Giải thưởng Make in Vietnam: Tuyên ngôn về khát vọng công nghệ số Việt
Giải thưởng Sản phẩm công nghệ số Make in Vietnam là giải thưởng chính thức do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức hằng năm nhằm tôn vinh những sản phẩm công nghệ số được nghiên cứu, thiết kế, sáng tạo và sản xuất tại Việt Nam, có khả năng giải quyết các bài toán trong nước, vươn ra thị trường quốc tế và đóng góp cho tiến trình chuyển đổi số quốc gia.
Điểm đáng chú ý nhất năm nay là thông điệp rất rõ ràng: đây không chỉ là một giải thưởng công nghệ số, mà là một cơ chế khẳng định thế hệ sản phẩm Make in Vietnam có thể cạnh tranh sòng phẳng với thế giới. Ngày 28/8/2026, tại họp báo thường kỳ tháng 8, Bộ Khoa học và Công nghệ chính thức phát động Giải thưởng Sản phẩm công nghệ số Make in Vietnam lần thứ 7. Lễ công bố và trao giải dự kiến diễn ra vào tháng 11 hoặc tháng 12/2026 trong khuôn khổ Diễn đàn quốc gia về phát triển doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam. Chính việc “gắn giải thưởng với diễn đàn doanh nghiệp công nghệ” biến đây thành sân chơi cấp quốc gia cho toàn hệ sinh thái công nghệ số Việt Nam.
Bảy năm gây dựng: Từ cuộc thi đến hạ tầng chiến lược cho công nghệ số Việt Nam
Nếu chỉ nhìn Make in Vietnam như một cuộc thi, chúng ta sẽ bỏ lỡ giá trị chiến lược mà giải thưởng này đang tạo ra cho công nghệ số Việt Nam. Được tổ chức từ năm 2020 và diễn ra hằng năm, giải thưởng công nghệ số này nhằm trao tặng cho các tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam có sản phẩm công nghệ số xuất sắc, được nghiên cứu, thiết kế, sáng tạo, sản xuất trong nước, góp phần giải quyết các bài toán của Việt Nam và đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế. Nói cách khác, đây là một cấu phần của hạ tầng chính sách cho chuyển đổi số quốc gia chứ không chỉ là bảng xếp hạng tôn vinh.
Qua 6 lần tổ chức trong giai đoạn 2020–2025, giải thưởng đã thu hút gần 1.500 sản phẩm đăng ký dự thi và vinh danh 299 sản phẩm công nghệ số Make in Vietnam xuất sắc. Đây là một con số biết nói: “gần 1.500 sản phẩm tham gia và 299 sản phẩm được vinh danh trong 6 năm đầu cho thấy giải thưởng đang trở thành thước đo uy tín của hệ sinh thái công nghệ số trong nước”. Việc duy trì đều đặn mỗi năm biến giải thưởng thành lịch trình quen thuộc để doanh nghiệp rà soát chiến lược sản phẩm, chuẩn hóa quy trình và nâng cấp chất lượng theo những tiêu chí ngày càng cao.
Tám hạng mục, một mục tiêu: Tôn vinh trí tuệ Việt và khát vọng chinh phục thế giới
Điểm mạnh của Giải thưởng Sản phẩm công nghệ số Make in Vietnam năm 2026 là cấu trúc hạng mục đủ rộng để bao phủ hầu hết lĩnh vực kinh tế – xã hội, nhưng vẫn có trọng tâm chiến lược. Giải thưởng năm nay gồm 8 hạng mục: sản phẩm công nghệ số xuất sắc trong công nghiệp và xây dựng; nông nghiệp, tài nguyên và môi trường; giao thông vận tải, bưu chính và logistics; giáo dục, y tế, văn hóa, xã hội; tài chính, ngân hàng, thương mại, dịch vụ; sản phẩm công nghệ số xuất sắc cho thị trường nước ngoài; sản phẩm trí tuệ nhân tạo xuất sắc; sản phẩm công nghệ số tiềm năng xuất sắc.
