Từ tỉnh nhỏ nhất đến tham vọng trung tâm vùng Thủ đô
Quy hoạch tỉnh Hưng Yên thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 là chiến lược tổ chức lại không gian phát triển, hạ tầng và động lực tăng trưởng cho tỉnh Hưng Yên mới sau hợp nhất với Thái Bình, nhằm hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng và phấn đấu lên thành phố trước năm 2030. Chiều 12/10, Hưng Yên công bố quy hoạch này tại hội nghị có sự tham dự và chỉ đạo của Thủ tướng Lê Minh Hưng. Điểm đáng chú ý là quy hoạch không chỉ điều chỉnh ranh giới hành chính sau ngày 1/7/2025, mà coi việc hợp nhất là cơ hội tạo ra một không gian phát triển mới với quy mô kinh tế lớn hơn và cơ cấu đa dạng hơn. Sau hợp nhất, Hưng Yên có diện tích hơn 2.500km², dân số khoảng 3,5 triệu người, trở thành tỉnh nhỏ nhất cả nước về diện tích nhưng lại được định vị là trung tâm vùng Thủ đô và vùng Đồng bằng sông Hồng. Theo người đứng đầu Chính phủ, đây là bước khởi đầu để Hưng Yên "phát huy tối đa vị trí địa kinh tế, lấy liên kết vùng làm phương thức quan trọng để mở rộng không gian, huy động nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng". Nói cách khác, quy hoạch lần này là tuyên bố tham vọng: Hưng Yên không chấp nhận vai trò vệ tinh, mà muốn trở thành đầu mối của cả vùng.
Ba vùng phát triển và 66 khu công nghiệp: cấu trúc cho tăng trưởng hai con số
Trọng tâm của quy hoạch tỉnh Hưng Yên là tổ chức lại không gian kinh tế theo ba vùng phát triển, gắn với mạng lưới khu công nghiệp quy mô lớn. Vùng động lực phía Bắc được xác định là trung tâm công nghiệp – đô thị – dịch vụ – logistics, công nghệ cao, đóng vai trò cửa ngõ kết nối vùng Thủ đô với khu vực đồng bằng ven biển. Vùng trung tâm là hạt nhân hành chính, chính trị, văn hóa, du lịch, giáo dục, điều phối cân bằng phát triển giữa hai vùng còn lại. Vùng ven biển trở thành không gian tăng trưởng chiến lược mới, tập trung kinh tế biển tổng hợp, năng lượng, chế biến, logistics cảng biển và nông nghiệp quy mô lớn. Để biến cấu trúc này thành động lực thực sự, tỉnh hoàn chỉnh quy hoạch hạ tầng công nghiệp gồm 1 khu kinh tế, 1 khu công nghệ cao, 66 khu công nghiệp và 115 cụm công nghiệp, sẵn sàng tiếp nhận các dòng vốn đầu tư trong nước và quốc tế. Đây là nền tảng để Hưng Yên đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số đến năm 2030 và trở thành nền kinh tế năng động dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển xanh. Trong 9 tháng đầu năm 2026, GRDP của tỉnh đã tăng 11,22%, thu ngân sách gần 53 nghìn tỷ đồng, cùng hơn 3.255 dự án đầu tư trong nước và 982 dự án đầu tư nước ngoài đang hoạt động. Những con số này cho thấy cấu trúc "ba vùng – 66 khu công nghiệp" không phải là bản vẽ trên giấy, mà đã bắt đầu tạo ra sức bật thực tế cho kinh tế Hưng Yên.
