Từ tỉnh nhỏ nhất cả nước đến tham vọng thành phố trước 2030
Hưng Yên thành phố 2030 là mục tiêu chiến lược gắn với quy hoạch tỉnh Hưng Yên thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến 2050, nhằm đưa tỉnh nhỏ nhất Việt Nam trở thành trung tâm vùng Thủ đô và vùng Đồng bằng sông Hồng, đồng thời từng bước đáp ứng tiêu chí đô thị loại I để tiến tới thành phố trực thuộc Trung ương trong các giai đoạn tiếp theo. Mấu chốt của tham vọng này nằm ở việc tỉnh không coi hợp nhất địa giới là đích đến, mà là điểm khởi đầu cho một không gian phát triển mới có quy mô kinh tế lớn hơn, cơ cấu đa dạng hơn và dư địa rộng mở hơn. Sau hợp nhất Hưng Yên cũ và Thái Bình từ ngày 1/7/2025, tỉnh mới có diện tích hơn 2.500km², là tỉnh nhỏ nhất Việt Nam với khoảng 3,5 triệu dân và 104 đơn vị hành chính cấp xã. Quy mô nhỏ nhưng vị trí địa kinh tế lại đặc biệt thuận lợi: tiếp giáp Hà Nội, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, vừa gắn với các trung tâm công nghiệp phía bắc, vừa có không gian hướng biển. Chính sự “nhỏ mà đắc địa” này khiến mục tiêu thành phố trực thuộc Trung ương không phải là khẩu hiệu, mà là bài toán quy hoạch và thực thi có cơ sở.
Quy hoạch tỉnh Hưng Yên: Ba vùng phát triển và 66 khu công nghiệp
Hội nghị công bố quy hoạch tỉnh Hưng Yên thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến 2050 diễn ra chiều 12/10 với sự tham dự và chỉ đạo của Thủ tướng Lê Minh Hưng, đánh dấu bước ngoặt về tư duy phát triển không gian sau hợp nhất. Quy hoạch định hình 3 vùng phát triển, coi công nghiệp, công nghệ cao, logistics, dịch vụ và kinh tế biển là động lực tăng trưởng chủ lực. Vùng động lực phía Bắc được thiết kế như trung tâm công nghiệp – đô thị – dịch vụ – logistics, cửa ngõ kết nối vùng Thủ đô với khu vực đồng bằng ven biển; vùng trung tâm là hạt nhân hành chính – chính trị – văn hóa – du lịch; vùng ven biển trở thành không gian tăng trưởng chiến lược mới với kinh tế biển tổng hợp, năng lượng, chế biến, cảng biển và nông nghiệp quy mô lớn. Theo quy hoạch, hệ thống hạ tầng công nghiệp của tỉnh gồm 1 khu kinh tế, 1 khu công nghệ cao, 66 khu công nghiệp và 115 cụm công nghiệp. Con số này cho thấy Hưng Yên đang chọn con đường trở thành trung tâm công nghiệp – dịch vụ hiện đại của vùng Đồng bằng sông Hồng, thay vì chỉ là “vùng ven” của Hà Nội.
Hạ tầng Hưng Yên: Kết nối vùng Thủ đô, Hải Phòng, Bắc Ninh, Ninh Bình
Nếu quy hoạch là bản vẽ, thì hạ tầng Hưng Yên chính là thước đo khả năng biến tham vọng thành phố trực thuộc Trung ương thành hiện thực. Tỉnh đặt mục tiêu hoàn thiện mạng lưới giao thông liên vùng với tầm nhìn dài hạn, gồm 6 trục ngang, 3 trục dọc, 4 tuyến đường sắt, 11 tuyến kết nối Hà Nội, 9 tuyến nối Bắc Ninh, 17 tuyến nối Hải Phòng và 13 tuyến nối Ninh Bình. Nổi bật là đại lộ 89 – trục động lực xương sống kết nối từ Hà Nội thẳng ra biển, mặt cắt 180m, tốc độ tối đa 120 km/h, dự kiến rút thời gian di chuyển xuống khoảng một giờ. Cùng với đó là tuyến kết nối trung tâm tới sân bay Gia Bình và sân bay thứ hai của Hà Nội, mặt cắt 120m, kết hợp đường sắt và metro. Hệ thống cao tốc Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, Vành đai 4 vùng Thủ đô, Ninh Bình – Hải Phòng càng củng cố vai trò nút giao của Hưng Yên trong mạng lưới vùng. Nếu các dự án này được triển khai đúng tiến độ, Hưng Yên sẽ không chỉ “gần Hà Nội” về khoảng cách, mà còn hòa vào một không gian đô thị – công nghiệp liên thông.
Được xếp đơn vị hành chính loại I: Bước đệm cho mục tiêu thành phố
Tại hội nghị, cơ quan chức năng đã công bố quyết định thành lập Khu công nghệ cao Hưng Yên, quyết định phân loại Hưng Yên là đơn vị hành chính loại I và quyết định điều chỉnh quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến 2050. Việc được xếp loại I không chỉ là danh hiệu, mà là khung thể chế cho phép tỉnh đặt mục tiêu Hưng Yên thành phố 2030 một cách rõ ràng hơn. Đối với mục tiêu phấn đấu trở thành thành phố vào năm 2030, Thủ tướng yêu cầu tỉnh rà soát đầy đủ tiêu chí, tiêu chuẩn, xây dựng lộ trình, nhiệm vụ, dự án và công trình cụ thể, ưu tiên nguồn lực hoàn thiện hạ tầng đô thị, nâng chất lượng quản trị, dịch vụ công và đời sống người dân; phấn đấu với quyết tâm cao nhất để sớm trước năm 2030 trở thành thành phố. Đồng thời, Chính phủ cam kết tiếp tục đồng hành, hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư – kinh doanh, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư, khai mở và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực phát triển. Câu hỏi không còn là “có lên thành phố hay không”, mà là “Hưng Yên có đủ kỷ luật và năng lực thực thi để về đích đúng hạn hay không”.
Cơ hội và thách thức khi trở thành trung tâm vùng Đồng bằng sông Hồng
Quy hoạch tỉnh Hưng Yên đã định vị địa phương này trở thành trung tâm vùng Thủ đô và vùng Đồng bằng sông Hồng, với nền kinh tế tăng trưởng hai con số, dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển xanh. Mục tiêu đến năm 2035 là tỉnh công nghiệp hiện đại đáp ứng tiêu chí đô thị loại I; đến 2045 là thành phố thông minh, sinh thái trực thuộc Trung ương với công nghiệp hiện đại và kinh tế biển phát triển mạnh; đến 2050 hướng tới nền kinh tế số hóa, tuần hoàn, phát thải ròng bằng 0, hạ tầng thông minh, kết nối đa chiều. Trong 9 tháng đầu năm 2026, GRDP của tỉnh tăng 11,22%, thu ngân sách gần 53 nghìn tỷ đồng, với hơn 3.255 dự án đầu tư trong nước và 982 dự án đầu tư nước ngoài, giá trị giải ngân vốn đầu tư công trên 28 nghìn tỷ đồng. Những con số này cho thấy dư địa tăng trưởng lớn, nhưng cũng đặt áp lực không nhỏ lên quản trị đô thị, môi trường và chất lượng sống. Nếu Hưng Yên chuyển được từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ và kiến tạo, lấy liên kết vùng làm phương thức mở rộng không gian và huy động nguồn lực, tỉnh nhỏ nhất cả nước hoàn toàn có thể trở thành một thành phố thông minh đáng sống của vùng Đồng bằng sông Hồng.