Cách phân hạng này gửi đi một thông điệp chính sách rõ ràng: chuyển đổi số phải là toàn dân, toàn diện, toàn trình; đồng thời phải làm chủ các công nghệ cốt lõi, công nghệ nền tảng và công nghệ chiến lược. Không phải ngẫu nhiên mà một hạng mục riêng dành cho sản phẩm trí tuệ nhân tạo xuất sắc, và một hạng mục dành cho sản phẩm xuất khẩu. Giải thưởng hướng tới tôn vinh các sản phẩm công nghệ số Việt Nam chinh phục thị trường thế giới, đóng góp cho phát triển của nhân loại, qua đó góp phần xây dựng một Việt Nam giàu mạnh, thịnh vượng. Đây là cách Nhà nước đặt ra chuẩn kỳ vọng: sản phẩm Make in Vietnam không dừng ở giải pháp cục bộ, mà phải đủ “tầm” toàn cầu.
Ai nên tham gia: Từ startup nhỏ nhất đến doanh nghiệp công nghệ toàn cầu của người Việt
Một trong những lý do khiến giải thưởng này đáng quan tâm là cách thiết kế đối tượng tham gia rất bao trùm, nhưng vẫn bảo vệ bản sắc công nghệ số Việt Nam. Về nguyên tắc, đối tượng tham gia là các doanh nghiệp, tổ chức đáp ứng điều kiện theo từng hạng mục; với các hạng mục thông thường, sản phẩm phải được nghiên cứu, thiết kế, sáng tạo, sản xuất tại Việt Nam và đã được đưa vào ứng dụng thực tế. Đây là “hàng rào tích cực” để đảm bảo danh hiệu Make in Vietnam gắn với hoạt động R&D và sản xuất trong nước, thay vì chỉ là những sản phẩm gắn nhãn.
Điểm tiến bộ là hai hạng mục đặc biệt. Hạng mục Sản phẩm công nghệ số tiềm năng xuất sắc dành riêng cho doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ hoặc startup khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được thành lập theo pháp luật Việt Nam, với yêu cầu người Việt Nam sở hữu ít nhất 51% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết. Hạng mục Sản phẩm công nghệ số xuất sắc cho thị trường nước ngoài mở rộng thêm cả doanh nghiệp thành lập ở nước ngoài nhưng do người Việt Nam nắm tối thiểu 51% vốn hoặc cổ phần có quyền biểu quyết. Như vậy, từ doanh nghiệp nhỏ nhất trong nước đến các công ty công nghệ do người Việt sáng lập ở nước ngoài đều tìm thấy “cửa” bước vào, miễn là giữ được lõi trí tuệ và quyền quyết định trong tay người Việt.
Ý nghĩa chiến lược: Từ giải thưởng công nghệ số đến thương hiệu quốc gia Make in Vietnam
Nhìn ở tầng chính sách, Giải thưởng Sản phẩm công nghệ số Make in Vietnam là một trong những hoạt động cụ thể hóa Chỉ thị số 01/CT-TTg ngày 14/1/2020 về thúc đẩy phát triển doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam. Điều đó có nghĩa: mỗi mùa giải không chỉ là dịp tôn vinh, mà là một vòng lặp chính sách – nơi Nhà nước và thị trường cùng “kiểm tra sức khỏe” hệ sinh thái công nghệ số Việt Nam. Khi giải thưởng liên tục nhấn mạnh mục tiêu chuyển đổi số toàn dân, toàn diện, toàn trình; tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo và sản xuất thông minh; hướng tới làm chủ công nghệ cốt lõi, nó đang đặt ra “la bàn chiến lược” cho các doanh nghiệp công nghệ số trong nước.
Về phía doanh nghiệp, giải thưởng này đóng vai trò như một công cụ quảng bá và khuyến khích rất cụ thể. Các sản phẩm đoạt giải, đặc biệt là Giải Vàng, được xem xét đề xuất tặng Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ; được hỗ trợ xúc tiến đầu tư, thương mại, thương mại hóa sản phẩm; giới thiệu tới các cơ quan nhà nước để tham khảo, lựa chọn phục vụ chuyển đổi số; hỗ trợ đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ và xây dựng thương hiệu quốc gia. Nói cách khác, đây là “cầu nối” đưa sản phẩm Make in Vietnam ra thị trường quốc tế, đúng với mục tiêu “góp phần giải các bài toán của Việt Nam và đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế”. Khi giải thưởng bước sang năm thứ 7, câu chuyện không còn là có nên tham gia hay không, mà là doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam có đủ dám đặt mục tiêu trở thành chuẩn mực mới của thương hiệu số Make in Vietnam hay không.
