhanh, dân số trẻ và tầng lớp trung lưu đang tăng mạnh, tạo dư địa lớn cho mô hình đại trung tâm thương mại tích hợp mua sắm – giải trí – ẩm thực như Aeon Mall. Các trung tâm thương mại Aeon tại Việt Nam đang ghi nhận hiệu quả kinh doanh ấn tượng và được xem là điểm đến yêu thích của nhiều gia đình, trái ngược với sự chững lại của MaxValu tại Thái Lan. Trong kế hoạch tái cấu trúc toàn cầu, Aeon xác định Việt Nam là hạt nhân tăng trưởng ở Đông Nam Á, bên cạnh Malaysia, Campuchia và Indonesia. Việc thoái vốn khỏi mảng siêu thị Thái Lan sẽ giải phóng nguồn lực tài chính để tăng tốc mở mới các Aeon Mall quy mô lớn và phát triển hệ thống bán lẻ đa kênh tại Việt Nam.
Bản đồ bán lẻ Đông Nam Á đang dịch chuyển về phía Việt Nam
Động thái Aeon rút khỏi Thái Lan cho thấy bán lẻ Đông Nam Á đang bước vào giai đoạn tái phân bổ nguồn lực: các tập đoàn quốc tế sẽ ít kiên nhẫn với thị trường đã bão hòa, thay vào đó chọn những nền kinh tế đang ở "độ chín" như Việt Nam để triển khai chiến lược dài hạn. Aeon không rời bỏ Đông Nam Á; tập đoàn đang chuyển trọng tâm sang các thị trường có tiềm năng tăng trưởng cao hơn như Việt Nam, Malaysia, Campuchia, Indonesia. Cùng lúc, Central Group tăng tốc củng cố thành luỹ nội địa và mở rộng cạnh tranh sang Việt Nam, tạo nên thế đối đầu khu vực giữa một đế chế Thái và một nhà bán lẻ số 1 Nhật Bản. Dù kết quả còn bỏ ngỏ, xu hướng rõ rệt là Việt Nam đã bước lên vị trí trung tâm trong "bản đồ chiến lược" của các đại gia bán lẻ, nơi thị trường siêu thị khu vực được định hình lại quanh năng lực tiêu dùng mới của người Việt. Đây là cơ hội, nhưng cũng là áp lực cạnh tranh lớn cho doanh nghiệp bán lẻ nội địa.
