Ranh thu hồi là bước đầu để chốt phương án
Metro Thủ Dầu Một – TP.HCM là tuyến đường sắt đô thị dài khoảng 33,2 km, nối khu vực Thủ Dầu Một với TP.HCM và cần thu hồi đất để xây dựng hạ tầng, nhà ga cùng các hạng mục liên quan. Đây không chỉ là thủ tục kỹ thuật: ranh mốc chính xác quyết định hộ nào bị ảnh hưởng, phần đất nào nằm trong dự án và các bước bồi thường tiếp theo.
Ngày 10-11, UBND phường Phú Lợi làm việc với Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM và Chi nhánh Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực Bình Dương để phối hợp xác định ranh mốc thu hồi đất phục vụ metro số 2. Phường đề nghị cung cấp đầy đủ hồ sơ, thông tin kỹ thuật và phối hợp chặt chẽ để việc xác định ranh giới được chính xác, công khai, đúng quy định. Đây là hướng đi cần thiết: trước khi bàn đến mức bồi thường cho từng thửa, người dân phải có căn cứ rõ ràng về phạm vi ảnh hưởng.
Tuyến dự kiến đi qua 16 phường; toàn dự án có khoảng 85,8 ha đất bị ảnh hưởng với khoảng 2.652 trường hợp. Vì vậy, việc thống nhất hồ sơ và cắm mốc không thể xem là khâu phụ, mà là điều kiện để tránh sai lệch từ đầu trong một đợt thu hồi đất metro có quy mô lớn.
Tam Bình: hơn 24,6 ha đất nằm trong phạm vi dự kiến
Ở Tam Bình, quy trình đã chuyển sang bước lấy ý kiến người dân về dự thảo bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Ngày 3-11, UBND phường tổ chức hội nghị triển khai kế hoạch thu hồi đất, đồng thời thông qua dự thảo chính sách đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm cho người bị ảnh hưởng.
Diện tích đất dự kiến thu hồi tại phường là hơn 24,6 ha, ảnh hưởng khoảng 194 trường hợp; trong đó, dự kiến 42 trường hợp đủ điều kiện bố trí tái định cư. Con số này khiến nội dung bồi thường đất Tam Bình trở thành mối quan tâm trực tiếp của nhiều hộ, nhưng chưa thể hiểu là kết quả cuối cùng. Các khoản bồi thường và hỗ trợ chỉ được xác định cụ thể sau khi cơ quan có thẩm quyền hoàn thiện, phê duyệt phương án cho từng trường hợp.
Tác động với mỗi hộ sẽ khác nhau tùy loại đất, hiện trạng nhà cửa, tài sản gắn liền với đất và việc có phải di dời hay không. Do đó, người dân nên đối chiếu thông tin thửa đất của mình với hồ sơ dự án, đồng thời góp ý khi phương án còn đang được lấy ý kiến thay vì mặc định một mức giá chung áp dụng cho cả phường.
Mức cao nhất hơn 77 triệu đồng/m², nhưng không áp dụng đồng loạt
Mức giá đất ở cao nhất được nêu trong dự thảo là hơn 77,1 triệu đồng/m², áp dụng cho vị trí 1 tiếp giáp đường số 12, đoạn từ đường Tam Bình đến đường số 11-TB. Đây là con số đáng chú ý, nhưng không phải mức bồi thường mặc định cho mọi thửa đất tại Tam Bình.
Dự thảo cho thấy đơn giá thay đổi theo tuyến đường, vị trí tiếp giáp, độ sâu thửa đất và điều kiện giao thông. Chẳng hạn, đất ở vị trí 1 trên đường số 11-TB, đoạn từ đường số 10 đến nhà số 128, được đề xuất ở mức 76,1 triệu đồng/m²; các vị trí khác trên tuyến này dao động từ 37 đến 53,2 triệu đồng/m². Đất nông nghiệp cũng có mức riêng theo loại cây trồng và vị trí: đất trồng cây lâu năm được nêu trong khoảng 9,6–13,3 triệu đồng/m², còn đất trồng cây hằng năm từ 8,6–11,9 triệu đồng/m².
Vì vậy, khi xem xét bồi thường đất Tam Bình, điều cần kiểm tra không chỉ là giá cao nhất được công bố mà là vị trí cụ thể của thửa đất và cách dự thảo phân loại. Con số trong phương án lấy ý kiến là cơ sở để người dân rà soát, chưa thay thế quyết định phê duyệt cho từng hộ.
Hỗ trợ di dời và tiến độ tiếp theo cần được làm rõ
Phương án dự thảo còn đề cập hỗ trợ thuê nhà tạm cư 7 triệu đồng mỗi hộ mỗi tháng đối với hộ có tối đa 4 nhân khẩu. Hộ từ 5 nhân khẩu trở lên được đề xuất hỗ trợ 1,75 triệu đồng mỗi người mỗi tháng, với tổng mức không quá 21 triệu đồng mỗi hộ mỗi tháng. Nhà ở, công trình và tài sản gắn liền với đất được xem xét theo hiện trạng, kết cấu và quy định áp dụng; các hỗ trợ di chuyển, ổn định đời sống hay chuyển đổi nghề còn phụ thuộc điều kiện cụ thể.
Về phía triển khai, Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM dự kiến phối hợp địa phương xây dựng tiến độ bồi thường, tái định cư và bàn giao mặt bằng theo địa bàn, đoạn tuyến, vị trí nhà ga; ưu tiên các khu vực phục vụ khởi công, thi công. Dự án được lên kế hoạch khởi công vào tháng 12-2026. Mốc thời gian này tạo áp lực đẩy nhanh thủ tục, nhưng không nên làm giảm yêu cầu công khai hồ sơ và giải thích rõ cách tính cho từng trường hợp.
Kết luận, việc xác định ranh thu hồi ở Phú Lợi và lấy ý kiến phương án tại Tam Bình là hai khâu quan trọng, nhưng mức bồi thường cuối cùng vẫn cần được chốt theo hồ sơ từng thửa. Người dân nên tập trung kiểm tra ranh giới, phân loại đất, vị trí áp giá và điều kiện hỗ trợ; đó mới là cách đánh giá thực chất quyền lợi của mình trong dự án metro số 2.