Hạ tầng giao thông liên vùng: điều kiện để Hưng Yên thành phố 2030
Nếu quy hoạch không gian và khu công nghiệp là phần "cứng" của chiến lược, thì phát triển hạ tầng Hưng Yên – đặc biệt là giao thông liên vùng – chính là điều kiện để tham vọng Hưng Yên thành phố 2030 trở nên khả thi. Tỉnh tập trung hoàn thiện mạng lưới gồm 6 trục ngang, 3 trục dọc, 4 tuyến đường sắt, cùng hệ thống đường bộ kết nối dày đặc với Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng, Ninh Bình. Nổi bật là tuyến trục động lực xương sống (đại lộ 89) kết nối từ Hà Nội chạy thẳng ra biển, với mặt cắt 180m, vận tốc tối đa 120 km/h, thời gian di chuyển khoảng một giờ. Tuyến thứ hai kết nối trung tâm tỉnh tới sân bay Gia Bình và sân bay thứ hai của Hà Nội, mặt cắt 120m, kết hợp đường sắt và metro. Hai tuyến này được coi là huyết mạch để Hưng Yên gắn chặt hơn với Thủ đô, đồng thời mở cửa ra biển cho logistics và kinh tế biển. Cùng với các tuyến cao tốc Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, Vành đai 4 vùng Thủ đô, Ninh Bình – Hải Phòng, mạng lưới giao thông liên vùng giúp Hưng Yên không bị "cô lập" trong vai trò tỉnh nhỏ nhất, mà trở thành nút giao của chuỗi đô thị – công nghiệp Bắc Bộ. Nếu tỉnh tổ chức thực hiện tốt, đây sẽ là lợi thế cạnh tranh khó bắt kịp đối với nhiều địa phương khác.
Quyết tâm chính trị và bài toán thực thi: Hưng Yên có dám đi nhanh?
Tham vọng Hưng Yên thành phố 2030 không chỉ nằm trong bản quy hoạch tỉnh Hưng Yên mà đã được Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ: tỉnh phải rà soát đầy đủ tiêu chí, xây dựng lộ trình, nhiệm vụ cụ thể và "phấn đấu với quyết tâm cao nhất để sớm trước năm 2030 trở thành thành phố". Xa hơn, đến năm 2045, Hưng Yên đặt mục tiêu là thành phố thông minh, sinh thái trực thuộc Trung ương, có nền công nghiệp hiện đại và kinh tế biển phát triển mạnh. Tuy nhiên, Thủ tướng cũng nhấn mạnh quy hoạch tốt chỉ là điều kiện cần, tổ chức thực hiện mới là yếu tố quyết định. Điều này đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ và kiến tạo, từ mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào vốn sang dựa vào năng suất, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo. Với nền tảng công nghiệp hiện có, hệ thống khu công nghiệp Hưng Yên đang mở rộng và lợi thế về con người, văn hóa, vị trí địa chiến lược, tỉnh có dư địa để đi nhanh. Nhưng nếu nguồn lực bị chia đều, đầu tư dàn trải giữa ba vùng, hoặc liên kết vùng với Hà Nội và các tỉnh lân cận không được thực hiện quyết liệt, Hưng Yên rất dễ rơi vào vòng lặp "quy hoạch đẹp – thực thi chậm" mà nhiều địa phương từng mắc phải.
Kết luận: cơ hội vàng để Hưng Yên bứt phá vị thế
Nhìn tổng thể, quy hoạch tỉnh Hưng Yên 2021-2030 tầm nhìn 2050 đã vẽ ra một quỹ đạo phát triển đầy tham vọng: từ tỉnh nhỏ nhất về diện tích trở thành trung tâm vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng, tiến tới thành phố trực thuộc Trung ương với mô hình kinh tế hiện đại, số hóa, tuần hoàn và phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Ba vùng phát triển, 66 khu công nghiệp, mạng lưới giao thông liên vùng và định hướng công nghiệp – công nghệ cao – logistics – kinh tế biển là bộ khung đủ mạnh để nâng vị thế Hưng Yên trong bản đồ kinh tế Bắc Bộ. Điểm mấu chốt giờ đây không còn nằm ở câu hỏi "Hưng Yên có quy hoạch tốt không?" mà là "Hưng Yên có dám ưu tiên nguồn lực, chấp nhận chọn lọc và đi nhanh ở những động lực có sức lan tỏa lớn hay không?". Nếu tỉnh biến được quyết tâm chính trị thành hành động cụ thể, gắn kết chặt chẽ với Hà Nội và các địa phương lân cận, thì mục tiêu Hưng Yên thành phố 2030 không chỉ là khẩu hiệu, mà có thể trở thành câu chuyện bứt phá vị thế hiếm có trong vùng Đồng bằng sông Hồng.
