AEON rút khỏi Thái Lan: một quyết định chiến lược chứ không phải bước lùi
Việc AEON rút khỏi mảng siêu thị tại Thái Lan bằng cách bán toàn bộ chuỗi siêu thị MaxValu cho Central Retail sau hơn 40 năm kinh doanh là một bước tái cấu trúc chiến lược, phản ánh sự dịch chuyển trọng tâm trong chiến lược bán lẻ Đông Nam Á của tập đoàn từ một thị trường đã trưởng thành sang các thị trường còn nhiều dư địa tăng trưởng, với Việt Nam là tâm điểm. AEON quyết định chuyển nhượng toàn bộ cổ phần tại Aeon (Thailand), đơn vị vận hành 30 siêu thị MaxValu và MaxValu Tanjai, cho Central Food Retail thuộc Central Retail Corporation, qua đó rút khỏi mảng siêu thị ở Thái Lan. Giao dịch dự kiến hoàn tất ngày 30/9, hơn bốn thập kỷ kể từ khi AEON đặt chân vào nước này năm 1984. Đây không phải là một sự tháo chạy, mà là động thái chủ động cắt bỏ mảng kinh doanh kém hiệu quả để tái phân bổ vốn cho nơi có khả năng sinh lời cao hơn.
Thị trường Thái Lan: cạnh tranh quá dày đặc cho một mô hình khó tạo khác biệt
Khi AEON rút khỏi siêu thị Thái Lan, lý do cốt lõi nằm ở chỗ thị trường đã phát triển tới mức khó kiếm thêm biên lợi nhuận. Năm 2016, AEON từng vận hành khoảng 80 cửa hàng tại Thái Lan, nhưng mạng lưới đã thu hẹp xuống còn 30 siêu thị MaxValu và MaxValu Tanjai trước khi chuyển nhượng. Nguyên nhân là sự phân hóa mạnh của người tiêu dùng: một nhóm nghiêng về cửa hàng cao cấp, nhóm khác lại săn các điểm bán giá rẻ, khiến mô hình MaxValu đứng giữa khó tạo ra bản sắc đủ rõ để thắng được các nhà bán lẻ nội địa. Ở một sân chơi mà Central Group và các thương hiệu Thái đã bám rễ lâu năm, AEON bị kẹt trong vị thế trung gian: không đủ cao cấp để dẫn đầu phân khúc premium, cũng không đủ "rẻ và gần" để thống trị phân khúc đại chúng.
Chiến lược bán lẻ Đông Nam Á: thu hẹp để tăng hiệu quả vốn
Thoái vốn khỏi chuỗi siêu thị MaxValu ở Thái Lan chỉ là một mảnh ghép trong bản đồ chiến lược mới của AEON tại ASEAN. Trong tài liệu chiến lược trung hạn công bố tháng 5, tập đoàn Nhật Bản khẳng định ưu tiên phân bổ nguồn lực cho các lĩnh vực tăng trưởng, đồng thời loại bỏ các hoạt động thua lỗ và những cấu trúc kinh doanh làm suy giảm khả năng sinh lời. Nói cách khác, mục tiêu không còn là mở thêm điểm bán bằng mọi giá, mà là tăng hiệu quả sử dụng vốn và dòng tiền. Theo kế hoạch, AEON vẫn giữ lại các mảng nhà thuốc Tsuruha, giải trí và dịch vụ tài chính tại Thái Lan, cho thấy tập đoàn không rời khỏi quốc gia này, mà chỉ rút khỏi lĩnh vực siêu thị – mảng cốt lõi nhưng đang bào mòn lợi nhuận. "Việc rút khỏi mảng siêu thị – lĩnh vực cốt lõi – là dấu hiệu đáng chú ý về cách AEON đang sắp xếp lại danh mục tại ASEAN".
Mở rộng thị trường Việt Nam: từ "thử nghiệm" thành động lực tăng trưởng trung tâm
Trái ngược với Thái Lan, Việt Nam đang được AEON xem như động lực tăng trưởng hàng đầu trong chiến lược bán lẻ Đông Nam Á của mình. Sau khi rút khỏi mảng siêu thị tại Thái Lan, AEON tuyên bố tập trung nguồn lực vào những thị trường có tiềm năng tăng trưởng, trong đó Việt Nam được xác định là trọng điểm khi các trung tâm thương mại tại đây đang hoạt động tốt. Đến nay, AEON Mall đã vận hành 8 trung tâm thương mại ở Việt Nam với tổng diện tích cho thuê hơn 462.000 m2, các tài sản chủ lực tập trung tại Hà Nội, TP.HCM và Bình Dương. Theo kế hoạch trung hạn đến năm 2030, Việt Nam dự kiến nhận khoảng 60% tổng ngân sách đầu tư của AEON tại ASEAN, và số lượng trung tâm thương mại AEON Mall sẽ được nâng từ 9 lên khoảng 30 địa điểm – tức hơn gấp ba hiện nay. Một câu nói có thể tóm lược tham vọng này là: "AEON muốn tăng khoảng ba lần quy mô kinh doanh tại Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030".
Cuộc đua AEON – Central và ý nghĩa với người tiêu dùng Việt Nam
Điểm thú vị của thương vụ AEON rút khỏi Thái Lan là: bên mua lại chuỗi siêu thị MaxValu – Central Retail – lại chính là đối thủ trực tiếp của AEON trên thị trường Việt Nam. Tại Thái Lan, AEON trao 30 siêu thị cho Central Retail và rời sân chơi siêu thị, nhưng ở Việt Nam, hai tập đoàn bước vào cuộc đua mở rộng mạng lưới ngày càng quyết liệt. Central Retail đã xây dựng hệ thống GO!, GO! mini, Tops Market và LanChi Mart, lên kế hoạch mở thêm tối đa 12 đại siêu thị trong ba năm, và tăng gấp đôi số siêu thị tại Việt Nam. AEON Mall thừa nhận cạnh tranh tìm kiếm các vị trí đẹp đang gia tăng khi nhiều nhà bán lẻ đẩy nhanh tốc độ mở rộng, và giành được địa điểm tốt sớm trở thành yếu tố sống còn trong chiến lược đa định dạng từ đại trung tâm thương mại đến cửa hàng thực phẩm quy mô nhỏ. Với người tiêu dùng Việt Nam, hệ quả trực tiếp không chỉ là thêm lựa chọn mua sắm, mà còn là cuộc đua nâng chất lượng dịch vụ, mặt bằng và trải nghiệm. Câu hỏi quan trọng giờ đây là: khi AEON dồn 60% ngân sách ASEAN vào Việt Nam, liệu họ có đủ nhanh và linh hoạt để thắng trên một chiến trường mà đối thủ hiểu địa phương không kém gì họ đã từng hiểu Thái Lan?
